Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Gemeentelijke taakvelden Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Totaal bestuur en ondersteuning Nederland 61.671 16.887 44.784 3.401 931 2.470
Noord-Nederland (LD) 6.223 1.589 4.634 3.506 895 2.611
Oost-Nederland (LD) 12.386 3.214 9.172 3.227 837 2.389
West-Nederland (LD) 30.838 8.837 22.001 3.544 1.015 2.528
Zuid-Nederland (LD) 12.224 3.246 8.978 3.204 851 2.353
Groningen (PV) 2.304 581 1.724 3.831 965 2.866
Fryslân (PV) 2.224 578 1.647 3.343 868 2.475
Drenthe (PV) 1.695 431 1.264 3.336 849 2.487
Overijssel (PV) 4.111 1.140 2.971 3.419 948 2.471
Flevoland (PV) 1.491 335 1.156 3.220 724 2.497
Gelderland (PV) 6.784 1.739 5.045 3.121 800 2.321
Utrecht (PV) 4.228 1.124 3.104 2.987 794 2.193
Noord-Holland (PV) 10.989 3.363 7.626 3.651 1.117 2.533
Zuid-Holland (PV) 14.216 3.966 10.250 3.661 1.022 2.640
Zeeland (PV) 1.405 383 1.022 3.561 971 2.590
Noord-Brabant (PV) 8.351 2.202 6.149 3.120 823 2.297
Limburg (PV) 3.873 1.045 2.828 3.402 918 2.485
Oost-Groningen (CR) 530 136 393 3.856 994 2.862
Delfzijl en omgeving (CR) 173 39 134 3.854 864 2.989
Overig Groningen (CR) 1.602 405 1.197 3.820 967 2.854
Noord-Friesland (CR) 1.182 291 891 3.572 880 2.692
Zuidwest-Friesland (CR) 433 126 307 3.031 880 2.150
Zuidoost-Friesland (CR) 610 161 449 3.181 839 2.342
Noord-Drenthe (CR) 662 163 499 3.341 821 2.520
Zuidoost-Drenthe (CR) 615 159 456 3.584 929 2.655
Zuidwest-Drenthe (CR) 418 109 308 3.021 790 2.231
Noord-Overijssel (CR) 1.358 398 959 3.458 1.015 2.443
Zuidwest-Overijssel (CR) 544 134 410 3.332 820 2.512
Twente (CR) 2.209 608 1.602 3.418 940 2.478
Veluwe (CR) 2.181 598 1.583 2.980 817 2.163
Achterhoek (CR) 1.269 353 916 3.104 864 2.240
Arnhem/Nijmegen (CR) 2.655 604 2.051 3.428 780 2.648
Zuidwest-Gelderland (CR) 679 184 495 2.630 712 1.919
Utrecht (CR) 4.228 1.124 3.104 2.987 794 2.193
Kop van Noord-Holland (CR) 1.154 338 816 2.949 864 2.085
Alkmaar en omgeving (CR) 774 185 590 2.991 713 2.278
IJmond (CR) 532 131 400 2.612 645 1.967
Agglomeratie Haarlem (CR) 818 264 554 3.444 1.112 2.332
Zaanstreek (CR) 633 171 461 3.484 943 2.541
Groot-Amsterdam (CR) 6.398 2.074 4.323 4.290 1.391 2.899
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 682 200 482 2.768 811 1.957
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 1.376 397 979 3.063 884 2.178
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 3.601 856 2.744 3.882 923 2.959
Delft en Westland (CR) 776 234 542 3.127 943 2.184
Oost-Zuid-Holland (CR) 1.088 328 759 3.059 923 2.136
Groot-Rijnmond (CR) 6.067 1.768 4.299 3.996 1.165 2.832
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 1.308 382 926 3.408 996 2.412
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 358 96 262 3.359 903 2.456
Overig Zeeland (CR) 1.047 287 760 3.635 996 2.639
West-Noord-Brabant (CR) 1.995 528 1.466 3.031 803 2.228
Midden-Noord-Brabant (CR) 1.684 481 1.203 3.278 936 2.341
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 2.147 542 1.605 3.131 790 2.341
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 2.525 650 1.875 3.083 794 2.289
Noord-Limburg (CR) 972 255 717 3.320 871 2.449
Midden-Limburg (CR) 723 199 524 2.957 814 2.143
Zuid-Limburg (CR) 2.179 591 1.588 3.623 983 2.641
Flevoland (CR) 1.491 335 1.156 3.220 724 2.497
Minder dan 5 000 inwoners 56 37 18 4.391 2.955 1.437
5 000 tot 10 000 inwoners 101 39 62 2.570 996 1.574
10 000 tot 20 000 inwoners 2.181 715 1.465 2.669 876 1.793
20 000 tot 50 000 inwoners 16.137 4.545 11.592 2.755 776 1.979
50 000 tot 100 000 inwoners 13.988 3.683 10.305 3.114 820 2.294
100 000 tot 150 000 inwoners 6.412 1.766 4.647 3.821 1.052 2.769
150 000 tot 250 000 inwoners 10.187 2.485 7.702 3.816 931 2.885
250 000 inwoners of meer 12.610 3.617 8.994 4.918 1.410 3.507
Overig bestuur en ondersteuning Nederland 1.657 1.674 -17 91 92 -1
Noord-Nederland (LD) 130 195 -65 73 110 -37
Oost-Nederland (LD) 245 344 -99 64 90 -26
West-Nederland (LD) 1.061 846 215 122 97 25
Zuid-Nederland (LD) 221 289 -68 58 76 -18
Groningen (PV) 35 68 -33 58 113 -54
Fryslân (PV) 48 67 -19 73 100 -28
Drenthe (PV) 47 61 -14 92 119 -27
Overijssel (PV) 124 149 -24 103 124 -20
Flevoland (PV) 21 35 -15 44 76 -32
Gelderland (PV) 100 160 -59 46 73 -27
Utrecht (PV) 42 47 -6 29 33 -4
Noord-Holland (PV) 309 406 -97 103 135 -32
Zuid-Holland (PV) 632 371 262 163 95 67
Zeeland (PV) 78 22 56 197 56 141
Noord-Brabant (PV) 147 176 -30 55 66 -11
Limburg (PV) 75 113 -38 66 99 -34
Oost-Groningen (CR) 12 10 2 88 75 13
Delfzijl en omgeving (CR) 4 7 -3 83 145 -63
Overig Groningen (CR) 19 51 -32 46 121 -76
Noord-Friesland (CR) 36 43 -7 109 129 -20
Zuidwest-Friesland (CR) 7 16 -9 47 112 -65
Zuidoost-Friesland (CR) 6 8 -3 29 43 -14
Noord-Drenthe (CR) 24 23 1 121 115 6
Zuidoost-Drenthe (CR) 15 25 -10 88 147 -60
Zuidwest-Drenthe (CR) 8 13 -5 56 91 -36
Noord-Overijssel (CR) 31 49 -18 78 125 -47
Zuidwest-Overijssel (CR) 15 13 1 89 80 9
Twente (CR) 79 87 -8 122 134 -12
Veluwe (CR) 34 47 -13 47 65 -18
Achterhoek (CR) 19 38 -20 45 93 -48
Arnhem/Nijmegen (CR) 41 58 -16 54 75 -21
Zuidwest-Gelderland (CR) 6 16 -10 24 64 -40
Utrecht (CR) 42 47 -6 29 33 -4
Kop van Noord-Holland (CR) 22 18 4 57 46 11
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 25 maart 2026:
De voorlopige cijfers voor 2026 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2025 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.