Gemeentebegrotingen; baten en lasten per gemeente 2005 - 2015

Gemeentebegrotingen; baten en lasten per gemeente 2005 - 2015

Baten/lasten/saldo Regio's Perioden Functies in 1 000 euro Verkeer, vervoer en waterstaat Totaal verkeer, vervoer en waterstaat (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Verkeer, vervoer en waterstaat Wegen en verkeer (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Verkeer, vervoer en waterstaat Openbaar vervoer (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Verkeer, vervoer en waterstaat Parkeren (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Verkeer, vervoer en waterstaat Havens, luchtvaart en waterstaat (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Onderwijs Huisvesting (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Sociale voorz. en maatsch. dienstverl. Inkomensvoorzieningen (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Totaal ruimtelijke ord. en volkshuisv. (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bouwgrondexploitatie (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overig (1 000 euro) Functies in euro/inwoner Verkeer, vervoer en waterstaat Totaal verkeer, vervoer en waterstaat (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Verkeer, vervoer en waterstaat Wegen en verkeer (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Verkeer, vervoer en waterstaat Openbaar vervoer (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Verkeer, vervoer en waterstaat Parkeren (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Verkeer, vervoer en waterstaat Havens, luchtvaart en waterstaat (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Onderwijs Huisvesting (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Sociale voorz. en maatsch. dienstverl. Inkomensvoorzieningen (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Totaal ruimtelijke ord. en volkshuisv. (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bouwgrondexploitatie (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overig (euro/inwoner)
Baten Ter Aar 2015*
Baten Amsterdam 2015* 418.706 69.462 90.685 247.665 10.894 -331 607.928 575.159 460.154 115.005 509 85 110 301 13 0 740 700 560 140
Baten Beemster 2015* 51 51 - - - 301 1.214 663 247 416 6 6 - - - 34 136 74 28 47
Baten Boarnsterhim 2015*
Baten Deventer 2015* 8.126 2.077 - 5.795 254 231 39.920 22.508 18.623 3.885 82 21 - 59 3 2 405 228 189 39
Baten Drechterland 2015* 15 15 - - - - 1.784 4.431 3.959 472 1 1 - - - - 92 230 205 24
Baten Echt-Susteren 2015* 85 85 - - - 5 6.923 3.886 3.249 637 3 3 - - - 0 217 122 102 20
Baten Gaasterlân-Sleat 2015*
Baten Lemsterland 2015*
Baten Menterwolde 2015* 5 5 - - - 63 5.837 241 81 160 0 0 - - - 5 479 20 7 13
Baten Oisterwijk 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Baten Oosterhout 2015* 3.195 705 - 2.131 359 37 15.696 17.933 16.586 1.347 59 13 - 40 7 1 292 333 308 25
Baten Opsterland 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Baten Oudewater 2015* 725 603 - - 122 - 1.164 868 581 287 73 61 - - 12 - 117 87 59 29
Baten Rotterdam 2015* 170.199 21.307 17.727 65.999 65.166 1.027 540.083 242.617 224.641 17.976 272 34 28 106 104 2 865 388 360 29
Baten Skarsterlân 2015*
Baten Slochteren 2015* 20 20 - - - 11 3.174 3.018 2.388 630 1 1 - - - 1 204 194 153 40
