Emissies naar lucht door de Nederlandse economie; nationale rekeningen

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Nederlandse economie Verzurende stoffen (verzuring) NOx (mln kg) Verzurende stoffen (verzuring) SO2 (mln kg) Verzurende stoffen (verzuring) NH3 (mln kg) Verzurende stoffen (verzuring) Zuur-equivalent (x mld)
Totaal Nederlandse economie 428,3 27,4 114,6 16,9
Totaal particuliere huishoudens 27,7 0,5 6,8 1,0
Eigen vervoer particuliere huishoudens 22,8 0,1 2,6 0,6
Overig particuliere huishoudens 5,0 0,4 4,3 0,4
A-U Alle economische activiteiten 400,6 26,9 107,7 15,9
A Landbouw, bosbouw en visserij 50,0 0,2 103,3 7,2
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie 41,0 14,5 2,2 1,5
B Delfstoffenwinning 1,5 0,0 0,0 0,0
C Industrie 27,4 12,5 1,2 1,1
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2,5 0,3 0,4 0,1
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 0,1 0,0 0,0 0,0
16-18 Hout-, papier-, grafische industr. 1,1 0,0 0,0 0,0
16 Houtindustrie 0,2 0,0 0,0 0,0
17 Papierindustrie 0,9 0,0 0,0 0,0
18 Grafische industrie 0,1 0,0 0,0 0,0
19 Aardolie-industrie 4,8 6,4 0,0 0,3
20-21 Chemie en farmaceutische industrie 7,5 0,9 0,4 0,2
20 Chemische industrie 7,4 0,9 0,4 0,2
21 Farmaceutische industrie 0,1 0,0 0,0 0,0
22-23 Kunststof- en bouwmateriaalindustr 2,9 1,9 0,2 0,1
22 Rubber- en kunststofproductindustrie 0,3 0,0 0,0 0,0
23 Bouwmaterialenindustrie 2,6 1,9 0,2 0,1
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 6,2 3,0 0,0 0,2
24 Basismetaalindustrie 5,4 3,0 0,0 0,2
25 Metaalproductenindustrie 0,8 0,0 0,0 0,0
26-27 Elektrische en elektron. Industrie 0,1 0,0 0,0 0,0
26 Elektrotechnische industrie 0,0 0,0 0,0 0,0
27 Elektrische apparatenindustrie 0,1 0,0 0,0 0,0
28 Machine-industrie 0,3 0,0 0,0 0,0
29-30 Transportmiddelenindustrie 0,5 0,0 0,0 0,0
31-33 Overige industrie en reparatie 1,2 0,0 0,0 0,0
D Energievoorziening 7,9 1,7 0,0 0,2
E Waterbedrijven en afvalbeheer 4,1 0,3 1,0 0,2
F Bouwnijverheid 14,6 0,0 0,2 0,3
G-I Handel, vervoer en horeca 283,2 12,1 1,0 6,6
G Handel 7,0 0,1 0,4 0,2
H Vervoer en opslag 275,7 12,0 0,6 6,4
49 Vervoer over land 17,0 0,0 0,5 0,4
50 Vervoer over water 201,8 5,4 0,0 4,6
51 Vervoer door de lucht 55,1 6,6 0,0 1,4
52 Opslag, dienstverlening voor vervoer 1,5 0,0 0,0 0,0
53 Post en koeriers 0,3 0,0 0,0 0,0
I Horeca 0,5 0,0 0,0 0,0
J Informatie en communicatie 0,2 0,0 0,1 0,0
K Financiële dienstverlening 0,5 0,0 0,1 0,0
L Verhuur en handel van onroerend goed 0,2 0,0 0,0 0,0
M-N Zakelijke dienstverlening 5,2 0,0 0,6 0,1
M Specialistische zakelijke diensten 1,0 0,0 0,1 0,0
N Verhuur en overige zakelijke diensten 4,1 0,0 0,4 0,1
O-Q Overheid en zorg 4,9 0,2 0,3 0,1
O Openbaar bestuur en overheidsdiensten 3,9 0,1 0,1 0,1
P Onderwijs 0,3 0,0 0,1 0,0
Q Gezondheids- en welzijnszorg 0,6 0,0 0,1 0,0
R-U Cultuur, recreatie, overige diensten 0,9 0,0 0,0 0,0
R Cultuur, sport en recreatie 0,4 0,0 0,0 0,0
S Overige dienstverlening 0,5 0,0 0,0 0,0
T Huishoudens 0,0 0,0 0,0 0,0
U Extraterritoriale organisaties 0,0 0,0 0,0 0,0
Afvalstortplaatsen 0,1 0,0 0,0 0,0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De gegevens in deze tabel zijn afkomstig uit de luchtemissierekeningen welke onderdeel uitmaken van de milieurekeningen die CBS jaarlijks samenstelt. De tabel bevat cijfers over emissies van schadelijke stoffen naar lucht voor zover die samenhangen met Nederlandse economische activiteiten (inclusief emissies van Nederlanders in het buitenland, exclusief emissies van niet-ingezetenen in Nederland). De uitstoot van deze stoffen wordt gerelateerd aan deze activiteiten. De emissies van stoffen die worden veroorzaakt door natuurlijke bronnen worden niet meegenomen, omdat de relatie met een economische activiteit ontbreekt. Emissies van verontreinigende stoffen en gassen uit zowel stationaire bronnen (zoals elektriciteitscentrales) als uit mobiele bronnen (zoals het wegverkeer) worden toegerekend aan de verschillende bedrijfstakken en huishoudens. De verontreinigende stoffen die worden onderscheiden zijn: CO (koolmonoxide); Totaal CO2 (kooldioxide); CO2 (kooldioxide) exclusief emissies uit biomassa; CO2 (kooldioxide) emissies uit biomassa; CH4 (methaan); N2O (distikstofoxide, ook wel lachgas genoemd); NOx (stikstofoxiden, verzameling); SO2 (zwaveldioxide); NH3 (ammoniak); PM10 (fijn stof met een diameter kleiner dan 10 micrometer); NMVOS (vluchtige organische stoffen exclusief methaan CH4). Doordat de gegevens in de milieurekeningen direct aansluiten op de economische gegevens in de nationale rekeningen, is het mogelijk om de gevolgen van de economische prestaties van Nederland voor het milieu cijfermatig in beeld te brengen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1990

