Consumentenvertrouwen; persoonskenmerken

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Persoonskenmerken Perioden Consumentenvertrouwen (gemiddelde saldo van de deelvragen) Economisch klimaat (gemiddelde saldo van de deelvragen) Koopbereidheid (gemiddelde saldo van de deelvragen) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Totaal (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Sterker stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Evenveel stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Minder stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Gelijk blijven (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Prijzen komende 12 maanden Weet niet (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Totaal (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Sterk stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Een beetje stijgen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Hetzelfde blijven (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Een beetje dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Sterk dalen (%) Houdingen en verwachtingen consumenten Werkloosheid komende 12 maanden Weet niet (%)
Totaal personen 2023 1e kwartaal -42 -54 -34 100 10 26 33 22 4 4 100 5 22 40 24 3 6
2023 2e kwartaal -39 -53 -29 100 10 25 31 24 5 5 100 4 22 43 22 2 7
2023 3e kwartaal -39 -54 -28 100 11 27 28 25 5 4 100 5 23 45 20 1 6
2023 4e kwartaal -35 -49 -25 100 14 29 24 24 4 5 100 5 26 41 19 2 7
2023 -38 -52 -29 100 11 27 29 24 5 4 100 5 23 42 21 2 7
Geslacht: mannen 2023 1e kwartaal -39 -51 -30 100 9 24 37 23 5 4 100 5 25 42 22 2 4
2023 2e kwartaal -35 -49 -25 100 9 22 36 24 5 4 100 5 25 43 20 2 4
2023 3e kwartaal -37 -54 -25 100 11 25 32 23 5 3 100 5 27 45 18 1 5
2023 4e kwartaal -31 -45 -22 100 12 26 29 25 4 4 100 5 28 41 18 2 6
2023 -35 -50 -26 100 10 24 33 24 5 4 100 5 26 43 19 2 5
Geslacht: vrouwen 2023 1e kwartaal -45 -56 -37 100 12 29 29 22 4 4 100 5 19 38 26 3 8
2023 2e kwartaal -42 -56 -33 100 11 28 26 25 4 6 100 4 19 42 23 2 9
2023 3e kwartaal -40 -54 -31 100 11 28 25 27 5 5 100 5 19 45 21 2 8
2023 4e kwartaal -38 -53 -28 100 16 31 20 23 5 5 100 5 24 41 20 2 8
2023 -41 -55 -32 100 12 29 25 24 5 5 100 5 20 42 22 2 8
Leeftijd: 15 tot 35 jaar 2023 1e kwartaal -37 -51 -28 100 8 25 31 26 4 6 100 4 21 41 26 3 6
2023 2e kwartaal -34 -49 -24 100 7 27 29 25 7 5 100 4 20 40 23 4 10
2023 3e kwartaal -34 -53 -22 100 10 27 29 22 7 4 100 6 20 46 20 0 8
2023 4e kwartaal -30 -48 -18 100 16 28 24 21 7 4 100 4 23 41 22 2 9
2023 -34 -50 -23 100 11 26 28 24 6 5 100 5 21 42 22 2 8
Leeftijd: 15 tot 45 jaar 2023 1e kwartaal -40 -53 -31 100 9 25 32 24 5 5 100 5 22 41 24 2 6
2023 2e kwartaal -35 -52 -24 100 10 24 31 25 6 5 100 4 24 39 22 3 8
2023 3e kwartaal -36 -55 -24 100 12 27 29 23 6 3 100 5 23 45 20 1 6
2023 4e kwartaal -32 -47 -21 100 15 27 26 22 6 4 100 4 24 40 21 1 9
2023 -36 -52 -25 100 11 26 29 24 6 4 100 5 23 41 22 2 7
Leeftijd: 35 tot 45 jaar 2023 1e kwartaal -42 -55 -34 100 10 26 33 21 5 4 100 5 23 42 21 1 7
