Gemeentebegrotingen; baten en lasten per gemeente 2005 - 2015

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Functies in 1 000 euro

De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.

Verkeer, vervoer en waterstaat

De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.

Havens, luchtvaart en waterstaat

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Zeehavens.
De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

- Binnenhavens en waterwegen.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Luchtvaart.
De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken. Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen, vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Waterkering, afwatering, landaanwinning.
De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige) werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen, afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van verenigingen voor landaanwinning).

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.

Totaal soc. voorz. en maatsch. dnstverl.

Totaal sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.

Inkomensvoorzieningen

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.

Werkgelegenheid

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Werkgelegenheid en Participatiebudget. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Werkgelegenheid.
Werkgelegenheidsbevorderende voorzieningen en maatregelen, zoals de sociale werkvoorziening, werkgelegenheidsinitiatieven en werkgelegenheidsprojecten. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet werk en bijstand, voor zover die het zogenaamde werkdeel van het Fonds werk en inkomen betreft, verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie). De sociale werkvoorziening betreft de werkgelegenheidsbevordering voor arbeidsgehandicapten.

- Participatiebudget.
De verantwoordelijkheden en taken ter bevordering van de participatie van de burger in de maatschappij door middel van het aanbieden van reïntegratievoorzieningen, inburgeringsvoorzieningen en volwasseneneducatie. Met het participatiebudget worden de gemeentelijke middelen van het werkdeel Wet werk en bijstand, inburgering en volwasseneneducatie gebundeld in één specifieke uitkering voor gemeenten. De functie is nieuw sinds 2010. Daarvoor werden de lasten en baten gescheiden verantwoord op drie functies: Werkgelegenheid, Vreemdelingen en Volwasseneneducatie.

Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Vreemdelingen.
De taken op het gebied van: de uitvoering van de vreemdelingenwet, de inburgering en integratie van nieuwkomers in Nederland (en van oudkomers: dit zijn nieuwkomers van wat verder terug in de tijd, die verplicht zijn in te burgeren), etnische minderheden, de opvang en zorg van asielzoekers, enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Inburgering (WI) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).

- Tehuizen.
De taken en verantwoordelijkheden voor bepaalde vormen van huisvesting voor specifieke doelgroepen: tehuizen voor lichamelijk en/of zintuiglijk gehandicapten (zonder dat er sprake is van medische behandeling); tehuizen, anders dan voor gehandicapten, zoals sociale kindertehuizen, internaten, tehuizen voor daklozen, militaire tehuizen, zeemanshuizen, bejaardenoorden.

- Kinderdagopvang.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang.

Functies in euro/inwoner

De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.

Verkeer, vervoer en waterstaat

De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 2 Verkeer, vervoer en waterstaat. De functie is uitgesplitst naar Wegen en verkeer, Openbaar vervoer, Parkeren en Havens, luchtvaart en waterstaat.

Havens, luchtvaart en waterstaat

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Zeehavens.
De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

- Binnenhavens en waterwegen.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Luchtvaart.
De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken. Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen, vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

- Waterkering, afwatering, landaanwinning.
De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige) werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen, afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van verenigingen voor landaanwinning).

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.

Totaal soc. voorz. en maatsch. dnstverl.

Totaal sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.

Inkomensvoorzieningen

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.

Werkgelegenheid

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Werkgelegenheid en Participatiebudget. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Werkgelegenheid.
Werkgelegenheidsbevorderende voorzieningen en maatregelen, zoals de sociale werkvoorziening, werkgelegenheidsinitiatieven en werkgelegenheidsprojecten. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet werk en bijstand, voor zover die het zogenaamde werkdeel van het Fonds werk en inkomen betreft, verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie). De sociale werkvoorziening betreft de werkgelegenheidsbevordering voor arbeidsgehandicapten.

- Participatiebudget.
De verantwoordelijkheden en taken ter bevordering van de participatie van de burger in de maatschappij door middel van het aanbieden van reïntegratievoorzieningen, inburgeringsvoorzieningen en volwasseneneducatie. Met het participatiebudget worden de gemeentelijke middelen van het werkdeel Wet werk en bijstand, inburgering en volwasseneneducatie gebundeld in één specifieke uitkering voor gemeenten. De functie is nieuw sinds 2010. Daarvoor werden de lasten en baten gescheiden verantwoord op drie functies: Werkgelegenheid, Vreemdelingen en Volwasseneneducatie.

Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang

De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Zeehavens, Binnenhavens en vaarwegen, Luchtvaart en Iv3-functie Waterkering, afwatering en landaanwinning. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Vreemdelingen.
De taken op het gebied van: de uitvoering van de vreemdelingenwet, de inburgering en integratie van nieuwkomers in Nederland (en van oudkomers: dit zijn nieuwkomers van wat verder terug in de tijd, die verplicht zijn in te burgeren), etnische minderheden, de opvang en zorg van asielzoekers, enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Inburgering (WI) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).

- Tehuizen.
De taken en verantwoordelijkheden voor bepaalde vormen van huisvesting voor specifieke doelgroepen: tehuizen voor lichamelijk en/of zintuiglijk gehandicapten (zonder dat er sprake is van medische behandeling); tehuizen, anders dan voor gehandicapten, zoals sociale kindertehuizen, internaten, tehuizen voor daklozen, militaire tehuizen, zeemanshuizen, bejaardenoorden.

- Kinderdagopvang.
De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang.