Gemeentebegrotingen; baten en lasten per gemeente 2005 - 2015

Gemeentebegrotingen; baten en lasten per gemeente 2005 - 2015

Baten/lasten/saldo Regio's Perioden Functies in 1 000 euro Onderwijs Overig (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Cultuur en recreatie Kunst, bibliotheken en overig (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Volksgezondheid en milieu Overig (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overig (1 000 euro) Functies in 1 000 euro Financiering en algemene dekkingsmid. Overige baten en lasten (1 000 euro) Functies in euro/inwoner Onderwijs Overig (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Cultuur en recreatie Kunst, bibliotheken en overig (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Volksgezondheid en milieu Overig (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overig (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Financiering en algemene dekkingsmid. Overige baten en lasten (euro/inwoner)
Baten Aa en Hunze 2015* 98 13 205 605 1.467 4 1 8 24 58
Baten Aalburg 2015* 320 7 224 410 342 25 1 17 32 26
Baten Aalsmeer 2015* 214 - 492 1.129 798 7 - 16 36 26
Baten Aalten 2015* 4 45 281 492 309 0 2 10 18 11
Baten Ter Aar 2015*
Baten Abcoude 2015*
Baten Achtkarspelen 2015* 148 40 - 790 992 5 1 - 28 35
Baten Alblasserdam 2015* 90 1 509 632 1.109 5 0 26 32 56
Baten Albrandswaard 2015* 86 - 281 536 615 3 - 11 21 24
Baten Alkemade 2015*
Baten Alkmaar 2015* . . . . . . . . . .
Baten Almelo 2015* 795 - 515 1.930 9.548 11 - 7 27 132
Baten Almere 2015* 2.436 8.054 - 5.953 10.483 12 41 - 30 53
Baten Alphen aan den Rijn 2015* 1.452 445 1.610 3.312 12.063 14 4 15 31 112
Baten Alphen-Chaam 2015* 33 2 40 411 188 3 0 4 42 19
Baten Ambt Montfort 2015*
Baten Ameland 2015* 2.122 184 59 1.651 4.558 591 51 16 460 1.269
Baten Amerongen 2015*
Baten Amersfoort 2015* 4.997 3.394 4.100 6.630 4.451 33 22 27 43 29
Baten Amstelveen 2015* 1.771 - 2.951 2.499 5.392 20 - 34 29 62
Baten Amsterdam 2015* 62.885 25.587 33.722 115.005 192.844 77 31 41 140 235
Baten Andijk 2015*
Baten Anna Paulowna 2015*
Baten Apeldoorn 2015* 9.746 4.171 2.247 5.027 15.841 62 26 14 32 100
Baten Appingedam 2015* 55 9 77 114 350 5 1 6 9 29
Baten Arcen en Velden 2015*
Baten Arnhem 2015* 8.393 5.741 2.516 16.093 14.376 55 38 17 106 94
Baten Assen 2015* 24.477 4.882 733 56.322 600 364 73 11 839 9
Baten Asten 2015* 98 30 15 726 3.048 6 2 1 44 184
Baten Baarle-Nassau 2015* 66 - - 280 335 10 - - 42 51
Baten Baarn 2015* 229 152 451 957 708 9 6 18 39 29
Baten Barendrecht 2015* 191 205 406 714 1.598 4 4 9 15 34
Baten Barneveld 2015* . . . . . . . . . .
Baten Bedum 2015* 31 80 145 344 177 3 8 14 33 17
Baten Beek (L.) 2015* 6 77 58 434 1.239 0 5 4 27 76
Baten Beemster 2015* 4 88 62 416 102 0 10 7 47 11
Baten Beesel 2015* 181 - 116 581 549 13 - 9 43 41
Baten Bellingwedde 2015* 281 - 6 318 237 31 - 1 35 26
Baten Bennebroek 2015*
Baten Bergambacht 2015*
Baten Bergeijk 2015* - 25 14 621 1.662 - 1 1 34 91
Baten Bergen (L.) 2015* 51 44 18 275 432 4 3 1 21 33