Baten Terneuzen 2015* 1.635 166 - 1.421 48 1 15.112 3.861 2.556 1.305 30 3 - 26 1 0 277 71 47 24
Baten Terschelling 2015* 345 49 - - 296 7 347 2.237 1.911 326 72 10 - - 61 1 72 464 396 68
Baten Twenterand 2015* 35 35 - - - - 5.819 3.975 3.011 964 1 1 - - - - 172 117 89 28
Baten Tytsjerksteradiel 2015* 163 144 - - 19 77 7.687 678 150 528 5 5 - - 1 2 241 21 5 17
Baten Waterland 2015* 422 40 - 248 134 24 1.393 850 - 850 25 2 - 14 8 1 81 50 - 50
Baten Wester-Koggenland 2015*
Baten Westerveld 2015* 1.014 1.014 - - - - 4.018 1.930 1.502 428 53 53 - - - - 211 101 79 22
Baten Westervoort 2015* 9 7 - 2 - - 3.921 166 51 115 1 0 - 0 - - 262 11 3 8
Baten Winterswijk 2015* 1.002 1.002 - - - 61 9.090 4.315 3.716 599 35 35 - - - 2 313 149 128 21
Baten Zoetermeer 2015* 4.466 2.823 - 1.643 - 661 46.231 25.602 23.642 1.960 36 23 - 13 - 5 373 206 191 16
Baten Zoeterwoude 2015* 33 20 - - 13 - 971 851 137 714 4 2 - - 2 - 120 105 17 88
Baten Zwartewaterland 2015* 178 38 - - 140 7 2.722 12.977 11.929 1.048 8 2 - - 6 0 123 585 538 47
Lasten Ter Aar 2015*
Lasten Amsterdam 2015* 894.726 350.382 305.182 203.196 35.966 82.228 791.083 576.244 323.959 252.285 1.089 426 371 247 44 100 962 701 394 307
Lasten Beemster 2015* 1.595 1.448 1 - 146 766 1.557 1.320 290 1.030 179 163 0 - 16 86 175 148 33 116
Lasten Boarnsterhim 2015*
Lasten Deventer 2015* 20.952 17.223 - 3.303 426 8.330 51.585 28.282 18.750 9.532 213 175 - 34 4 85 524 287 190 97
Lasten Drechterland 2015* 3.444 3.283 - - 161 444 2.476 5.425 3.667 1.758 178 170 - - 8 23 128 281 190 91
Lasten Echt-Susteren 2015* 6.140 6.057 9 - 74 1.186 9.775 6.816 3.317 3.499 192 189 0 - 2 37 306 213 104 109
Lasten Gaasterlân-Sleat 2015*
Lasten Lemsterland 2015*
Lasten Menterwolde 2015* 2.108 2.019 - - 89 582 7.546 848 100 748 173 166 - - 7 48 619 70 8 61
Lasten Oisterwijk 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Lasten Oosterhout 2015* 10.985 8.250 152 1.880 703 3.382 20.988 19.783 16.552 3.231 204 153 3 35 13 63 390 368 308 60
Lasten Opsterland 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Lasten Oudewater 2015* 1.774 1.570 - - 204 681 1.626 1.242 581 661 179 158 - - 21 69 164 125 59 67
Lasten Rotterdam 2015* 373.057 284.286 25.876 62.173 723 67.497 740.876 289.404 212.609 76.795 597 455 41 100 1 108 1.186 463 340 123
Lasten Skarsterlân 2015*
Lasten Slochteren 2015* 2.824 2.824 - - - 872 3.933 4.733 2.445 2.288 181 181 - - - 56 252 304 157 147
Lasten Terneuzen 2015* 10.520 9.561 - 710 249 3.598 20.786 8.107 2.557 5.550 193 175 - 13 5 66 381 149 47 102
Lasten Terschelling 2015* 1.775 1.188 - - 587 521 521 3.165 1.922 1.243 368 246 - - 122 108 108 656 398 258
Lasten Twenterand 2015* 3.144 3.144 - - - 1.418 7.307 5.784 3.018 2.766 93 93 - - - 42 216 171 89 82
Lasten Tytsjerksteradiel 2015* 5.570 5.314 - - 256 2.731 11.323 3.913 702 3.211 174 166 - - 8 85 354 122 22 100
Lasten Waterland 2015* 3.610 2.808 62 123 617 669 2.472 2.509 15 2.494 211 164 4 7 36 39 144 146 1 145
Lasten Wester-Koggenland 2015*
Lasten Westerveld 2015* 4.306 3.944 - - 362 1.099 5.722 3.471 1.556 1.915 226 207 - - 19 58 300 182 82 100
Lasten Westervoort 2015* 1.003 949 45 9 - 538 5.844 878 51 827 67 63 3 1 - 36 390 59 3 55
Lasten Winterswijk 2015* 6.553 6.401 24 128 - 2.031 12.782 6.646 3.869 2.777 226 221 1 4 - 70 441 229 133 96