Status van de cijfers:
De cijfers van het laatste jaar hebben een voorlopige status.
De cijfers uit de luchtemissierekeningen zijn volgtijdelijk vergelijkbaar en consistent met de economische cijfers in de nationale rekeningen. De afstemming tussen de milieurekeningen en de nationale rekeningen vindt echter plaats met een verscheidenheid aan bronnen. Dit betekent dat, hoewel de systematiek van de berekeningen ieder jaar hetzelfde is, er variatie kan optreden door veranderingen bij bepaalde bronnen. Zo kunnen wijzigingen van emissiefactoren in de emissieregistratie en aanpassingen in de verkeers- en vervoersstatistieken effect hebben op de volledige tijdreeks van de luchtemissierekeningen. Om consistente tijdreeksen te verkrijgen wordt dan ook ieder jaar de complete tijdreeks (her)berekend, zodat ook de laatste inzichten worden meegenomen.

Wijzigingen per november 2025:
Cijfers over 2024 zijn toegevoegd, cijfers over eerdere verslagjaren kunnen zijn aangepast conform de revisiestrategie. Zie status van de cijfers.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Nieuwe cijfers worden jaarlijks gepubliceerd in november.

Toelichting onderwerpen

Verzurende stoffen (verzuring)
Proces waarbij bodem en water zuurder worden als gevolg van de belasting door verontreinigende stoffen, zoals NOX, SO2, NH3 en VOS (Vluchtige Organische Stoffen).
De verzurende stoffen worden, samen met andere luchtverontreinigende stoffen (VOS en fijn stof), geschaard onder het thema: "Verzuring en grootschalige luchtverontreiniging" van het Nederlandse milieubeleid.
NOx
Stikstofoxiden (NOx = NO en NO2, berekend als NO2).
Veroorzaakt verzuring en speelt een rol bij smogvorming.
SO2
Zwaveldioxide.
NH3
Ammoniak
Zuur-equivalent
Maatstaf die aangeeft in welke mate een stof bijdraagt aan verzuring van het milieu. De emissie van 1 kg stikstofoxiden (NOx) is gelijk gesteld aan 21,7 zuur-equivalent, de emissie van 1 kg zwaveldioxide (SO2) is gelijk aan 31,3 zuur-equivalent en de emissie van 1 kg ammoniak (NH3) is gelijk aan 58,8 zuur-equivalent.

Een zuur-equivalent (zeq) is gelijk aan één mol H+.