Baten Bergen (NH.) 2015* 6 196 428 983 7.279 0 7 14 33 243
Baten Bergen op Zoom 2015* 2.356 2.733 90 1.862 1.654 36 41 1 28 25
Baten Bergschenhoek 2015*
Baten Berkel en Rodenrijs 2015*
Baten Berkelland 2015* 182 43 361 867 792 4 1 8 20 18
Baten Bernheze 2015* 106 132 89 1.111 1.126 4 4 3 37 38
Baten Bernisse 2015*
Baten Best 2015* 290 200 21 755 1.045 10 7 1 26 36
Baten Beuningen 2015* 250 94 577 737 804 10 4 23 29 32
Baten Beverwijk 2015* 533 - 522 908 1.452 13 - 13 23 36
Baten het Bildt 2015* 125 - 149 128 11 12 - 14 12 1
Baten De Bilt 2015* . . . . . . . . . .
Baten Binnenmaas 2015* 210 - 523 1.026 2.422 7 - 18 36 85
Baten Bladel 2015* 24 96 23 991 977 1 5 1 50 49
Baten Blaricum 2015* - 1 177 765 994 - 0 19 82 107
Baten Bleiswijk 2015*
Baten Bloemendaal 2015* 73 252 363 1.050 1.580 3 11 16 47 71
Baten Boarnsterhim 2015*
Baten Bodegraven 2015*
Baten Bodegraven-Reeuwijk 2015* 386 34 376 1.101 984 12 1 11 33 30
Baten Boekel 2015* 97 - 87 350 2.024 10 - 9 35 200
Baten Ten Boer 2015* - - 50 100 - - - 7 13 -
Baten Bolsward 2015*
Baten Borger-Odoorn 2015* 83 - 181 457 1.394 3 - 7 18 55
Baten Borne 2015* 170 19 108 1.968 440 8 1 5 89 20
Baten Borsele 2015* 147 31 403 1.232 460 7 1 18 55 20
Baten Boskoop 2015*
Baten Boxmeer 2015* 64 27 85 713 9.269 2 1 3 25 327
Baten Boxtel 2015* 495 15 310 1.292 567 16 0 10 43 19
Baten Breda 2015* 7.054 2.561 635 11.596 8.788 39 14 3 64 48
Baten Breukelen 2015*
Baten Brielle 2015* 30 13 95 190 461 2 1 6 12 28
Baten Bronckhorst 2015* 36 100 465 1.063 343 1 3 13 29 9
Baten Brummen 2015* 156 - 85 1.145 929 7 - 4 55 44
Baten Brunssum 2015* 207 3 93 428 2.883 7 0 3 15 101
Baten Bunnik 2015* . . . . . . . . . .
Baten Bunschoten 2015* 363 117 347 535 177 18 6 17 26 9
Baten Buren 2015* 93 67 660 1.084 1.259 4 3 25 42 48
Baten Bussum 2015* 236 160 703 2.981 912 7 5 21 91 28
Baten Capelle aan den IJssel 2015* 1.732 - 2.767 1.696 1.343 26 - 42 26 20
Baten Castricum 2015* 330 5 120 1.496 1.069 10 0 3 44 31
Baten Coevorden 2015* 434 13 484 1.893 1.771 12 0 14 53 50
Baten Cranendonck 2015* 152 - 114 2.002 280 7 - 6 98 14
Baten Cromstrijen 2015* 8 - 291 253 433 1 - 23 20 34
Baten Cuijk 2015* . . . . . . . . . .
Baten Culemborg 2015* 203 11 5 1.357 763 7 0 0 49 28
Baten Dalfsen 2015* 107 - 225 698 913 4 - 8 25 33
Baten Dantumadeel 2015*
Baten Dantumadiel 2015* 18 18 168 271 30 1 1 9 14 2
Baten Delft 2015* 2.787 3.184 1.472 12.687 1.590 28 31 15 125 16
Baten Delfzijl 2015* 969 71 187 761 1.410 38 3 7 30 55
Baten Deurne 2015* 129 34 91 1.189 611 4 1 3 37 19
Baten Deventer 2015* 3.438 2.357 1.053 3.885 10.227 35 24 11 39 104
Baten Diemen 2015* 630 - 119 702 2.057 24 - 4 26 77
Baten Dinkelland 2015* 55 30 38 1.151 1.641 2 1 1 44 63
Baten Dirksland 2015*
Baten Doesburg 2015* 159 88 67 1.271 373 14 8 6 112 33
Baten Doetinchem 2015* 1.122 1.217 432 1.914 3.442 20 22 8 34 61
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per functie (beleidsterrein) naar gemeenten in 1 000 euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar van 2005 tot en met 2015.

