Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Gemeentelijke taakvelden Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Totaal onderwijs Nederland 921 3.464 -2.543 51 191 -140
Noord-Nederland (LD) 102 329 -227 58 185 -128
Oost-Nederland (LD) 176 673 -498 46 175 -130
West-Nederland (LD) 481 1.845 -1.363 55 212 -157
Zuid-Nederland (LD) 162 617 -455 42 162 -119
Groningen (PV) 45 118 -73 75 196 -121
Fryslân (PV) 32 123 -90 48 184 -136
Drenthe (PV) 25 89 -64 49 174 -125
Overijssel (PV) 49 198 -150 40 165 -124
Flevoland (PV) 41 112 -71 88 242 -154
Gelderland (PV) 86 363 -277 40 167 -127
Utrecht (PV) 56 279 -224 39 197 -158
Noord-Holland (PV) 160 647 -487 53 215 -162
Zuid-Holland (PV) 245 847 -601 63 218 -155
Zeeland (PV) 20 71 -51 51 181 -130
Noord-Brabant (PV) 117 451 -334 44 169 -125
Limburg (PV) 45 166 -121 39 146 -107
Oost-Groningen (CR) 15 32 -16 111 230 -119
Delfzijl en omgeving (CR) 4 10 -5 99 221 -122
Overig Groningen (CR) 25 76 -51 61 182 -121
Noord-Friesland (CR) 23 67 -44 70 203 -133
Zuidwest-Friesland (CR) 3 19 -16 23 136 -113
Zuidoost-Friesland (CR) 6 36 -30 30 188 -158
Noord-Drenthe (CR) 12 40 -28 59 202 -143
Zuidoost-Drenthe (CR) 8 25 -17 48 145 -97
Zuidwest-Drenthe (CR) 5 24 -19 35 171 -136
Noord-Overijssel (CR) 14 67 -53 36 170 -134
Zuidwest-Overijssel (CR) 5 24 -19 33 147 -114
Twente (CR) 29 108 -78 45 166 -121
Veluwe (CR) 30 120 -89 41 163 -122
Achterhoek (CR) 12 56 -44 30 138 -108
Arnhem/Nijmegen (CR) 35 149 -114 45 192 -148
Zuidwest-Gelderland (CR) 9 38 -29 36 147 -112
Utrecht (CR) 56 279 -224 39 197 -158
Kop van Noord-Holland (CR) 14 58 -44 35 148 -113
Alkmaar en omgeving (CR) 16 44 -28 61 169 -108
IJmond (CR) 8 28 -20 40 138 -99
Agglomeratie Haarlem (CR) 11 39 -28 46 166 -120
Zaanstreek (CR) 20 45 -25 109 248 -138
Groot-Amsterdam (CR) 85 393 -308 57 263 -207
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 7 41 -33 29 165 -136
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 15 72 -57 34 160 -126
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 63 213 -150 68 229 -162
Delft en Westland (CR) 8 37 -29 32 149 -117
Oost-Zuid-Holland (CR) 16 66 -50 44 185 -141
Groot-Rijnmond (CR) 122 386 -264 81 255 -174
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 21 73 -52 55 189 -134
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 7 19 -13 63 181 -117
Overig Zeeland (CR) 14 52 -39 47 181 -134
West-Noord-Brabant (CR) 28 110 -82 43 168 -125
Midden-Noord-Brabant (CR) 24 82 -59 46 161 -114
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 32 124 -91 47 180 -133
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 33 135 -102 40 165 -124
Noord-Limburg (CR) 11 43 -32 36 147 -111
Midden-Limburg (CR) 8 32 -24 32 132 -100
Zuid-Limburg (CR) 26 91 -64 44 151 -107
Flevoland (CR) 41 112 -71 88 242 -154
Minder dan 5 000 inwoners 7 9 -3 521 733 -212
5 000 tot 10 000 inwoners 1 3 -2 14 77 -64
10 000 tot 20 000 inwoners 15 92 -77 18 113 -94
20 000 tot 50 000 inwoners 164 812 -648 28 139 -111
50 000 tot 100 000 inwoners 220 789 -568 49 176 -127
100 000 tot 150 000 inwoners 104 320 -216 62 190 -129
150 000 tot 250 000 inwoners 201 608 -407 75 228 -152
250 000 inwoners of meer 210 832 -622 82 324 -243
Onderwijs exclusief huisvesting Nederland 801 1.867 -1.066 44 103 -59
Noord-Nederland (LD) 86 175 -88 49 98 -50
Oost-Nederland (LD) 150 337 -187 39 88 -49
West-Nederland (LD) 429 1.019 -591 49 117 -68
Zuid-Nederland (LD) 136 336 -200 36 88 -52
Groningen (PV) 38 67 -29 62 111 -49
Fryslân (PV) 28 65 -37 42 98 -56
Drenthe (PV) 20 43 -22 40 84 -43
Overijssel (PV) 45 106 -61 37 88 -51
Flevoland (PV) 32 53 -21 69 114 -44
Gelderland (PV) 73 178 -105 34 82 -48
Utrecht (PV) 44 128 -84 31 90 -59
Noord-Holland (PV) 139 343 -204 46 114 -68
Zuid-Holland (PV) 228 510 -282 59 131 -73
Zeeland (PV) 18 39 -22 45 99 -55
Noord-Brabant (PV) 97 241 -144 36 90 -54
Limburg (PV) 40 95 -56 35 84 -49
Oost-Groningen (CR) 14 20 -6 104 147 -43
Delfzijl en omgeving (CR) 3 5 -2 73 115 -42
Overig Groningen (CR) 20 42 -22 48 99 -51
Noord-Friesland (CR) 21 42 -21 64 127 -63
Zuidwest-Friesland (CR) 3 10 -7 18 67 -49
Zuidoost-Friesland (CR) 5 14 -9 24 71 -47
Noord-Drenthe (CR) 9 16 -7 44 79 -35
Zuidoost-Drenthe (CR) 8 16 -8 46 94 -48
Zuidwest-Drenthe (CR) 4 11 -7 28 78 -50
Noord-Overijssel (CR) 13 33 -20 33 83 -50
Zuidwest-Overijssel (CR) 5 11 -6 31 68 -38
Twente (CR) 27 62 -36 42 97 -55
Veluwe (CR) 27 61 -34 37 83 -46
Achterhoek (CR) 11 28 -18 26 69 -44
Arnhem/Nijmegen (CR) 28 68 -41 36 88 -53
Zuidwest-Gelderland (CR) 8 21 -13 30 80 -51
Utrecht (CR) 44 128 -84 31 90 -59
Kop van Noord-Holland (CR) 11 29 -18 29 75 -45
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 25 maart 2026:
De voorlopige cijfers voor 2026 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2025 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.