Gemeentelijke afvalstoffen; hoeveelheden

Gemeentelijke afvalstoffen; hoeveelheden

Regiokenmerken Perioden Gemeentelijk afval (in 1000 ton) Totaal gemeentelijk afval (x 1 000 ton) Gemeentelijk afval (in 1000 ton) Afval van huishoudens Totaal Totaal huishoudelijk afval (x 1 000 ton) Gemeentelijk afval (in 1000 ton) Afval van huishoudens Haalmethode Totaal huishoudelijk afval (x 1 000 ton) Gemeentelijk afval (in 1000 ton) Afval van huishoudens Brengmethode Totaal huishoudelijk afval (x 1 000 ton) Gemeentelijk afval (in 1000 ton) Reinigingsdiensten- en overig afval Totaal reinigingsdiensten en overig afv. (x 1 000 ton) Gemeentelijk afval (in kg per inwoner) Totaal gemeentelijk afval (kg per inwoner) Gemeentelijk afval (in kg per inwoner) Afval van huishoudens Totaal huishoudelijk afval (kg per inwoner) Gemeentelijk afval (in kg per inwoner) Reinigingsdiensten- en overig afval Totaal reinigingsdiensten en overig afv. (kg per inwoner) Afval van huishoudens naar soort afval Fijn huishoudelijk afval (%) Afval van huishoudens naar soort afval Grof huishoudelijk afval (%) Gescheiden inzameling Totaal huishoudelijk afval (%) Gescheiden inzameling Fijn huishoudelijk afval (%) Gescheiden inzameling Grof huishoudelijk afval (%) Verwerking Totaal gemeentelijk afval Nuttige toepassing (%) Verwerking Totaal gemeentelijk afval Composteren (%) Verwerking Totaal gemeentelijk afval Scheiden achteraf (%) Verwerking Totaal gemeentelijk afval Verbranden (%) Verwerking Totaal gemeentelijk afval Storten (%)
Nederland 2023** 8.987 8.031 5.088 2.943 956 505 451 54 72 28 61 55 75 33 27 18 21 1
Noord-Nederland (LD) 2023** 1.094 940 603 337 154 623 535 88 71 29 66 59 81 30 35 20 13 2
Oost-Nederland (LD) 2023** 1.835 1.632 1.043 589 203 488 434 54 75 25 72 71 77 35 35 10 19 0
West-Nederland (LD) 2023** 4.105 3.743 2.430 1.313 362 481 438 42 73 27 50 43 68 31 19 25 24 1
Zuid-Nederland (LD) 2023** 1.952 1.715 1.011 704 237 520 457 63 70 30 71 65 85 36 33 6 23 1
Groningen (PV) 2023** 353 277 183 94 76 593 466 127 73 27 60 54 78 31 31 21 15 2
Fryslân (PV) 2023** 426 385 240 145 41 646 584 61 66 34 65 56 83 31 33 30 6 1
Drenthe (PV) 2023** 315 278 180 98 38 628 553 75 74 26 72 69 80 28 42 7 20 2
Overijssel (PV) 2023** 584 510 300 210 74 493 431 62 77 23 75 74 77 34 37 9 20 0
Flevoland (PV) 2023** 222 202 135 66 20 500 453 46 67 33 61 53 77 36 24 17 22 1
Gelderland (PV) 2023** 1.029 920 607 313 109 482 431 51 76 24 73 72 77 35 37 10 18 1
Utrecht (PV) 2023** 650 593 368 224 58 469 427 42 74 26 57 51 76 34 24 27 14 1
Noord-Holland (PV) 2023** 1.442 1.300 881 418 142 488 440 48 72 28 50 44 66 32 19 33 16 1
Zuid-Holland (PV) 2023** 1.738 1.600 1.045 555 139 457 420 36 75 25 44 38 64 27 17 21 35 1
Zeeland (PV) 2023** 274 251 136 115 23 702 642 60 61 39 68 58 85 40 27 12 20 1
Noord-Brabant (PV) 2023** 1.364 1.179 709 470 185 519 449 70 71 29 70 64 85 36 33 4 26 1
Limburg (PV) 2023** 588 536 302 234 52 521 475 46 68 32 72 67 84 37 34 12 17 1
Minder dan 5 000 inwoners 2023** 14 11 8 3 2 1.067 880 187 74 26 45 41 57 21 24 39 15 0
5 000 tot 10 000 inwoners 2023** 29 27 17 10 3 508 461 46 73 27 68 66 73 31 37 14 17 1
10 000 tot 20 000 inwoners 2023** 445 402 235 167 42 537 486 51 69 31 73 70 81 36 35 13 16 1
20 000 tot 50 000 inwoners 2023** 3.268 2.941 1.772 1.169 327 545 490 54 70 30 71 66 82 35 35 10 19 1
50 000 tot 100 000 inwoners 2023** 2.193 1.958 1.198 760 235 527 471 57 71 29 64 57 80 35 29 13 22 1
Meer dan 100 000 inwoners 2023** 3.038 2.691 1.857 834 347 450 398 51 76 24 45 40 61 28 17 29 25 1
Niet stedelijk 2023** 767 681 415 266 85 625 556 69 68 32 72 68 81 34 37 15 13 1
Weinig stedelijk 2023** 2.067 1.844 1.146 698 223 551 492 59 71 29 75 71 84 34 39 9 16 1
Matig stedelijk 2023** 1.528 1.388 825 563 141 528 479 49 70 30 69 63 82 36 32 10 21 1
Sterk stedelijk 2023** 2.618 2.351 1.426 924 267 495 444 51 72 28 61 56 75 35 25 14 25 1
Zeer sterk stedelijk 2023** 2.006 1.766 1.275 492 240 431 380 52 78 22 35 29 55 24 11 38 26 1
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel geeft informatie over de hoeveelheid gemeentelijk afval, uitgesplitst naar soort afval en de manier van verwerken. De cijfers worden gegeven voor Nederland totaal, voor landsdelen en provincies, en voor grootteklasse en stedelijkheid van gemeenten. De grootteklasse is gebaseerd op het aantal inwoners van de gemeenten.

