Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Nederland 3.424 3.186 238 190 177 13
Noord-Nederland (LD) 145 147 -3 81 83 -1
Oost-Nederland (LD) 800 819 -18 210 215 -5
West-Nederland (LD) 1.927 1.675 252 223 193 29
Zuid-Nederland (LD) 552 545 7 145 143 2
Groningen (PV) 30 33 -3 49 54 -5
Fryslân (PV) 59 59 -1 88 89 -1
Drenthe (PV) 56 55 1 111 109 2
Overijssel (PV) 258 254 3 215 213 3
Flevoland (PV) 175 184 -9 384 403 -19
Gelderland (PV) 367 381 -13 170 176 -6
Utrecht (PV) 332 294 37 235 209 27
Noord-Holland (PV) 762 571 192 255 191 64
Zuid-Holland (PV) 781 757 23 202 196 6
Zeeland (PV) 52 53 0 133 134 -1
Noord-Brabant (PV) 464 450 13 174 169 5
Limburg (PV) 88 95 -7 78 84 -6
Oost-Groningen (CR) 3 4 0 25 26 -1
Delfzijl en omgeving (CR) 8 8 0 170 170 0
Overig Groningen (CR) 19 22 -3 45 51 -7
Noord-Friesland (CR) 40 41 -1 122 124 -3
Zuidwest-Friesland (CR) 1 0 0 5 3 2
Zuidoost-Friesland (CR) 18 18 0 92 92 0
Noord-Drenthe (CR) 18 18 0 92 93 -1
Zuidoost-Drenthe (CR) 15 14 1 87 83 4
Zuidwest-Drenthe (CR) 23 23 1 168 164 5
Noord-Overijssel (CR) 145 146 -1 372 374 -2
Zuidwest-Overijssel (CR) 28 27 1 174 165 9
Twente (CR) 84 82 3 131 127 4
Veluwe (CR) 104 101 3 143 138 4
Achterhoek (CR) 20 25 -5 49 60 -12
Arnhem/Nijmegen (CR) 220 229 -10 286 298 -12
Zuidwest-Gelderland (CR) 24 26 -2 94 101 -7
Utrecht (CR) 332 294 37 235 209 27
Kop van Noord-Holland (CR) 34 35 -1 87 89 -2
Alkmaar en omgeving (CR) 18 18 1 70 68 2
IJmond (CR) 11 12 -1 55 59 -3
Agglomeratie Haarlem (CR) 6 7 -1 27 29 -2
Zaanstreek (CR) 40 41 -1 226 231 -5
Groot-Amsterdam (CR) 648 452 195 437 305 132
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 5 6 -1 19 23 -4
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 60 59 1 134 133 1
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 140 138 2 151 150 2
Delft en Westland (CR) 37 38 -2 149 155 -7
Oost-Zuid-Holland (CR) 73 71 1 207 203 4
Groot-Rijnmond (CR) 339 328 11 225 217 7
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 132 122 10 346 320 26
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 4 6 -2 33 54 -20
Overig Zeeland (CR) 49 47 2 170 164 6
West-Noord-Brabant (CR) 54 50 4 83 77 6
Midden-Noord-Brabant (CR) 84 79 5 164 154 11
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 135 134 1 199 197 1
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 190 187 3 232 228 4
Noord-Limburg (CR) 65 67 -3 221 230 -9
Midden-Limburg (CR) 6 6 0 24 25 0
Zuid-Limburg (CR) 18 22 -4 30 36 -7
Flevoland (CR) 175 184 -9 384 403 -19
Minder dan 5 000 inwoners 0 0 0 0 1 -1
5 000 tot 10 000 inwoners 4 4 0 92 90 2
10 000 tot 20 000 inwoners 103 103 0 123 122 1
20 000 tot 50 000 inwoners 737 735 2 126 126 0
50 000 tot 100 000 inwoners 658 616 41 149 139 9
100 000 tot 150 000 inwoners 424 413 11 254 247 7
150 000 tot 250 000 inwoners 602 632 -30 227 238 -11
250 000 inwoners of meer 895 682 213 350 267 83
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 18 maart 2025:
De voorlopige cijfers voor 2025 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2024 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.