Lasten Zoetermeer 2015* 22.081 20.180 - 1.479 422 12.504 62.682 29.457 19.046 10.411 178 163 - 12 3 101 505 238 154 84
Lasten Zoeterwoude 2015* 1.744 1.609 19 - 116 182 1.540 1.477 368 1.109 215 198 2 - 14 22 190 182 45 137
Lasten Zwartewaterland 2015* 3.521 3.261 - - 260 1.498 3.875 13.567 12.164 1.403 159 147 - - 12 68 175 612 549 63
Saldo Ter Aar 2015*
Saldo Amsterdam 2015* -476.020 -280.920 -214.497 44.469 -25.072 -82.559 -183.155 -1.085 136.195 -137.280 -579 -342 -261 54 -31 -100 -223 -1 166 -167
Saldo Beemster 2015* -1.544 -1.397 -1 - -146 -465 -343 -657 -43 -614 -173 -157 0 - -16 -52 -39 -74 -5 -69
Saldo Boarnsterhim 2015*
Saldo Deventer 2015* -12.826 -15.146 - 2.492 -172 -8.099 -11.665 -5.774 -127 -5.647 -130 -154 - 25 -2 -82 -118 -59 -1 -57
Saldo Drechterland 2015* -3.429 -3.268 - - -161 -444 -692 -994 292 -1.286 -178 -169 - - -8 -23 -36 -52 15 -67
Saldo Echt-Susteren 2015* -6.055 -5.972 -9 - -74 -1.181 -2.852 -2.930 -68 -2.862 -189 -187 0 - -2 -37 -89 -92 -2 -90
Saldo Gaasterlân-Sleat 2015*
Saldo Lemsterland 2015*
Saldo Menterwolde 2015* -2.103 -2.014 - - -89 -519 -1.709 -607 -19 -588 -172 -165 - - -7 -43 -140 -50 -2 -48
Saldo Oisterwijk 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saldo Oosterhout 2015* -7.790 -7.545 -152 251 -344 -3.345 -5.292 -1.850 34 -1.884 -145 -140 -3 5 -6 -62 -98 -34 1 -35
Saldo Opsterland 2015* . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Saldo Oudewater 2015* -1.049 -967 - - -82 -681 -462 -374 0 -374 -106 -97 - - -8 -69 -47 -38 0 -38
Saldo Rotterdam 2015* -202.859 -262.979 -8.149 3.826 64.443 -66.470 -200.793 -46.787 12.032 -58.819 -325 -421 -13 6 103 -106 -321 -75 19 -94
Saldo Skarsterlân 2015*
Saldo Slochteren 2015* -2.804 -2.804 - - - -861 -759 -1.715 -57 -1.658 -180 -180 - - - -55 -49 -110 -4 -106
Saldo Terneuzen 2015* -8.885 -9.395 - 711 -201 -3.597 -5.674 -4.246 -1 -4.245 -163 -172 - 13 -4 -66 -104 -78 0 -78
Saldo Terschelling 2015* -1.430 -1.139 - - -291 -514 -174 -928 -11 -917 -296 -236 - - -60 -107 -36 -192 -2 -190
Saldo Twenterand 2015* -3.109 -3.109 - - - -1.418 -1.488 -1.809 -7 -1.802 -92 -92 - - - -42 -44 -53 0 -53
Saldo Tytsjerksteradiel 2015* -5.407 -5.170 - - -237 -2.654 -3.636 -3.235 -552 -2.683 -169 -162 - - -7 -83 -114 -101 -17 -84
Saldo Waterland 2015* -3.188 -2.768 -62 125 -483 -645 -1.079 -1.659 -15 -1.644 -186 -161 -4 7 -28 -38 -63 -97 -1 -96
Saldo Wester-Koggenland 2015*
Saldo Westerveld 2015* -3.292 -2.930 - - -362 -1.099 -1.704 -1.541 -54 -1.487 -173 -154 - - -19 -58 -89 -81 -3 -78
Saldo Westervoort 2015* -994 -942 -45 -7 - -538 -1.923 -712 0 -712 -66 -63 -3 0 - -36 -128 -48 0 -48
Saldo Winterswijk 2015* -5.551 -5.399 -24 -128 - -1.970 -3.692 -2.331 -153 -2.178 -191 -186 -1 -4 - -68 -127 -80 -5 -75
Saldo Zoetermeer 2015* -17.615 -17.357 - 164 -422 -11.843 -16.451 -3.855 4.596 -8.451 -142 -140 - 1 -3 -95 -133 -31 37 -68
Saldo Zoeterwoude 2015* -1.711 -1.589 -19 - -103 -182 -569 -626 -231 -395 -211 -196 -2 - -13 -22 -70 -77 -28 -49
Saldo Zwartewaterland 2015* -3.343 -3.223 - - -120 -1.491 -1.153 -590 -235 -355 -151 -145 - - -5 -67 -52 -27 -11 -16
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per functie (beleidsterrein) naar gemeenten in 1 000 euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar van 2005 tot en met 2015.