De statistiek heeft alleen betrekking op de afvalstoffen die door of in opdracht van de gemeenten wordt ingezameld. Als uitzondering daarop wordt textiel en oud papier en karton dat door liefdadigheidsorganisaties, scholen en verenigingen wordt ingezameld wel meegeteld.
Gemeenten die gezamenlijk een milieustraat uitbaten, delen de afvalstromen aan de deelnemende gemeenten toe naar rato van het inwonertal. De Zeeuwse Reinigingdienst (ZRD) verdeelde tot nu toe de hoeveelheden voor de Zeeuwse gemeenten toe naar rato van de gewogen kilo’s per milieustraat, maar is nu ook overgestapt naar toebedeling naar rato van het inwonertal. Dit levert in 2021 een breuk op met eerdere jaren, waardoor de cijfers van 2020 en 2021 minder vergelijkbaar zijn voor de provincie Zeeland. In 2024 heeft de ZRD de berekening van het toedelen van het sorteerbaar afval naar andere afvalstromen veranderd. Hierdoor zijn de cijfers van 2023 en 2024 minder onderling vergelijkbaar voor de provincie Zeeland.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1993.

Status van de cijfers:
De cijfers over 2025 zijn voorlopig. De cijfers over 2022, 2023 en 2024 zijn nader voorlopig; alle overige cijfers zijn definitief.

Wijzigingen per 16 juli 2026:
Voorlopige cijfers over 2025 en (nieuwe) nader voorlopige cijfers over 2022, 2023 en 2024 zijn toegevoegd.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nader voorlopige cijfers over 2025 worden in oktober 2026 verwacht.

