Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Gemeentelijke taakvelden Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Totaal onderwijs Nederland 902 3.358 -2.456 50 186 -136
Noord-Nederland (LD) 98 320 -222 55 180 -125
Oost-Nederland (LD) 169 656 -487 44 172 -128
West-Nederland (LD) 485 1.803 -1.318 56 208 -152
Zuid-Nederland (LD) 150 579 -429 39 152 -113
Groningen (PV) 44 116 -72 73 193 -120
Fryslân (PV) 34 120 -86 51 180 -130
Drenthe (PV) 21 84 -63 41 166 -125
Overijssel (PV) 45 183 -138 38 153 -115
Flevoland (PV) 37 116 -79 81 254 -173
Gelderland (PV) 87 358 -271 40 165 -125
Utrecht (PV) 59 278 -219 42 197 -155
Noord-Holland (PV) 155 638 -483 52 213 -161
Zuid-Holland (PV) 253 820 -568 65 212 -147
Zeeland (PV) 19 67 -48 47 169 -122
Noord-Brabant (PV) 108 423 -315 41 159 -118
Limburg (PV) 42 156 -114 37 137 -100
Oost-Groningen (CR) 15 32 -17 109 230 -121
Delfzijl en omgeving (CR) 4 9 -5 86 204 -119
Overig Groningen (CR) 25 75 -50 59 179 -120
Noord-Friesland (CR) 25 65 -40 75 196 -121
Zuidwest-Friesland (CR) 3 19 -15 23 130 -107
Zuidoost-Friesland (CR) 6 36 -31 29 190 -161
Noord-Drenthe (CR) 8 37 -29 42 189 -148
Zuidoost-Drenthe (CR) 8 25 -17 45 144 -99
Zuidwest-Drenthe (CR) 5 22 -17 33 159 -126
Noord-Overijssel (CR) 11 62 -50 29 158 -129
Zuidwest-Overijssel (CR) 5 22 -17 32 138 -106
Twente (CR) 29 99 -70 44 154 -109
Veluwe (CR) 29 121 -92 40 167 -127
Achterhoek (CR) 12 54 -43 29 134 -105
Arnhem/Nijmegen (CR) 37 142 -105 48 184 -137
Zuidwest-Gelderland (CR) 9 40 -31 36 155 -119
Utrecht (CR) 59 278 -219 42 197 -155
Kop van Noord-Holland (CR) 10 53 -43 26 137 -110
Alkmaar en omgeving (CR) 14 41 -27 55 158 -103
IJmond (CR) 7 28 -21 36 139 -103
Agglomeratie Haarlem (CR) 11 41 -29 48 172 -124
Zaanstreek (CR) 17 42 -25 95 236 -141
Groot-Amsterdam (CR) 86 388 -303 58 262 -204
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 9 45 -36 37 182 -145
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 12 67 -55 28 150 -123
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 65 207 -142 70 224 -154
Delft en Westland (CR) 5 32 -27 22 130 -108
Oost-Zuid-Holland (CR) 16 67 -51 46 190 -144
Groot-Rijnmond (CR) 133 379 -246 88 251 -163
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 21 68 -47 54 177 -123
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 6 17 -12 54 165 -111
Overig Zeeland (CR) 13 49 -36 45 171 -126
West-Noord-Brabant (CR) 28 111 -83 43 170 -127
Midden-Noord-Brabant (CR) 23 76 -53 45 148 -103
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 31 117 -87 45 172 -128
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 26 118 -92 32 145 -113
Noord-Limburg (CR) 10 40 -30 34 138 -103
Midden-Limburg (CR) 7 28 -21 30 117 -87
Zuid-Limburg (CR) 25 87 -62 41 145 -104
Flevoland (CR) 37 116 -79 81 254 -173
Minder dan 5 000 inwoners 8 10 -2 596 789 -193
5 000 tot 10 000 inwoners 1 4 -3 14 75 -61
10 000 tot 20 000 inwoners 16 93 -77 18 110 -92
20 000 tot 50 000 inwoners 157 771 -615 27 132 -105
50 000 tot 100 000 inwoners 202 752 -549 46 170 -124
100 000 tot 150 000 inwoners 96 302 -206 58 181 -123
150 000 tot 250 000 inwoners 190 594 -404 72 224 -152
250 000 inwoners of meer 233 832 -599 91 326 -235
Onderwijs exclusief huisvesting Nederland 790 1.833 -1.043 44 102 -58
Noord-Nederland (LD) 85 168 -84 48 95 -47
Oost-Nederland (LD) 143 340 -196 38 89 -52
West-Nederland (LD) 435 1.013 -578 50 117 -67
Zuid-Nederland (LD) 126 312 -185 33 82 -49
Groningen (PV) 37 66 -28 62 109 -47
Fryslân (PV) 30 63 -33 45 95 -50
Drenthe (PV) 18 40 -22 35 79 -44
Overijssel (PV) 42 100 -58 35 84 -49
Flevoland (PV) 29 59 -30 64 130 -66
Gelderland (PV) 72 180 -108 33 83 -50
Utrecht (PV) 47 134 -87 34 95 -62
Noord-Holland (PV) 136 342 -206 45 114 -69
Zuid-Holland (PV) 236 499 -263 61 129 -68
Zeeland (PV) 16 37 -21 41 95 -54
Noord-Brabant (PV) 89 223 -134 33 84 -50
Limburg (PV) 38 89 -51 33 78 -45
Oost-Groningen (CR) 14 20 -6 102 145 -42
Delfzijl en omgeving (CR) 3 5 -2 64 107 -43
Overig Groningen (CR) 20 41 -20 48 97 -49
Noord-Friesland (CR) 23 41 -18 69 123 -54
Zuidwest-Friesland (CR) 3 9 -7 18 64 -47
Zuidoost-Friesland (CR) 4 13 -9 23 68 -46
Noord-Drenthe (CR) 7 14 -7 33 70 -36
Zuidoost-Drenthe (CR) 8 16 -8 44 93 -48
Zuidwest-Drenthe (CR) 4 10 -7 26 75 -49
Noord-Overijssel (CR) 10 29 -18 27 73 -47
Zuidwest-Overijssel (CR) 5 11 -6 30 66 -36
Twente (CR) 26 61 -34 41 94 -53
Veluwe (CR) 26 62 -36 36 86 -50
Achterhoek (CR) 11 29 -19 26 71 -45
Arnhem/Nijmegen (CR) 27 67 -40 35 87 -52
Zuidwest-Gelderland (CR) 8 21 -14 31 83 -53
Utrecht (CR) 47 134 -87 34 95 -62
Kop van Noord-Holland (CR) 8 26 -17 22 66 -44
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 18 maart 2025:
De voorlopige cijfers voor 2025 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2024 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.