Status van de cijfers:
De gegevens over 2015 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 23 februari 2016:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.

Toelichting onderwerpen

Functies in 1 000 euro
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Verkeer, vervoer en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.
Wegen en verkeer
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Wegen, straten en pleinen en Verkeersmaatregelen te land. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Wegen, straten en pleinen.
De aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende voorzieningen en aanverwante taken. Het gaat hier onder meer om: wegen, straten, pleinen, bruggen, spoorwegovergangen, voorzieningen voor het openbaar vervoer, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, openbare klokken, taxistandplaatsen, wachtgelegenheden voor openbaar vervoer (abri's), kwaliteitsbeoordeling van het wegennet, registratie van openbare wegen buiten de bebouwde kom, vergoedingen aan waterschappen voor het beheer en onderhoud van wegen, enzovoorts.
Vanaf verslagjaar 2015 is Iv3-functie Verkeersmaatregelen te land komen te vervallen en zijn de baten en lasten van deze functie ondergebracht bij Wegen, straten en pleinen. Zie hieronder voor de definitie van Verkeersmaatregelen te land.

- Verkeersmaatregelen te land.
Het opstellen van verkeersplannen (zoals voor verkeerscirculatie), het treffen van voorzieningen voor de regulering van het verkeer, en het nemen van verdere verkeersmaatregelen. De voorzieningen voor verkeersregulatie betreffen onder andere: verkeerslichten, verkeersborden, wegwijzers, plaatsnaamborden. Bij de verdere verkeersmaatregelen gaat het bijvoorbeeld om verkeersvoorlichting en - onderricht, verkeersonderzoek (ook in verband met de functie Wegen, straten en pleinen), verwijdering van autowrakken en verkeersobstakels, enzovoorts.
Vanaf verslagjaar 2015 is deze Iv3-functie komen te vervallen en opgenomen in Iv3-functie Wegen, straten en pleinen.
Openbaar vervoer
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Openbaar vervoer en Veerdiensten. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Openbaar vervoer.
De diensten van metro-, tram- en busondernemingen. Ook het treffen van voorzieningen voor het openbaar vervoer en voor het taxivervoer behoort tot deze functie - voor zover geen onderdeel van een andere functie (zie ook functie Wegen, straten en pleinen) - evenals het zorgen voor spoorwegaansluitingen in haven- en industriegebieden.

- Veerdiensten.
De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.
Parkeren
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Parkeren en Baten parkeerbelasting. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Parkeren.
De diensten en taken rondom het parkeren: van parkeerbeleid, het treffen van parkeermaatregelen en het handhaven daarvan tot en met het bieden van parkeergelegenheid door middel van parkeervoorzieningen. De taken van de parkeerpolitie vallen ook onder deze functie. De (opbrengsten van de) parkeerbelastingen vallen er echter niet onder (zie hiervoor de functie Baten parkeerbelasting).