Status van de cijfers:
De gegevens over 2015 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 23 februari 2016:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.

Toelichting onderwerpen

Functies in 1 000 euro
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Onderwijs
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Huisvesting en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Onderwijs, maar geen betrekking hebben op huisvesting. Het betreft de baten en lasten met uitzondering van de baten en lasten met betrekking tot de huisvesting, ten behoeve van het openbaar en bijzonder basisonderwijs en het openbaar en bijzonder (voortgezet) speciaal onderwijs. Eveneens worden hiertoe de lasten die in de Iv3 niet goed aan één van de Iv3-functies met betrekking tot onderwijshuisvesting kunnen worden gerekend.
Daarnaast wordt hiertoe gerekend onderwijshuisvestingonderwijsbegeleiding (schooladviesdiensten, schoolbegeleiding, pedologische instituten); adviesbureaus voor school- en beroepskeuze; onderwijsinspecties, gemeentelijk schooltoezicht; uitvoering leerplichtwet; schoolmuseum; schooltuinen; schoolbiologenwerk; tentoonstellingen; internaten voor leerlingen; onderwijs aan zieke leerlingen; gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid; voor- en vroegschoolse educatie; studiefondsen- en beurzen; centraal orgaan gemeentelijk voorgezet onderwijs; voorlichting; vervoerskosten, die niet aan specifieke onderwijsfuncties kunnen worden toegerekend.
Tot slot valt onder deze functie ook de Iv3-functie volwasseneneducatie. Het betreft de onderwijsvormen die worden aangeboden aan diegenen die het volgen van onderwijs niet als hoofdtaak hebben. Betreft: educatie en alfabetiseringsonderwijs; deeltijd voorbereidend wetenschappelijk onderwijs; deeltijd voorbereidend beroepsonderwijs en beroepsbegeleidend onderwijs (leerlingwezen); vormingsonderwijs aan vormingsinstituten (voor jeugdigen en jong volwassenen); enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).
Cultuur en recreatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Recreatie en natuur, Sport en Kunst, bibliotheken en overig.
Kunst, bibliotheken en overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Openbaar bibliotheekwerk, Vormings- en ontwikkelingswerk, Kunst en Musea. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Openbaar bibliotheekwerk.
De verantwoordelijkheid voor openbare bibliotheken en aanverwante zaken: bibliotheken en leeszalen; braillebibliotheek; diatheek, discotheek (de muziekverzameling), filmotheek, fonotheek, artotheek, lectuurvoorziening aan binnenschippers. Ook overig bibliotheekwerk, waaronder participatie in en ondersteuning van overkoepelende organen, behoort tot deze functie.

- Vormings- en ontwikkelingswerk.
Activiteiten en verantwoordelijkheden op het gebied van: kunstzinnige vorming (creatieve en culturele vorming, waaronder muziekscholen en dansonderwijs, zolang er geen sprake is van een beroepsopleiding), overig vormings- en ontwikkelingswerk (gesprekscentra; emancipatiebevordering), bewustwordingsprojecten derde wereld. Ook activiteiten rond dodenherdenking behoren tot deze functie.

- Kunst.
Taken en werkzaamheden van de gemeente die verband houden met kunstbeoefening en kunstbevordering. Bij kunstbeoefening gaat het om kunst die varieert van podiumkunsten (muziek, zang, opera, toneel, ballet, dans) en beeldende kunsten (schilderen, tekenen, beeldhouwen) tot filmkunst en scheppende kunsten (als taal- en letterkunde). De kunstbevordering heeft betrekking op cultuuruitingen en -manifestaties, geldprijzen en toelagen voor kunstenaars, het bevorderen van tentoonstellingen en cursussen op kunstgebied, enzovoorts. Verder omvat deze functie ook de beschikbaarstelling (bouw, beheer, onderhoud) en/of subsidiëring van voorzieningen als: schouwburgen, concertgebouwen, toneel- en concertzalen, openluchttheaters, openluchtpodia (muziektenten en -terreinen) en culturele centra. Ook de subsidiëring van beroepsgezelschappen (actief op kunstgebied) behoort tot deze functie.