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijk afval (in 1000 ton)
Totaal gemeentelijk afval
Afval van huishoudens
Dit afval is door of in opdracht van de gemeenten bij huishoudens ingezameld. Omdat het afval van winkels en dergelijke vaak tegelijk met het afval van huishoudens wordt ingezameld, zal een (klein) deel niet afkomstig zijn van huishoudens.
Totaal
Totaal huishoudelijk afval
Haalmethode
Afval dat huis-aan-huis is ingezameld. Hiertoe wordt ook het (grof) huishoudelijk restafval gerekend dat via (ondergrondse) verzamelcontainers bij woningen is ingezameld.
Totaal huishoudelijk afval
Brengmethode
Afval dat naar een straatvoorziening (zoals glasbakken), gemeentewerf of milieustraat is gebracht.
Totaal huishoudelijk afval
Reinigingsdiensten- en overig afval
Reinigingsdienstenafval omvat die afvalstoffen die bij reinigingsactiviteiten van de gemeenten zelf vrijkomen. Hiertoe behoren onder andere veegafval en groenafval uit plantsoenen en parken. Het overig afval is door of in opdracht van de gemeenten, via aparte inzamelroutes, ingezameld bij bedrijven, winkels en dergelijke. Het betreft voornamelijk de inzameling van kantoor-, winkel- en dienstenafval.
Totaal reinigingsdiensten en overig afv.
Gemeentelijk afval (in kg per inwoner)
Totaal gemeentelijk afval
Afval van huishoudens
Dit afval is door of in opdracht van de gemeenten bij huishoudens ingezameld. Omdat het afval van winkels en dergelijke vaak tegelijk met het afval van huishoudens wordt ingezameld, zal een (klein) deel niet afkomstig zijn van huishoudens.
Totaal huishoudelijk afval
Reinigingsdiensten- en overig afval
Reinigingsdienstenafval omvat die afvalstoffen die bij reinigingsactiviteiten van de gemeenten zelf vrijkomen. Hiertoe behoren onder andere veegafval en groenafval uit plantsoenen en parken. Het overig afval is door of in opdracht van de gemeenten, via aparte inzamelroutes, ingezameld bij bedrijven, winkels en dergelijke. Het betreft voornamelijk de inzameling van kantoor-, winkel- en dienstenafval.
Totaal reinigingsdiensten en overig afv.
Afval van huishoudens naar soort afval
Fijn huishoudelijk afval
Fijn huishoudelijk afval bestaat uit de volgende componenten:
- huishoudelijk restafval
- GFT-afval
- oud papier en karton
- textiel
- verpakkingsglas
- kunststof verpakkingen
- drankenkartons
- metalen verpakkingen
- PMD-fractie
- klein chemisch afval (KCA)
- luiers
- frituurvet en -olie
- mengfracties.
Grof huishoudelijk afval
Grof huishoudelijk afval bestaat uit de volgende componenten:
- grof huishoudelijk restafval
- verbouwingsrestafval
- grof tuinafval
- afgedankte elektr(on)ische apparaten
- bruikbare huisraad
- harde plastics
- vloerbedekking
- matrassen
- schoon puin
- houtafval (A- en B-hout)
- houtafval (C-hout)
- metalen
- vlakglas
- bitumenhoudende dakbedekking
- gips
- asbesthoudend afval
- schone grond
- autobanden
- piepschuim
- gasflessen en brandblussers
- overig huishoudelijk afval.
Gescheiden inzameling
Het percentage huishoudelijk afval dat gescheiden wordt ingezameld. Gescheiden ingezameld afval hoeft niet per se te worden hergebruikt.
Totaal huishoudelijk afval
(Grof) huishoudelijk restafval en verbouwingsrestafval worden gemengd ingezameld; alle overige afvalcomponenten worden gescheiden ingezameld.
Fijn huishoudelijk afval
Fijn huishoudelijk afval bestaat uit de volgende componenten:
- huishoudelijk restafval
- GFT-afval
- oud papier en karton
- textiel
- verpakkingsglas
- kunststof verpakkingen
- drankenkartons
- metalen verpakkingen
- PMD-fractie
- klein chemisch afval (KCA)
- luiers
- frituurvet en -olie
- mengfracties.

Hiervan wordt huishoudelijk restafval gemengd ingezameld; alle overige afvalcomponenten worden gescheiden ingezameld.
Grof huishoudelijk afval
Grof huishoudelijk afval bestaat uit de volgende componenten:
- grof huishoudelijk restafval
- verbouwingsrestafval
- grof tuinafval
- afgedankte elektr(on)ische apparaten
- bruikbare huisraad
- harde plastics
- vloerbedekking
- matrassen
- schoon puin
- houtafval (A- en B-hout)
- houtafval (C-hout)
- metalen
- vlakglas
- bitumenhoudende dakbedekking
- gips
- asbesthoudend afval
- schone grond
- autobanden
- piepschuim
- gasflessen en brandblussers
- overig huishoudelijk afval.

Hiervan worden grof huishoudelijk restafval en verbouwingsrestafval gemengd ingezameld; alle overige afvalcomponenten worden gescheiden ingezameld.
Verwerking
De verwerking heeft betrekking op de eerst toegepaste verwerkingsmethode. De uiteindelijk eindverwerking van het afval kan anders zijn. Zo zal bij de verwerking van bijvoorbeeld verpakkingsglas (hergebruik) een niet herbruikbare fractie overblijven, die vervolgens wordt verbrand of gestort.
Totaal gemeentelijk afval
Nuttige toepassing
Onder nuttige toepassing wordt verstaan recycling, hergebruik, terugwinning dan wel andere handelingen gericht op het verkrijgen van secundaire grondstoffen.
Zowel verbranden met energieterugwinning (R1) als composteren en vergisten vallen onder nuttige toepassing maar zijn niet in deze cijfers inbegrepen. Verbranden met energieterugwinning is opgenomen onder verbranden; composteren en vergisten wordt als apart als composteren gepubliceerd.
Composteren
Inclusief vergisten.
Scheiden achteraf
Bij deze verwerkingsmethode wordt, voordat verdere verwerking plaatsvindt, eerst herbruikbare fracties gescheiden van het afval.
Verbranden
Betreft zowel het verbranden met energieterugwinning (R1-status) als zonder energieterugwinning (D10-status).
Momenteel hebben alle Nederlandse afvalverbrandingsinstallaties voor huishoudelijk restafval de R1-status.
Storten