- Baten parkeerbelasting.
De opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren gereguleerd wordt: de belasting voor het parkeren van een voertuig - zoals omschreven in de belastingverordening van de gemeente - en de belasting volgens een parkeervergunningenbeleid. Ook de opbrengsten van een eventuele naheffingsaanslag (wanneer er verzuimd is de parkeerbelasting te betalen) en van de heffingen vanwege het aanbrengen van een wielklem of het wegslepen van het voertuig vallen onder deze functie.
Havens, luchtvaart en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Zeehavens.
De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

- Binnenhavens en waterwegen.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Luchtvaart.
De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken. Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen, vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Waterkering, afwatering, landaanwinning.
De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige) werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen, afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van verenigingen voor landaanwinning).
Onderwijs
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Huisvesting en Overig.
Huisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Onderwijs en betrekking hebben op huisvesting voor openbaar en bijzonder basis en voortgezet onderwijs, inclusief het speciaal onderwijs. Tot de lasten worden gerekend: investeringen voor tijdelijk of blijvend gebruik; aanpassingen van de onderwijshuisvesting, uitgezonderd het aanbrengen van een invalidentoilet en het toegankelijk maken van het gebouw voor gehandicapten; herstel van constructiefouten aan het gebouw; exploitatielasten zoals opstalverzekering, brandverzekering en onroerendezaakbelasting. Nb in de Iv3 zijn meerdere huisvestingsfuncties. Indien het voor de gemeente niet goed mogelijk is om de huisvesting aan één functie toe te wijzen dan mogen deze ook worden verantwoord onder de Iv3-functie Gemeenschappelijke lasten en baten. Deze Iv3-functie wordt in de tabel gerekend tot Onderwijs, overig.
Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.
Inkomensvoorzieningen
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Totaal ruimtelijke ord. en volkshuisv.
Totaal ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Bouwgrondexploitatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functie Bouwgrondexploitatie. De definitie van deze functie is als volgt:

- Bouwgrondexploitatie.
De activiteiten waarbij ruwe onbebouwde gronden - of gronden die gesaneerd en gereconstrueerd moeten worden - worden omgevormd tot bouwterreinen die aan andere partijen (particulieren, bedrijven, instellingen) worden verkocht. De bouwterreinen kunnen ook in erfpacht worden uitgegeven: hierbij blijft de grond eigendom van de gemeente en betaalt de gebruiker van de grond een (jaarlijkse) vergoeding aan de gemeente. De activiteiten omvatten: opstelling van structuur- en bestemmingsplannen; grondverwerving; bouwrijp maken; woonrijp maken (aanleg woonstraten, riolering, enzovoorts); aanleg van zogeheten bovenwijkse voorzieningen (verbindingswegen, fietspaden, groenvoorzieningen, gemeenschapsvoorzieningen zoals wijkcentra, enzovoorts); financiering en administratie voor bouwgrondexploitaties; het erfpachtbedrijf; enzovoorts.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Ruimtelijke ordening, Woningexploitatie / woningbouw, Stads- en dorpsvernieuwing, Overige volkshuisvesting en Bouwvergunningen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Woningexploitatie / woningbouw.
Taken en activiteiten in het kader van de zorg voor de volkshuisvesting. Deze omvatten omvat woningbouw, woningexploitatie en woningverbetering, ook in verband met studentenflats. Woningverbetering in het kader van voorzieningen voor gehandicapten behoort echter tot de functie Voorzieningen gehandicapten.

- Stads- en dorpsvernieuwing.
Taken en activiteiten in het kader van stedelijke vernieuwing, op grond van de Wet stedelijke vernieuwing. Dit betreft stads- en dorpsvernieuwing, van de opstelling van plannen en de algemene voorbereiding tot en met bijdragen in de bouwgrondexploitatie van stads- en dorpsvernieuwingcomplexen.