- Musea.
De gemeentelijke taken en activiteiten in verband met de oudheidkunde en de musea. Oudheidkunde en musea houden zich bezig met uitingsvormen (objecten) van culturele of natuurlijke oorsprong: vanaf het verzamelen, via de instandhouding en classificatie, tot en met het toegankelijk maken voor het publiek. Tot deze functie behoort de zorg voor: musea, verzamelingen, expositieruimten; de instandhouding van historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten, molens, carillons, kerkorgels, enzovoorts; archiefbewaarplaatsen, archeologie, geschiedenis, folklore, enzovoorts; subsidiëring van oudheidkundige kringen en verenigingen.
Volksgezondheid en milieu
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 7 Volksgezondheid en milieu.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening – Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Volksgezondheid, Afvalverwijdering en –verwerking, Riolering en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Milieubeheer, Lijkbezorging en Baten begraafplaatsrechten. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Milieubeheer.
De verantwoordelijkheid en zorg voor het milieu. Deze omvat: bescherming en sanering van de kwaliteit van de bodem en de atmosfeer, beheersing van geluidshinder, bescherming tegen straling en dergelijke, verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven, ongediertebestrijding, enzovoorts.

- Lijkbezorging.
De verantwoordelijkheid en zorg voor begraafplaatsen, crematoria, rouwkamers, onderhoud van graven (waaronder specifiek van gesneuvelde militairen), en dergelijke. Tot en met 2007 zijn de opbrengsten van de begraafplaatsrechten op deze functie verantwoord. Vanaf 2008 vallen de opbrengsten van de begraafplaatsrechten onder de functie Baten begraafplaatsrechten (zie de toelichting bij die functie).

- Baten begraafplaatsrechten.
De opbrengsten van een recht voor het gebruik van de begraafplaats/crematorium en voor door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats, inclusief de afkoopsommen van het onderhoud en de uitgifte van eigen graven. De huur van de aula, indien verhuurd aan een begrafenisondernemer, de huur van dienstwoningen, de verkoop van consumpties en de bijdrage van het rijk voor militaire graven worden niet tot de begraafplaatsrechten gerekend. De functie is nieuw sinds 2008. Daarvoor zijn de opbrengsten begraafplaatsrechten verantwoord op de functie Lijkbezorging.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Ruimtelijke ordening, Woningexploitatie / woningbouw, Stads- en dorpsvernieuwing, Overige volkshuisvesting en Bouwvergunningen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Woningexploitatie / woningbouw.
Taken en activiteiten in het kader van de zorg voor de volkshuisvesting. Deze omvatten omvat woningbouw, woningexploitatie en woningverbetering, ook in verband met studentenflats. Woningverbetering in het kader van voorzieningen voor gehandicapten behoort echter tot de functie Voorzieningen gehandicapten.

- Stads- en dorpsvernieuwing.
Taken en activiteiten in het kader van stedelijke vernieuwing, op grond van de Wet stedelijke vernieuwing. Dit betreft stads- en dorpsvernieuwing, van de opstelling van plannen en de algemene voorbereiding tot en met bijdragen in de bouwgrondexploitatie van stads- en dorpsvernieuwingcomplexen.

- Overige volkshuisvesting.
Taken en activiteiten op het gebied van de volkshuisvesting - onder meer in het kader van de uitvoering van de Woningwet en de Huisvestingswet -, die niet onder andere functies vallen. Dit omvat: bouw-, woning- en welstandstoezicht en de gemeentelijke diensten daarvoor (schoonheidscommissies); brandpreventie van woningen; verdeling van woonruimte; woningvordering; doorstroming; de diensten van een woningruilcentrale; woningtellingen; woonschepen en woonhavens; woonwagens en woonwagencentra; huurtoeslagen (uitvoering van de Wet op de huurtoeslag); enzovoorts.

