Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Gemeentelijke taakvelden Regiokenmerken Perioden Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Totaal gemeentelijke taakvelden Nederland 2026* 87.609 87.609 1 4.832 4.832 0
Totaal gemeentelijke taakvelden Noord-Nederland (LD) 2026* 8.792 8.792 0 4.953 4.953 0
Totaal gemeentelijke taakvelden Oost-Nederland (LD) 2026* 17.273 17.273 0 4.500 4.500 0
Totaal gemeentelijke taakvelden West-Nederland (LD) 2026* 44.486 44.486 0 5.112 5.112 0
Totaal gemeentelijke taakvelden Zuid-Nederland (LD) 2026* 17.058 17.058 0 4.471 4.471 0
Totaal bestuur en ondersteuning Nederland 2026* 61.671 16.887 44.784 3.401 931 2.470
Totaal bestuur en ondersteuning Noord-Nederland (LD) 2026* 6.223 1.589 4.634 3.506 895 2.611
Totaal bestuur en ondersteuning Oost-Nederland (LD) 2026* 12.386 3.214 9.172 3.227 837 2.389
Totaal bestuur en ondersteuning West-Nederland (LD) 2026* 30.838 8.837 22.001 3.544 1.015 2.528
Totaal bestuur en ondersteuning Zuid-Nederland (LD) 2026* 12.224 3.246 8.978 3.204 851 2.353
Bestuur en burgerzaken Nederland 2026* 490 2.257 -1.767 27 124 -97
Bestuur en burgerzaken Noord-Nederland (LD) 2026* 41 208 -167 23 117 -94
Bestuur en burgerzaken Oost-Nederland (LD) 2026* 95 443 -348 25 115 -91
Bestuur en burgerzaken West-Nederland (LD) 2026* 239 1.104 -865 27 127 -99
Bestuur en burgerzaken Zuid-Nederland (LD) 2026* 116 502 -386 30 132 -101
Overhead Nederland 2026* 549 9.412 -8.863 30 519 -489
Overhead Noord-Nederland (LD) 2026* 49 971 -922 27 547 -520
Overhead Oost-Nederland (LD) 2026* 113 1.819 -1.707 29 474 -445
Overhead West-Nederland (LD) 2026* 303 4.773 -4.470 35 548 -514
Overhead Zuid-Nederland (LD) 2026* 85 1.849 -1.764 22 485 -462
Belastingen Nederland 2026* 7.862 539 7.323 434 30 404
Belastingen Noord-Nederland (LD) 2026* 672 52 620 379 29 350
Belastingen Oost-Nederland (LD) 2026* 1.442 79 1.362 376 21 355
Belastingen West-Nederland (LD) 2026* 4.348 337 4.011 500 39 461
Belastingen Zuid-Nederland (LD) 2026* 1.401 71 1.330 367 19 348
AU en ov. uitkeringen gemeentefonds Nederland 2026* 46.972 21 46.951 2.591 1 2.589
AU en ov. uitkeringen gemeentefonds Noord-Nederland (LD) 2026* 5.103 2 5.101 2.875 1 2.874
AU en ov. uitkeringen gemeentefonds Oost-Nederland (LD) 2026* 9.663 4 9.660 2.517 1 2.516
AU en ov. uitkeringen gemeentefonds West-Nederland (LD) 2026* 22.554 11 22.543 2.592 1 2.590
AU en ov. uitkeringen gemeentefonds Zuid-Nederland (LD) 2026* 9.651 4 9.647 2.530 1 2.529
Overig bestuur en ondersteuning Nederland 2026* 1.657 1.674 -17 91 92 -1
Overig bestuur en ondersteuning Noord-Nederland (LD) 2026* 130 195 -65 73 110 -37
Overig bestuur en ondersteuning Oost-Nederland (LD) 2026* 245 344 -99 64 90 -26
Overig bestuur en ondersteuning West-Nederland (LD) 2026* 1.061 846 215 122 97 25
Overig bestuur en ondersteuning Zuid-Nederland (LD) 2026* 221 289 -68 58 76 -18
Toevoeging/onttrekking reserves Nederland 2026* 4.099 2.847 1.252 226 157 69
Toevoeging/onttrekking reserves Noord-Nederland (LD) 2026* 222 127 94 125 72 53
Toevoeging/onttrekking reserves Oost-Nederland (LD) 2026* 819 519 300 213 135 78
Toevoeging/onttrekking reserves West-Nederland (LD) 2026* 2.313 1.715 598 266 197 69
Toevoeging/onttrekking reserves Zuid-Nederland (LD) 2026* 746 485 261 196 127 68
Resultaat van de rekening Nederland 2026* 41 136 -95 2 7 -5
Resultaat van de rekening Noord-Nederland (LD) 2026* 7 33 -26 4 18 -15
Resultaat van de rekening Oost-Nederland (LD) 2026* 10 6 4 2 1 1
Resultaat van de rekening West-Nederland (LD) 2026* 21 52 -31 2 6 -4
Resultaat van de rekening Zuid-Nederland (LD) 2026* 4 45 -42 1 12 -11
Totaal veiligheid Nederland 2026* 235 3.055 -2.820 13 169 -156
Totaal veiligheid Noord-Nederland (LD) 2026* 43 252 -209 24 142 -117
Totaal veiligheid Oost-Nederland (LD) 2026* 18 511 -493 5 133 -128
Totaal veiligheid West-Nederland (LD) 2026* 141 1.720 -1.579 16 198 -181
Totaal veiligheid Zuid-Nederland (LD) 2026* 33 573 -540 9 150 -142