- Overige volkshuisvesting.
Taken en activiteiten op het gebied van de volkshuisvesting - onder meer in het kader van de uitvoering van de Woningwet en de Huisvestingswet -, die niet onder andere functies vallen. Dit omvat: bouw-, woning- en welstandstoezicht en de gemeentelijke diensten daarvoor (schoonheidscommissies); brandpreventie van woningen; verdeling van woonruimte; woningvordering; doorstroming; de diensten van een woningruilcentrale; woningtellingen; woonschepen en woonhavens; woonwagens en woonwagencentra; huurtoeslagen (uitvoering van de Wet op de huurtoeslag); enzovoorts.

- Bouwvergunningen.
De baten van de leges voor de afgifte van bouwvergunningen. Leges zijn vergoedingen voor de (administratieve) dienstverlening door de gemeente.
Functies in euro/inwoner
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Verkeer, vervoer en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.
Totaal verkeer, vervoer en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.
Wegen en verkeer
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Wegen, straten en pleinen en Verkeersmaatregelen te land. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Wegen, straten en pleinen.
De aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende voorzieningen en aanverwante taken. Het gaat hier onder meer om: wegen, straten, pleinen, bruggen, spoorwegovergangen, voorzieningen voor het openbaar vervoer, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, openbare klokken, taxistandplaatsen, wachtgelegenheden voor openbaar vervoer (abri's), kwaliteitsbeoordeling van het wegennet, registratie van openbare wegen buiten de bebouwde kom, vergoedingen aan waterschappen voor het beheer en onderhoud van wegen, enzovoorts.
Vanaf verslagjaar 2015 is Iv3-functie Verkeersmaatregelen te land komen te vervallen en zijn de baten en lasten van deze functie ondergebracht bij Wegen, straten en pleinen. Zie hieronder voor de definitie van Verkeersmaatregelen te land.

- Verkeersmaatregelen te land.
Het opstellen van verkeersplannen (zoals voor verkeerscirculatie), het treffen van voorzieningen voor de regulering van het verkeer, en het nemen van verdere verkeersmaatregelen. De voorzieningen voor verkeersregulatie betreffen onder andere: verkeerslichten, verkeersborden, wegwijzers, plaatsnaamborden. Bij de verdere verkeersmaatregelen gaat het bijvoorbeeld om verkeersvoorlichting en - onderricht, verkeersonderzoek (ook in verband met de functie Wegen, straten en pleinen), verwijdering van autowrakken en verkeersobstakels, enzovoorts.
Vanaf verslagjaar 2015 is deze Iv3-functie komen te vervallen en opgenomen in Iv3-functie Wegen, straten en pleinen.
Openbaar vervoer
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Openbaar vervoer en Veerdiensten. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Openbaar vervoer.
De diensten van metro-, tram- en busondernemingen. Ook het treffen van voorzieningen voor het openbaar vervoer en voor het taxivervoer behoort tot deze functie - voor zover geen onderdeel van een andere functie (zie ook functie Wegen, straten en pleinen) - evenals het zorgen voor spoorwegaansluitingen in haven- en industriegebieden.

- Veerdiensten.
De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.
Parkeren
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Parkeren en Baten parkeerbelasting. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Parkeren.
De diensten en taken rondom het parkeren: van parkeerbeleid, het treffen van parkeermaatregelen en het handhaven daarvan tot en met het bieden van parkeergelegenheid door middel van parkeervoorzieningen. De taken van de parkeerpolitie vallen ook onder deze functie. De (opbrengsten van de) parkeerbelastingen vallen er echter niet onder (zie hiervoor de functie Baten parkeerbelasting).

- Baten parkeerbelasting.
De opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren gereguleerd wordt: de belasting voor het parkeren van een voertuig - zoals omschreven in de belastingverordening van de gemeente - en de belasting volgens een parkeervergunningenbeleid. Ook de opbrengsten van een eventuele naheffingsaanslag (wanneer er verzuimd is de parkeerbelasting te betalen) en van de heffingen vanwege het aanbrengen van een wielklem of het wegslepen van het voertuig vallen onder deze functie.
Havens, luchtvaart en waterstaat
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Zeehavens.
De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