- Bouwvergunningen.
De baten van de leges voor de afgifte van bouwvergunningen. Leges zijn vergoedingen voor de (administratieve) dienstverlening door de gemeente.
Financiering en algemene dekkingsmid.
Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
De afbakening van deze functie komt grotendeels overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 9 Financiering en algemene dekkingsmiddelen, met uitzondering van de Iv3-functies die betrekking hebben op het toevoegen en/of onttrekken aan reserves.
De functie is uitgesplitst naar Uitkeringen Gemeentefonds, Onroerende zaakbelasting, Thesaurie en Overige baten en lasten.
Overige baten en lasten
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Algemene baten en lasten, Uitvoering wet WOZ, Baten roerende woon- en bedrijfsruimten, Baten baatbelasting, Baten forensenbelasting, Baten toeristenbelasting, Baten hondenbelasting, Baten reclamebelasting, Baten precariobelasting, Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen, Lastenverlichting Rijk en het Saldo van kostenplaatsen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Algemene baten en lasten.
Baten en lasten die niet aan een specifieke functie zijn toe te rekenen, zoals: een algemene stelpost (geschatte kostenpost) in verband met te verwachten loon- en prijsstijgingen; een geraamd bedrag ter dekking van (incidentele) niet-voorziene uitgaven; geraamde baten en lasten voortkomend uit beleidsveranderingen (stelposten voor: nieuw beleid, intensivering van bestaand beleid, ombuigingen of nog te nemen bezuinigingsmaatregelen, en dergelijke); enzovoorts. De genoemde algemene baten en lasten, die in het kader van de begroting worden geraamd, moeten in de jaarrekening toegerekend worden aan specifieke functies.

- Uitvoering wet WOZ.
Baten en lasten die betrekking hebben op de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken, zoals: de kosten van waardering (taxatie) van onroerende zaken, bijdragen van het Rijk voor de gemeentelijke uitvoering van deze wet, en dergelijke.

- Baten onroerende zaakbelasting gebruikers.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van gebruikers van onroerende zaken, woningen (tot 2006) en niet-woningen, op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken.

- Baten onroerende zaakbelasting eigenaren.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren van onroerende zaken (woningen en niet-woningen), op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten roerende woon- en bedrijfsruimten.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren en gebruikers van woon- en bedrijfsruimten die niet onroerend zijn. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten baatbelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van eigenaren van - bestaande - onroerende zaken, die voordeel hebben ('baat hebben bij') van een voorziening die door de gemeente is/wordt aangelegd. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten forensenbelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten toeristenbelasting.
Opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die verblijf houden binnen een gemeente, zonder ingezetene van die gemeente te zijn. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten hondenbelasting.
Opbrengst van de belasting die kan worden geheven van de bezitter van een hond. De (lasten van) kwijtscheldingen van de hondenbelasting worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten reclamebelasting: De opbrengst van de belasting kan worden geheven voor openbare aankondigingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten precariobelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen, bedrijven of instellingen vanwege het hebben van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond die voor de openbare dienst bestemd is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.
De lasten van heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, zoals vermeld onder de functies Baten onroerende zaakbelasting gebruikers tot en met Baten precariobelasting. Ook behoren tot deze functie de kosten die betrekking hebben op de afhandeling van bezwaar/beroepschriften en de kosten die gemaakt worden wanneer er in hoger beroep wordt gegaan.

- Lastenverlichting Rijk.
Lasten die verband houden met de zogenoemde 45,38 euro-maatregel (Zalmsnip): een korting op de heffing van onroerendezaakbelasting voor gebruikers van woningen, op de heffing van rioolrechten of van reinigingsrechten en afvalstoffenheffing. Deze heffingskorting is met ingang van 2005 afgeschaft.

