Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Nederland 3.434 3.297 137 189 182 8
Noord-Nederland (LD) 156 160 -4 88 90 -2
Oost-Nederland (LD) 817 830 -13 213 216 -3
West-Nederland (LD) 1.845 1.703 142 212 196 16
Zuid-Nederland (LD) 615 604 11 161 158 3
Groningen (PV) 32 36 -4 53 59 -7
Fryslân (PV) 64 65 -2 96 98 -2
Drenthe (PV) 60 59 1 119 116 3
Overijssel (PV) 237 235 2 197 195 2
Flevoland (PV) 224 226 -2 484 488 -4
Gelderland (PV) 356 369 -13 164 170 -6
Utrecht (PV) 301 298 3 212 210 2
Noord-Holland (PV) 833 700 133 277 233 44
Zuid-Holland (PV) 650 634 16 167 163 4
Zeeland (PV) 61 71 -10 154 179 -25
Noord-Brabant (PV) 517 502 15 193 188 6
Limburg (PV) 98 102 -4 86 89 -3
Oost-Groningen (CR) 3 4 -1 25 30 -5
Delfzijl en omgeving (CR) 9 9 0 209 209 0
Overig Groningen (CR) 19 22 -3 45 52 -8
Noord-Friesland (CR) 40 42 -1 122 126 -4
Zuidwest-Friesland (CR) 1 1 0 5 5 0
Zuidoost-Friesland (CR) 23 23 0 120 121 -1
Noord-Drenthe (CR) 15 15 0 75 77 -2
Zuidoost-Drenthe (CR) 15 14 1 85 81 4
Zuidwest-Drenthe (CR) 31 30 1 223 216 7
Noord-Overijssel (CR) 112 113 -1 286 289 -2
Zuidwest-Overijssel (CR) 17 17 1 106 102 4
Twente (CR) 107 105 2 166 162 3
Veluwe (CR) 84 89 -5 115 122 -7
Achterhoek (CR) 21 23 -1 53 56 -3
Arnhem/Nijmegen (CR) 217 223 -5 281 288 -7
Zuidwest-Gelderland (CR) 33 34 -1 128 132 -5
Utrecht (CR) 301 298 3 212 210 2
Kop van Noord-Holland (CR) 41 41 0 105 105 0
Alkmaar en omgeving (CR) 15 16 -1 57 63 -5
IJmond (CR) 1 1 -1 5 7 -2
Agglomeratie Haarlem (CR) 12 12 0 49 50 -2
Zaanstreek (CR) 81 89 -8 444 489 -45
Groot-Amsterdam (CR) 681 536 146 457 359 98
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 3 5 -2 12 18 -7
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 67 66 1 149 148 1
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 102 108 -6 110 117 -7
Delft en Westland (CR) 30 31 -2 120 127 -7
Oost-Zuid-Holland (CR) 93 87 6 261 245 16
Groot-Rijnmond (CR) 229 219 10 151 144 7
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 129 122 7 337 318 19
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 4 6 -2 36 56 -20
Overig Zeeland (CR) 57 65 -8 198 225 -27
West-Noord-Brabant (CR) 107 104 3 163 159 4
Midden-Noord-Brabant (CR) 70 60 10 137 117 20
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 139 139 0 203 203 0
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 201 199 2 246 243 3
Noord-Limburg (CR) 33 34 -1 112 117 -5
Midden-Limburg (CR) 22 22 0 89 90 -1
Zuid-Limburg (CR) 43 45 -2 72 75 -3
Flevoland (CR) 224 226 -2 484 488 -4
Minder dan 5 000 inwoners 0 0 0 0 1 -1
5 000 tot 10 000 inwoners 4 4 0 108 108 0
10 000 tot 20 000 inwoners 92 92 0 112 112 0
20 000 tot 50 000 inwoners 737 725 12 126 124 2
50 000 tot 100 000 inwoners 699 700 -1 156 156 0
100 000 tot 150 000 inwoners 398 397 1 237 237 0
150 000 tot 250 000 inwoners 617 643 -26 231 241 -10
250 000 inwoners of meer 886 735 151 345 287 59
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 25 maart 2026:
De voorlopige cijfers voor 2026 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2025 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.