2023 2e kwartaal -37 -56 -24 100 13 20 33 25 4 5 100 4 28 38 21 2 6
2023 3e kwartaal -38 -56 -26 100 13 28 27 24 5 3 100 4 25 45 21 2 4
2023 4e kwartaal -33 -45 -25 100 14 26 28 23 5 4 100 5 27 39 20 1 9
2023 -38 -53 -27 100 12 25 30 23 5 4 100 5 26 41 21 2 7
Leeftijd: 45 tot 55 jaar 2023 1e kwartaal -46 -60 -37 100 13 23 38 20 3 2 100 6 23 42 22 3 4
2023 2e kwartaal -40 -53 -32 100 9 27 31 23 5 5 100 6 23 44 21 1 5
2023 3e kwartaal -42 -54 -33 100 10 23 29 26 8 4 100 4 21 46 19 2 7
2023 4e kwartaal -37 -52 -27 100 15 28 29 20 3 4 100 6 29 41 15 2 6
2023 -41 -55 -32 100 12 25 32 22 5 4 100 5 24 43 19 2 6
Leeftijd: 45 tot 65 jaar 2023 1e kwartaal -45 -58 -37 100 10 25 37 21 4 3 100 5 24 40 24 3 4
2023 2e kwartaal -41 -54 -32 100 9 25 33 24 4 4 100 4 24 45 21 2 4
2023 3e kwartaal -42 -56 -32 100 11 25 30 25 5 5 100 5 23 45 19 2 6
2023 4e kwartaal -36 -51 -26 100 14 29 27 22 3 5 100 6 28 42 16 2 6
2023 -41 -55 -32 100 11 26 32 23 4 4 100 5 25 43 20 2 5
Leeftijd: 55 tot 65 jaar 2023 1e kwartaal -45 -56 -37 100 8 27 36 21 4 4 100 5 24 39 26 3 3
2023 2e kwartaal -41 -54 -33 100 10 24 35 25 3 4 100 3 24 46 22 2 3
2023 3e kwartaal -42 -58 -31 100 12 26 31 23 3 6 100 6 26 44 18 1 5
2023 4e kwartaal -36 -51 -25 100 13 30 25 24 3 5 100 6 28 42 17 2 6
2023 -41 -55 -32 100 11 27 32 23 3 5 100 5 25 43 21 2 4
Leeftijd: 65 tot 75 jaar 2023 1e kwartaal -42 -49 -37 100 11 27 32 22 4 3 100 4 22 41 25 3 6
2023 2e kwartaal -41 -55 -32 100 10 28 30 22 4 6 100 5 16 47 21 2 9
2023 3e kwartaal -40 -53 -32 100 10 31 28 26 3 3 100 5 22 45 23 1 4
2023 4e kwartaal -37 -51 -29 100 11 31 20 28 4 5 100 6 26 42 18 3 5
2023 -40 -52 -32 100 11 29 28 24 4 4 100 5 21 44 22 2 6
Leeftijd: 65 jaar of ouder 2023 1e kwartaal -40 -49 -34 100 12 29 28 22 5 4 100 5 20 39 24 4 7
2023 2e kwartaal -40 -52 -32 100 12 26 29 24 5 5 100 5 17 45 22 2 8
2023 3e kwartaal -38 -51 -29 100 10 28 26 28 4 4 100 4 21 44 20 2 8
2023 4e kwartaal -37 -49 -29 100 12 30 19 29 4 6 100 5 24 41 19 3 8
2023 -39 -50 -31 100 11 28 26 26 4 5 100 5 21 42 21 3 8
Leeftijd: 75 jaar of ouder 2023 1e kwartaal -37 -48 -30 100 13 32 23 21 5 5 100 6 19 37 24 5 9
2023 2e kwartaal -39 -48 -33 100 14 23 27 26 5 4 100 5 20 43 23 2 8
2023 3e kwartaal -35 -47 -26 100 9 24 25 31 5 5 100 4 21 43 17 2 13
2023 4e kwartaal -37 -48 -29 100 13 29 17 30 5 7 100 4 22 41 20 2 11
2023 -37 -48 -30 100 12 27 23 27 5 5 100 5 20 41 21 3 10
Onderwijsniveau: laag onderwijs 2023 1e kwartaal -44 -52 -38 100 15 30 25 20 4 6 100 7 24 37 20 3 10
2023 2e kwartaal -42 -53 -36 100 15 28 22 23 5 7 100 5 21 43 20 2 9
2023 3e kwartaal -42 -52 -35 100 18 29 20 24 5 5 100 9 22 42 15 1 11
2023 4e kwartaal -38 -48 -31 100 20 31 15 21 5 8 100 8 26 37 16 2 10
2023 -42 -51 -35 100 17 30 21 22 5 6 100 7 23 40 18 2 10
Onderwijsniveau: basisonderwijs 2023 1e kwartaal -39 -42 -36 100 23 26 15 21 4 11 100 8 23 31 15 4 18
2023 2e kwartaal -42 -51 -36 100 19 23 17 22 8 11 100 6 20 40 19 2 12