- Saldo van kostenplaatsen.
Eventuele saldi van kostenplaatsen. Een kostenplaats is boekhoudkundig de 'plaats' waarin de kosten zijn opgenomen van indirecte en ondersteunende activiteiten die niet direct aan een product/dienst (functie) kunnen worden toegeschreven. De lasten van de kostenplaatsen worden vervolgens via verdeelsleutels toegerekend aan de desbetreffende functies. Bijvoorbeeld door het gebruik van voorcalculatorische tarieven kunnen overschotten en tekorten ontstaan.
Functies in euro/inwoner
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Onderwijs
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Huisvesting en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Onderwijs, maar geen betrekking hebben op huisvesting. Het betreft de baten en lasten met uitzondering van de baten en lasten met betrekking tot de huisvesting, ten behoeve van het openbaar en bijzonder basisonderwijs en het openbaar en bijzonder (voortgezet) speciaal onderwijs. Eveneens worden hiertoe de lasten die in de Iv3 niet goed aan één van de Iv3-functies met betrekking tot onderwijshuisvesting kunnen worden gerekend.
Daarnaast wordt hiertoe gerekend onderwijshuisvestingonderwijsbegeleiding (schooladviesdiensten, schoolbegeleiding, pedologische instituten); adviesbureaus voor school- en beroepskeuze; onderwijsinspecties, gemeentelijk schooltoezicht; uitvoering leerplichtwet; schoolmuseum; schooltuinen; schoolbiologenwerk; tentoonstellingen; internaten voor leerlingen; onderwijs aan zieke leerlingen; gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid; voor- en vroegschoolse educatie; studiefondsen- en beurzen; centraal orgaan gemeentelijk voorgezet onderwijs; voorlichting; vervoerskosten, die niet aan specifieke onderwijsfuncties kunnen worden toegerekend.
Tot slot valt onder deze functie ook de Iv3-functie volwasseneneducatie. Het betreft de onderwijsvormen die worden aangeboden aan diegenen die het volgen van onderwijs niet als hoofdtaak hebben. Betreft: educatie en alfabetiseringsonderwijs; deeltijd voorbereidend wetenschappelijk onderwijs; deeltijd voorbereidend beroepsonderwijs en beroepsbegeleidend onderwijs (leerlingwezen); vormingsonderwijs aan vormingsinstituten (voor jeugdigen en jong volwassenen); enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).
Cultuur en recreatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Recreatie en natuur, Sport en Kunst, bibliotheken en overig.
Kunst, bibliotheken en overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Openbaar bibliotheekwerk, Vormings- en ontwikkelingswerk, Kunst en Musea. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Openbaar bibliotheekwerk.
De verantwoordelijkheid voor openbare bibliotheken en aanverwante zaken: bibliotheken en leeszalen; braillebibliotheek; diatheek, discotheek (de muziekverzameling), filmotheek, fonotheek, artotheek, lectuurvoorziening aan binnenschippers. Ook overig bibliotheekwerk, waaronder participatie in en ondersteuning van overkoepelende organen, behoort tot deze functie.

- Vormings- en ontwikkelingswerk.
Activiteiten en verantwoordelijkheden op het gebied van: kunstzinnige vorming (creatieve en culturele vorming, waaronder muziekscholen en dansonderwijs, zolang er geen sprake is van een beroepsopleiding), overig vormings- en ontwikkelingswerk (gesprekscentra; emancipatiebevordering), bewustwordingsprojecten derde wereld. Ook activiteiten rond dodenherdenking behoren tot deze functie.

- Kunst.
Taken en werkzaamheden van de gemeente die verband houden met kunstbeoefening en kunstbevordering. Bij kunstbeoefening gaat het om kunst die varieert van podiumkunsten (muziek, zang, opera, toneel, ballet, dans) en beeldende kunsten (schilderen, tekenen, beeldhouwen) tot filmkunst en scheppende kunsten (als taal- en letterkunde). De kunstbevordering heeft betrekking op cultuuruitingen en -manifestaties, geldprijzen en toelagen voor kunstenaars, het bevorderen van tentoonstellingen en cursussen op kunstgebied, enzovoorts. Verder omvat deze functie ook de beschikbaarstelling (bouw, beheer, onderhoud) en/of subsidiëring van voorzieningen als: schouwburgen, concertgebouwen, toneel- en concertzalen, openluchttheaters, openluchtpodia (muziektenten en -terreinen) en culturele centra. Ook de subsidiëring van beroepsgezelschappen (actief op kunstgebied) behoort tot deze functie.

