Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Regiokenmerken Gemeentelijke begroting in mln euro Baten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Lasten (mln euro) Gemeentelijke begroting in mln euro Saldo (mln euro) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Baten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Lasten (euro/inwoner) Gemeentelijke begroting in euro/inwoner Saldo (euro/inwoner)
Nederland 1.337 5.751 -4.414 74 319 -245
Noord-Nederland (LD) 125 514 -389 70 290 -219
Oost-Nederland (LD) 329 1.169 -840 86 307 -220
West-Nederland (LD) 618 2.939 -2.321 71 339 -268
Zuid-Nederland (LD) 265 1.129 -864 70 297 -227
Groningen (PV) 37 198 -161 61 328 -266
Fryslân (PV) 44 170 -126 66 256 -190
Drenthe (PV) 43 146 -102 86 288 -202
Overijssel (PV) 101 346 -245 85 289 -204
Flevoland (PV) 58 163 -106 127 358 -231
Gelderland (PV) 170 660 -490 79 305 -227
Utrecht (PV) 61 420 -359 43 298 -255
Noord-Holland (PV) 180 970 -790 60 324 -264
Zuid-Holland (PV) 333 1.401 -1.068 86 363 -276
Zeeland (PV) 44 148 -104 111 375 -264
Noord-Brabant (PV) 194 831 -638 73 312 -239
Limburg (PV) 71 298 -226 63 262 -199
Oost-Groningen (CR) 9 33 -24 66 237 -171
Delfzijl en omgeving (CR) 3 14 -11 65 311 -246
Overig Groningen (CR) 25 151 -126 60 360 -300
Noord-Friesland (CR) 12 73 -61 35 220 -185
Zuidwest-Friesland (CR) 15 41 -26 105 285 -181
Zuidoost-Friesland (CR) 18 57 -39 92 297 -205
Noord-Drenthe (CR) 25 60 -35 126 306 -180
Zuidoost-Drenthe (CR) 15 54 -39 86 315 -229
Zuidwest-Drenthe (CR) 4 31 -28 28 228 -200
Noord-Overijssel (CR) 34 108 -74 87 278 -190
Zuidwest-Overijssel (CR) 2 39 -37 14 240 -225
Twente (CR) 65 198 -134 101 308 -208
Veluwe (CR) 53 211 -158 73 290 -217
Achterhoek (CR) 39 123 -84 97 302 -205
Arnhem/Nijmegen (CR) 67 266 -199 88 346 -259
Zuidwest-Gelderland (CR) 10 59 -49 40 230 -190
Utrecht (CR) 61 420 -359 43 298 -255
Kop van Noord-Holland (CR) 18 88 -71 45 227 -181
Alkmaar en omgeving (CR) 9 57 -48 36 220 -184
IJmond (CR) 7 37 -30 34 183 -149
Agglomeratie Haarlem (CR) 11 65 -54 45 273 -228
Zaanstreek (CR) 25 75 -50 138 417 -279
Groot-Amsterdam (CR) 74 566 -492 50 382 -332
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 37 83 -46 151 337 -186
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 36 124 -88 80 276 -196
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 59 317 -258 64 344 -280
Delft en Westland (CR) 6 65 -58 26 263 -237
Oost-Zuid-Holland (CR) 24 115 -91 68 326 -258
Groot-Rijnmond (CR) 181 651 -470 120 431 -311
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 27 130 -103 69 339 -269
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 10 37 -27 93 352 -259
Overig Zeeland (CR) 34 110 -76 118 384 -266
West-Noord-Brabant (CR) 51 173 -122 78 265 -187
Midden-Noord-Brabant (CR) 55 192 -137 107 375 -268
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 48 204 -155 71 299 -228
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 39 262 -223 48 321 -273
Noord-Limburg (CR) 43 107 -64 146 367 -221
Midden-Limburg (CR) 5 60 -55 20 246 -225
Zuid-Limburg (CR) 24 131 -107 40 218 -178
Flevoland (CR) 58 163 -106 127 358 -231
Minder dan 5 000 inwoners 5 7 -3 365 576 -212
5 000 tot 10 000 inwoners 9 18 -8 188 360 -172
10 000 tot 20 000 inwoners 83 229 -146 98 272 -173
20 000 tot 50 000 inwoners 382 1.496 -1.114 65 256 -190
50 000 tot 100 000 inwoners 325 1.253 -928 73 284 -210
100 000 tot 150 000 inwoners 99 538 -439 59 322 -263
150 000 tot 250 000 inwoners 240 1.011 -770 91 381 -290
250 000 inwoners of meer 195 1.200 -1.005 76 470 -394
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per taakveld (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de (ministeriële) Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar vanaf: 2017

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. De cijfers worden definitief op het moment dat cijfers over het volgende jaar aan de reeks worden toegevoegd.

Wijzigingen per 18 maart 2025:
De voorlopige cijfers voor 2025 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2024 zijn definitief.

Met ingang van begrotingsjaar 2023 en 2025 zijn er een verandering van de boekingsvoorschriften ingevoerd die met name invloed heeft op de cijfers bij de taakvelden Volksgezondheid, Algemene voorzieningen incl. wijkteams, Inkomensregelingen, Participatie, Maatwerkdienstverlening (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Maatwerkdienstverlening 18-, Geëscaleerde zorg 18+ en Geëscaleerde zorg 18-. Bij deze taakvelden is een vergelijking met eerdere jaren daardoor moeizaam.
De volgende aanpassingen in de boekingsvoorschriften zijn ingevoerd:
- Lasten en baten met betrekking tot de Centra voor Jeugd en Gezin moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Volksgezondheid
- Lasten en baten met betrekking tot de aanpak van huiselijk geweld en Veilig Thuis-toegangstaken moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Algemene voorzieningen incl. wijkteams in plaats van Geëscaleerde zorg 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de schuldhulpverlening moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Inkomensregelingen in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot woon- en vervoersdiensten moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkvoorzieningen (WMO) in plaats van Maatwerkdienstverlening 18+
- Lasten en baten met betrekking tot de dagvoorziening in het kader van de WMO moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Participatie.
- Lasten en baten met betrekking tot de inloopfunctie van de geestelijke gezondheidszorg moeten vanaf 2023 worden geboekt bij Maatwerkdienstverlening 18+ in plaats van Geëscaleerde zorg 18+.
- Lasten en baten met betrekking tot coördinatie en beleid WMO en Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl die in de jaren ervoor verspreid over de taakvelden in het sociaal domein werden geboekt
- Lasten en baten met betrekking tot persoonsgebonden budgetten voor de WMO en de Jeugd zijn met ingang van 2025 opgenomen onder Maatwerkdienstverlening 18+ respectievelijk Maatwerkdienstverlening 18-, terwijl ze voorheen ook deels onder Maatwerkvoorzieningen (WMO) werden geboekt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
De nieuwe cijfers worden in de maand maart van het begrotingsjaar geplaatst.
De cijfers kunnen worden bijgesteld op grond van het beschikbaar komen van nieuw of geactualiseerd bronmateriaal. Over het algemeen zijn de bijstellingen gering van omvang. De bijstellingen worden doorgevoerd op het moment dat er een nieuw jaarcijfer aan de reeks wordt toegevoegd.
Door wijzigingen in de brongegevens, Informatie voor derden (Iv3), zijn de gegevens met ingang van de begroting 2017 niet geheel vergelijkbaar met de gegevens over eerdere jaren. Meer informatie hierover is te vinden in paragraaf 3 onder 'relevante tabellen'.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke begroting in mln euro
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in miljoenen euro's.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in miljoenen euro's.
Gemeentelijke begroting in euro/inwoner
Cijfers op basis van de gemeentelijke begrotingen weergegeven in euro per inwoner.
Baten
De baten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke baten vallen o.a. rentebaten, verkoop van grond, goederen en diensten, ontvangen overdrachten en heffingen door gemeenten.
De baten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).

Het grootste deel van de gemeentelijke baten bestaat uit de ontvangen bijdrage uit het Gemeentefonds, overige doeluitkeringen van het rijk en de ontvangen gemeentelijke heffingen.
Lasten
De lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.

Onder de gemeentelijke lasten vallen o.a. de betaalde lonen en salarissen, rentelasten, aankoop van (niet) duurzame goederen en diensten (inclusief energiekosten en kosten van inhuur van personeel) en betaalde inkomensoverdrachten, alsmede de afschrijvingen, de betaalde investeringsbijdragen aan overheden en derden en de grondaankopen.
De lasten worden geregistreerd inclusief interne verrekeningen (o.a. mutaties in voorzieningen).
Saldo
Het verschil tussen de baten en de lasten van de gemeentelijke begroting in euro's per inwoner.