- Binnenhavens en waterwegen.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Luchtvaart.
De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken. Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen, vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Waterkering, afwatering, landaanwinning.
De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige) werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen, afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van verenigingen voor landaanwinning).
Onderwijs
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Huisvesting en Overig.
Huisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Onderwijs en betrekking hebben op huisvesting voor openbaar en bijzonder basis en voortgezet onderwijs, inclusief het speciaal onderwijs. Tot de lasten worden gerekend: investeringen voor tijdelijk of blijvend gebruik; aanpassingen van de onderwijshuisvesting, uitgezonderd het aanbrengen van een invalidentoilet en het toegankelijk maken van het gebouw voor gehandicapten; herstel van constructiefouten aan het gebouw; exploitatielasten zoals opstalverzekering, brandverzekering en onroerendezaakbelasting. Nb in de Iv3 zijn meerdere huisvestingsfuncties. Indien het voor de gemeente niet goed mogelijk is om de huisvesting aan één functie toe te wijzen dan mogen deze ook worden verantwoord onder de Iv3-functie Gemeenschappelijke lasten en baten. Deze Iv3-functie wordt in de tabel gerekend tot Onderwijs, overig.
Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.
Inkomensvoorzieningen
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Totaal ruimtelijke ord. en volkshuisv.
Totaal ruimtelijke ordening en volkshuisvesting.
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Bouwgrondexploitatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functie Bouwgrondexploitatie. De definitie van deze functie is als volgt:

- Bouwgrondexploitatie.
De activiteiten waarbij ruwe onbebouwde gronden - of gronden die gesaneerd en gereconstrueerd moeten worden - worden omgevormd tot bouwterreinen die aan andere partijen (particulieren, bedrijven, instellingen) worden verkocht. De bouwterreinen kunnen ook in erfpacht worden uitgegeven: hierbij blijft de grond eigendom van de gemeente en betaalt de gebruiker van de grond een (jaarlijkse) vergoeding aan de gemeente. De activiteiten omvatten: opstelling van structuur- en bestemmingsplannen; grondverwerving; bouwrijp maken; woonrijp maken (aanleg woonstraten, riolering, enzovoorts); aanleg van zogeheten bovenwijkse voorzieningen (verbindingswegen, fietspaden, groenvoorzieningen, gemeenschapsvoorzieningen zoals wijkcentra, enzovoorts); financiering en administratie voor bouwgrondexploitaties; het erfpachtbedrijf; enzovoorts.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Ruimtelijke ordening, Woningexploitatie / woningbouw, Stads- en dorpsvernieuwing, Overige volkshuisvesting en Bouwvergunningen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Woningexploitatie / woningbouw.
Taken en activiteiten in het kader van de zorg voor de volkshuisvesting. Deze omvatten omvat woningbouw, woningexploitatie en woningverbetering, ook in verband met studentenflats. Woningverbetering in het kader van voorzieningen voor gehandicapten behoort echter tot de functie Voorzieningen gehandicapten.

- Stads- en dorpsvernieuwing.
Taken en activiteiten in het kader van stedelijke vernieuwing, op grond van de Wet stedelijke vernieuwing. Dit betreft stads- en dorpsvernieuwing, van de opstelling van plannen en de algemene voorbereiding tot en met bijdragen in de bouwgrondexploitatie van stads- en dorpsvernieuwingcomplexen.

- Overige volkshuisvesting.
Taken en activiteiten op het gebied van de volkshuisvesting - onder meer in het kader van de uitvoering van de Woningwet en de Huisvestingswet -, die niet onder andere functies vallen. Dit omvat: bouw-, woning- en welstandstoezicht en de gemeentelijke diensten daarvoor (schoonheidscommissies); brandpreventie van woningen; verdeling van woonruimte; woningvordering; doorstroming; de diensten van een woningruilcentrale; woningtellingen; woonschepen en woonhavens; woonwagens en woonwagencentra; huurtoeslagen (uitvoering van de Wet op de huurtoeslag); enzovoorts.

- Bouwvergunningen.
De baten van de leges voor de afgifte van bouwvergunningen. Leges zijn vergoedingen voor de (administratieve) dienstverlening door de gemeente.