- Musea.
De gemeentelijke taken en activiteiten in verband met de oudheidkunde en de musea. Oudheidkunde en musea houden zich bezig met uitingsvormen (objecten) van culturele of natuurlijke oorsprong: vanaf het verzamelen, via de instandhouding en classificatie, tot en met het toegankelijk maken voor het publiek. Tot deze functie behoort de zorg voor: musea, verzamelingen, expositieruimten; de instandhouding van historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten, molens, carillons, kerkorgels, enzovoorts; archiefbewaarplaatsen, archeologie, geschiedenis, folklore, enzovoorts; subsidiëring van oudheidkundige kringen en verenigingen.
Volksgezondheid en milieu
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 7 Volksgezondheid en milieu.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening – Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Volksgezondheid, Afvalverwijdering en –verwerking, Riolering en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Milieubeheer, Lijkbezorging en Baten begraafplaatsrechten. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Milieubeheer.
De verantwoordelijkheid en zorg voor het milieu. Deze omvat: bescherming en sanering van de kwaliteit van de bodem en de atmosfeer, beheersing van geluidshinder, bescherming tegen straling en dergelijke, verplaatsing van milieuhinderlijke bedrijven, ongediertebestrijding, enzovoorts.

- Lijkbezorging.
De verantwoordelijkheid en zorg voor begraafplaatsen, crematoria, rouwkamers, onderhoud van graven (waaronder specifiek van gesneuvelde militairen), en dergelijke. Tot en met 2007 zijn de opbrengsten van de begraafplaatsrechten op deze functie verantwoord. Vanaf 2008 vallen de opbrengsten van de begraafplaatsrechten onder de functie Baten begraafplaatsrechten (zie de toelichting bij die functie).

- Baten begraafplaatsrechten.
De opbrengsten van een recht voor het gebruik van de begraafplaats/crematorium en voor door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats, inclusief de afkoopsommen van het onderhoud en de uitgifte van eigen graven. De huur van de aula, indien verhuurd aan een begrafenisondernemer, de huur van dienstwoningen, de verkoop van consumpties en de bijdrage van het rijk voor militaire graven worden niet tot de begraafplaatsrechten gerekend. De functie is nieuw sinds 2008. Daarvoor zijn de opbrengsten begraafplaatsrechten verantwoord op de functie Lijkbezorging.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Overig
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Ruimtelijke ordening, Woningexploitatie / woningbouw, Stads- en dorpsvernieuwing, Overige volkshuisvesting en Bouwvergunningen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Woningexploitatie / woningbouw.
Taken en activiteiten in het kader van de zorg voor de volkshuisvesting. Deze omvatten omvat woningbouw, woningexploitatie en woningverbetering, ook in verband met studentenflats. Woningverbetering in het kader van voorzieningen voor gehandicapten behoort echter tot de functie Voorzieningen gehandicapten.

- Stads- en dorpsvernieuwing.
Taken en activiteiten in het kader van stedelijke vernieuwing, op grond van de Wet stedelijke vernieuwing. Dit betreft stads- en dorpsvernieuwing, van de opstelling van plannen en de algemene voorbereiding tot en met bijdragen in de bouwgrondexploitatie van stads- en dorpsvernieuwingcomplexen.

- Overige volkshuisvesting.
Taken en activiteiten op het gebied van de volkshuisvesting - onder meer in het kader van de uitvoering van de Woningwet en de Huisvestingswet -, die niet onder andere functies vallen. Dit omvat: bouw-, woning- en welstandstoezicht en de gemeentelijke diensten daarvoor (schoonheidscommissies); brandpreventie van woningen; verdeling van woonruimte; woningvordering; doorstroming; de diensten van een woningruilcentrale; woningtellingen; woonschepen en woonhavens; woonwagens en woonwagencentra; huurtoeslagen (uitvoering van de Wet op de huurtoeslag); enzovoorts.