Veiligheid Nederland 2026* 235 3.055 -2.820 13 169 -156
Veiligheid Noord-Nederland (LD) 2026* 43 252 -209 24 142 -117
Veiligheid Oost-Nederland (LD) 2026* 18 511 -493 5 133 -128
Veiligheid West-Nederland (LD) 2026* 141 1.720 -1.579 16 198 -181
Veiligheid Zuid-Nederland (LD) 2026* 33 573 -540 9 150 -142
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat Nederland 2026* 721 5.396 -4.675 40 298 -258
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat Noord-Nederland (LD) 2026* 55 490 -435 31 276 -245
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat Oost-Nederland (LD) 2026* 130 878 -748 34 229 -195
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat West-Nederland (LD) 2026* 448 3.123 -2.676 51 359 -307
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat Zuid-Nederland (LD) 2026* 88 903 -816 23 237 -214
Verkeer en parkeren Nederland 2026* 599 4.997 -4.398 33 276 -243
Verkeer en parkeren Noord-Nederland (LD) 2026* 47 449 -402 27 253 -226
Verkeer en parkeren Oost-Nederland (LD) 2026* 97 832 -734 25 217 -191
Verkeer en parkeren West-Nederland (LD) 2026* 373 2.837 -2.464 43 326 -283
Verkeer en parkeren Zuid-Nederland (LD) 2026* 82 880 -798 21 231 -209
Havens en waterwegen Nederland 2026* 53 202 -149 3 11 -8
Havens en waterwegen Noord-Nederland (LD) 2026* 7 37 -30 4 21 -17
Havens en waterwegen Oost-Nederland (LD) 2026* 9 17 -9 2 5 -2
Havens en waterwegen West-Nederland (LD) 2026* 32 133 -101 4 15 -12
Havens en waterwegen Zuid-Nederland (LD) 2026* 5 15 -9 1 4 -2
Openbaar vervoer Nederland 2026* 68 196 -128 4 11 -7
Openbaar vervoer Noord-Nederland (LD) 2026* 1 5 -4 0 3 -2
Openbaar vervoer Oost-Nederland (LD) 2026* 24 29 -5 6 8 -1
Openbaar vervoer West-Nederland (LD) 2026* 42 153 -111 5 18 -13
Openbaar vervoer Zuid-Nederland (LD) 2026* 1 9 -8 0 2 -2
Totaal economie Nederland 2026* 1.822 1.759 63 100 97 3
Totaal economie Noord-Nederland (LD) 2026* 95 125 -31 53 71 -17
Totaal economie Oost-Nederland (LD) 2026* 248 338 -90 64 88 -24
Totaal economie West-Nederland (LD) 2026* 1.211 913 299 139 105 34
Totaal economie Zuid-Nederland (LD) 2026* 268 383 -115 70 100 -30
Economisch beleid en ondersteuning Nederland 2026* 1.062 1.057 5 59 58 0
Economisch beleid en ondersteuning Noord-Nederland (LD) 2026* 63 88 -26 35 50 -14
Economisch beleid en ondersteuning Oost-Nederland (LD) 2026* 83 166 -84 22 43 -22
Economisch beleid en ondersteuning West-Nederland (LD) 2026* 785 572 213 90 66 24
Economisch beleid en ondersteuning Zuid-Nederland (LD) 2026* 131 230 -98 34 60 -26
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Nederland 2026* 760 702 57 42 39 3
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Noord-Nederland (LD) 2026* 32 37 -5 18 21 -3
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Oost-Nederland (LD) 2026* 165 172 -7 43 45 -2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur West-Nederland (LD) 2026* 426 340 85 49 39 10
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Zuid-Nederland (LD) 2026* 137 153 -16 36 40 -4
Totaal onderwijs Nederland 2026* 921 3.464 -2.543 51 191 -140
Totaal onderwijs Noord-Nederland (LD) 2026* 102 329 -227 58 185 -128
Totaal onderwijs Oost-Nederland (LD) 2026* 176 673 -498 46 175 -130
Totaal onderwijs West-Nederland (LD) 2026* 481 1.845 -1.363 55 212 -157
Totaal onderwijs Zuid-Nederland (LD) 2026* 162 617 -455 42 162 -119
Onderwijs exclusief huisvesting Nederland 2026* 801 1.867 -1.066 44 103 -59
Onderwijs exclusief huisvesting Noord-Nederland (LD) 2026* 86 175 -88 49 98 -50
Onderwijs exclusief huisvesting Oost-Nederland (LD) 2026* 150 337 -187 39 88 -49
Onderwijs exclusief huisvesting West-Nederland (LD) 2026* 429 1.019 -591 49 117 -68
Onderwijs exclusief huisvesting Zuid-Nederland (LD) 2026* 136 336 -200 36 88 -52
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 25 maart 2026:
De voorlopige cijfers voor 2026 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2025 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.