2023 3e kwartaal -35 -37 -33 100 26 29 9 21 9 7 100 14 23 31 12 0 21
2023 4e kwartaal -36 -39 -34 100 27 27 9 17 8 12 100 10 24 32 14 5 15
2023 -38 -42 -35 100 24 26 12 20 7 10 100 9 22 34 15 3 16
Onderwijsniveau: vmbo, mbo1, havo-, vwo- 2023 1e kwartaal -46 -56 -39 100 13 32 29 19 4 4 100 7 24 39 21 3 7
2023 2e kwartaal -43 -54 -35 100 13 30 24 23 4 5 100 5 22 44 20 2 8
2023 3e kwartaal -45 -57 -36 100 15 29 23 25 3 5 100 7 22 46 16 1 7
2023 4e kwartaal -39 -51 -31 100 17 33 18 23 4 6 100 7 27 40 17 1 8
2023 -43 -55 -35 100 14 31 24 23 4 5 100 6 24 42 19 2 7
Onderwijsniveau: middelbaar onderwijs 2023 1e kwartaal -44 -56 -37 100 10 27 32 23 5 3 100 6 20 41 25 2 5
2023 2e kwartaal -39 -53 -30 100 10 26 30 25 4 4 100 5 24 42 21 3 5
2023 3e kwartaal -41 -59 -30 100 11 30 27 23 5 3 100 5 23 46 19 2 5
2023 4e kwartaal -42 -56 -33 100 14 33 24 21 3 4 100 5 26 44 16 2 6
2023 -42 -56 -32 100 11 29 28 23 4 4 100 5 23 44 20 2 5
Onderwijsniveau: havo, vwo, mbo2-4 2023 1e kwartaal -44 -56 -37 100 10 27 32 23 5 3 100 6 20 41 25 2 5
2023 2e kwartaal -39 -53 -30 100 10 26 30 25 4 4 100 5 24 42 21 3 5
2023 3e kwartaal -41 -59 -30 100 11 30 27 23 5 3 100 5 23 46 19 2 5
2023 4e kwartaal -42 -56 -33 100 14 33 24 21 3 4 100 5 26 44 16 2 6
2023 -42 -56 -32 100 11 29 28 23 4 4 100 5 23 44 20 2 5
Onderwijsniveau: hoog onderwijs 2023 1e kwartaal -38 -53 -28 100 7 23 40 23 5 3 100 3 22 43 26 3 3
2023 2e kwartaal -35 -52 -24 100 7 21 39 24 5 4 100 3 21 44 24 2 6
2023 3e kwartaal -34 -52 -22 100 5 22 36 27 5 4 100 2 22 46 24 2 4
2023 4e kwartaal -27 -46 -15 100 9 24 31 28 4 3 100 3 25 41 22 2 6
2023 -34 -51 -22 100 7 23 36 26 5 4 100 3 23 43 24 2 5
Onderwijsniveau: hbo-, wo-bachelor 2023 1e kwartaal -41 -54 -31 100 7 25 38 22 5 3 100 3 22 43 26 2 4
2023 2e kwartaal -37 -54 -25 100 7 23 38 23 5 5 100 3 21 43 23 3 7
2023 3e kwartaal -38 -55 -27 100 6 24 33 26 6 4 100 3 22 46 24 2 4
2023 4e kwartaal -32 -50 -20 100 10 26 29 27 4 3 100 4 25 39 23 2 7
2023 -37 -53 -26 100 8 25 34 25 5 4 100 3 22 43 24 2 5
Onderwijsniveau: hbo-, wo-master, doctor 2023 1e kwartaal -32 -51 -19 100 7 15 45 25 5 3 100 2 23 41 27 4 3
2023 2e kwartaal -32 -48 -22 100 5 18 41 29 4 2 100 3 21 44 27 1 5
2023 3e kwartaal -23 -43 -10 100 3 17 42 29 5 5 100 1 25 46 22 1 6
2023 4e kwartaal -15 -33 -3 100 6 18 37 32 5 2 100 2 26 46 19 2 5
2023 -26 -44 -13 100 5 17 41 29 5 3 100 2 24 44 24 2 4
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat de ongecorrigeerde gegevens over de opvattingen en verwachtingen van Nederlandse consumenten ten aanzien van de algemene economische ontwikkelingen en de eigen financiële situatie. Op basis van deze gegevens wordt de indicator consumentenvertrouwen en de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid berekend. De gegevens kunnen worden uitgesplitst naar kenmerken van de persoon (o.a. geslacht, leeftijd, opleidingsniveau). De statistiek 'Consumenten Conjunctuuronderzoek' komt tot stand met medefinanciering door de Europese Commissie.