- Bouwvergunningen.
De baten van de leges voor de afgifte van bouwvergunningen. Leges zijn vergoedingen voor de (administratieve) dienstverlening door de gemeente.
Financiering en algemene dekkingsmid.
Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
De afbakening van deze functie komt grotendeels overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 9 Financiering en algemene dekkingsmiddelen, met uitzondering van de Iv3-functies die betrekking hebben op het toevoegen en/of onttrekken aan reserves.
De functie is uitgesplitst naar Uitkeringen Gemeentefonds, Onroerende zaakbelasting, Thesaurie en Overige baten en lasten.
Overige baten en lasten
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Algemene baten en lasten, Uitvoering wet WOZ, Baten roerende woon- en bedrijfsruimten, Baten baatbelasting, Baten forensenbelasting, Baten toeristenbelasting, Baten hondenbelasting, Baten reclamebelasting, Baten precariobelasting, Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen, Lastenverlichting Rijk en het Saldo van kostenplaatsen. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Algemene baten en lasten.
Baten en lasten die niet aan een specifieke functie zijn toe te rekenen, zoals: een algemene stelpost (geschatte kostenpost) in verband met te verwachten loon- en prijsstijgingen; een geraamd bedrag ter dekking van (incidentele) niet-voorziene uitgaven; geraamde baten en lasten voortkomend uit beleidsveranderingen (stelposten voor: nieuw beleid, intensivering van bestaand beleid, ombuigingen of nog te nemen bezuinigingsmaatregelen, en dergelijke); enzovoorts. De genoemde algemene baten en lasten, die in het kader van de begroting worden geraamd, moeten in de jaarrekening toegerekend worden aan specifieke functies.

- Uitvoering wet WOZ.
Baten en lasten die betrekking hebben op de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken, zoals: de kosten van waardering (taxatie) van onroerende zaken, bijdragen van het Rijk voor de gemeentelijke uitvoering van deze wet, en dergelijke.

- Baten onroerende zaakbelasting gebruikers.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van gebruikers van onroerende zaken, woningen (tot 2006) en niet-woningen, op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken.

- Baten onroerende zaakbelasting eigenaren.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren van onroerende zaken (woningen en niet-woningen), op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten roerende woon- en bedrijfsruimten.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren en gebruikers van woon- en bedrijfsruimten die niet onroerend zijn. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten baatbelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van eigenaren van - bestaande - onroerende zaken, die voordeel hebben ('baat hebben bij') van een voorziening die door de gemeente is/wordt aangelegd. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten forensenbelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten toeristenbelasting.
Opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die verblijf houden binnen een gemeente, zonder ingezetene van die gemeente te zijn. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten hondenbelasting.
Opbrengst van de belasting die kan worden geheven van de bezitter van een hond. De (lasten van) kwijtscheldingen van de hondenbelasting worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten reclamebelasting: De opbrengst van de belasting kan worden geheven voor openbare aankondigingen die zichtbaar zijn vanaf de openbare weg. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Baten precariobelasting.
De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen, bedrijven of instellingen vanwege het hebben van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond die voor de openbare dienst bestemd is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

- Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.
De lasten van heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, zoals vermeld onder de functies Baten onroerende zaakbelasting gebruikers tot en met Baten precariobelasting. Ook behoren tot deze functie de kosten die betrekking hebben op de afhandeling van bezwaar/beroepschriften en de kosten die gemaakt worden wanneer er in hoger beroep wordt gegaan.

- Lastenverlichting Rijk.
Lasten die verband houden met de zogenoemde 45,38 euro-maatregel (Zalmsnip): een korting op de heffing van onroerendezaakbelasting voor gebruikers van woningen, op de heffing van rioolrechten of van reinigingsrechten en afvalstoffenheffing. Deze heffingskorting is met ingang van 2005 afgeschaft.

- Saldo van kostenplaatsen.
Eventuele saldi van kostenplaatsen. Een kostenplaats is boekhoudkundig de 'plaats' waarin de kosten zijn opgenomen van indirecte en ondersteunende activiteiten die niet direct aan een product/dienst (functie) kunnen worden toegeschreven. De lasten van de kostenplaatsen worden vervolgens via verdeelsleutels toegerekend aan de desbetreffende functies. Bijvoorbeeld door het gebruik van voorcalculatorische tarieven kunnen overschotten en tekorten ontstaan.