Gegevens beschikbaar vanaf: eerste kwartaal 2017.

Status van de cijfers
De cijfers zijn definitief.

Wijzigingen per 19 december 2025.
De cijfers van het vierde kwartaal 2025 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers verschijnen op 23 maart 2026.

Toelichting onderwerpen

Consumentenvertrouwen
Indicator van het Consumentenvertrouwen. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

Het consumentenvertrouwen is een indicator die informatie geeft over het vertrouwen en opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie en hun eigen financiële situatie. Samen met de deelindicatoren economisch klimaat en koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van het consumentenvertrouwen is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden, de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.


Economisch klimaat
Indicator van het Economisch klimaat. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

Het economisch klimaat is een indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van de ontwikkelingen van de Nederlandse economie. Samen met de indicatoren van het consumentenvertrouwen en de koopbereidheid dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van het economisch klimaat is het gemiddelde van de saldi van het percentage van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende 12 maanden. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.

Koopbereidheid
Indicator van de koopbereidheid. Dit is de oorspronkelijke, niet-gecorrigeerde reeks.

De koopbereidheid is een indicator die informatie geeft over de opvattingen van consumenten ten aanzien van hun eigen financiële situatie. Samen met de indicatoren van het consumentenvertrouwen en het economisch klimaat dragen deze bij aan de voorspelling van korte termijn schommelingen van de particuliere consumptie, met in het bijzonder de vraag naar en de aanschaf van duurzame consumptiegoederen.

De indicator van de koopbereidheid is het gemiddelde van de saldi van de percentages van positieve en negatieve antwoorden op de vragen over de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen en komende 12 maanden en of het een gunstige tijd is om grote aankopen te doen. De indicator kan een waarde aannemen van -100 (iedereen antwoordt negatief) tot +100 (iedereen antwoordt positief). Bij een waarde van 0 is het aandeel pessimisten gelijk aan het aandeel optimisten.



Houdingen en verwachtingen consumenten
Houdingen en verwachtingen van consumenten ten aanzien van een aantal aspecten van de economische situatie in Nederland en de eigen financiële situatie.

Prijzen komende 12 maanden
Procentuele verdeling van antwoorden op de vraag: Wat verwacht u van de prijzen voor de komende 12 maanden?
Totaal
Sterker stijgen
Evenveel stijgen
Minder stijgen
Gelijk blijven
Dalen
Weet niet
Werkloosheid komende 12 maanden
Procentuele verdeling van antwoorden op de vraag: Wat verwacht u van de werkloosheid in Nederland voor de komende 12 maanden?
Totaal
Sterk stijgen
Een beetje stijgen
Hetzelfde blijven
Een beetje dalen
Sterk dalen
Weet niet