Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse 2004-2016

Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse 2004-2016

Baten/lasten/saldo Regiokenmerken Perioden Functies in mln euro Sociale voorz. en maatsch. dienstverl. Inkomensvoorzieningen (mln euro) Functies in mln euro Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bouwgrondexploitatie (mln euro) Functies in euro/inwoner Sociale voorz. en maatsch. dienstverl. Inkomensvoorzieningen (euro/inwoner) Functies in euro/inwoner Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Bouwgrondexploitatie (euro/inwoner)
Baten Nederland 2016* 6.036 3.954 355 233
Baten Noord-Nederland (LD) 2016* 737 152 429 88
Baten Oost-Nederland (LD) 2016* 1.095 737 306 206
Baten West-Nederland (LD) 2016* 3.152 2.317 391 287
Baten Zuid-Nederland (LD) 2016* 1.052 749 291 207
Baten Groningen (PV) 2016* 321 32 549 55
Baten Friesland (PV) 2016* 263 55 406 85
Baten Drenthe (PV) 2016* 154 65 316 132
Baten Overijssel (PV) 2016* 364 282 318 247
Baten Flevoland (PV) 2016* 151 82 374 202
Baten Gelderland (PV) 2016* 580 373 285 183
Baten Utrecht (PV) 2016* 327 415 256 326
Baten Noord-Holland (PV) 2016* 1.097 889 394 319
Baten Zuid-Holland (PV) 2016* 1.632 940 451 260
Baten Zeeland (PV) 2016* 96 73 251 190
Baten Noord-Brabant (PV) 2016* 661 597 264 239
Baten Limburg (PV) 2016* 392 152 351 136
Baten Oost-Groningen (CR) 2016* 65 2 439 12
Baten Delfzijl en omgeving (CR) 2016* 21 3 447 64
Baten Overig Groningen (CR) 2016* 234 28 604 71
Baten Noord-Friesland (CR) 2016* 147 32 453 98
Baten Zuidwest-Friesland (CR) 2016* 47 6 349 41
Baten Zuidoost-Friesland (CR) 2016* 69 17 368 93
Baten Noord-Drenthe (CR) 2016* 53 21 278 109
Baten Zuidoost-Drenthe (CR) 2016* 67 23 399 135
Baten Zuidwest-Drenthe (CR) 2016* 34 21 263 162
Baten Noord-Overijssel (CR) 2016* 93 134 256 369
Baten Zuidwest-Overijssel (CR) 2016* 49 27 317 178
Baten Twente (CR) 2016* 222 120 354 192
Baten Veluwe (CR) 2016* 132 152 197 226
Baten Achterhoek (CR) 2016* 88 41 220 102
Baten Arnhem/Nijmegen (CR) 2016* 313 125 431 173
Baten Zuidwest-Gelderland (CR) 2016* 47 55 198 233
Baten Utrecht (CR) 2016* 327 415 256 326
Baten Kop van Noord-Holland (CR) 2016* 86 25 230 66
Baten Alkmaar en omgeving (CR) 2016* 56 93 230 385
Baten IJmond (CR) 2016* 46 26 235 134
Baten Agglomeratie Haarlem (CR) 2016* 65 24 285 103
Baten Zaanstreek (CR) 2016* 63 24 375 145
Baten Groot-Amsterdam (CR) 2016* 724 668 544 502
Baten Het Gooi en Vechtstreek (CR) 2016* 58 29 232 117
Baten Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 2016* 94 128 224 305
Baten Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 2016* 477 200 564 236
Baten Delft en Westland (CR) 2016* 69 40 305 177
Baten Oost-Zuid-Holland (CR) 2016* 62 98 192 307
Baten Groot-Rijnmond (CR) 2016* 828 361 587 256
Baten Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 2016* 103 113 257 283
Baten Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 2016* 23 5 221 44
Baten Overig Zeeland (CR) 2016* 72 68 262 246
Baten West-Noord-Brabant (CR) 2016* 163 129 260 207
Baten Midden-Noord-Brabant (CR) 2016* 134 106 286 227
Baten Noordoost-Noord-Brabant (CR) 2016* 139 141 214 217
Baten Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 2016* 225 221 297 292
Baten Noord-Limburg (CR) 2016* 74 53 265 190
Baten Midden-Limburg (CR) 2016* 58 33 246 139
Baten Zuid-Limburg (CR) 2016* 260 66 432 109
Baten Flevoland (CR) 2016* 151 82 374 202
Baten Minder dan 5 000 inwoners 2016* 1 5 65 321
Baten 5 000 tot 10 000 inwoners 2016* 26 21 172 135
Baten 10 000 tot 20 000 inwoners 2016* 285 211 181 134
Baten 20 000 tot 50 000 inwoners 2016* 1.263 1.159 210 193
Baten 50 000 tot 100 000 inwoners 2016* 1.025 560 339 185
Baten 100 000 tot 150 000 inwoners 2016* 593 434 369 270
Baten 150 000 tot 250 000 inwoners 2016* 1.113 506 488 222
Baten 250 000 inwoners of meer 2016* 1.730 1.058 745 456
Lasten Nederland 2016* 8.007 3.901 472 230
Lasten Noord-Nederland (LD) 2016* 945 158 550 92
Lasten Oost-Nederland (LD) 2016* 1.501 762 419 213
Lasten West-Nederland (LD) 2016* 4.158 2.215 516 275
Lasten Zuid-Nederland (LD) 2016* 1.403 766 388 212
Lasten Groningen (PV) 2016* 388 34 665 58
Lasten Friesland (PV) 2016* 350 57 541 88
Lasten Drenthe (PV) 2016* 208 67 425 137
Lasten Overijssel (PV) 2016* 488 291 426 255
Lasten Flevoland (PV) 2016* 195 86 482 212
Lasten Gelderland (PV) 2016* 818 385 402 189
Lasten Utrecht (PV) 2016* 456 409 358 321
Lasten Noord-Holland (PV) 2016* 1.458 782 524 281
Lasten Zuid-Holland (PV) 2016* 2.114 950 584 262
Lasten Zeeland (PV) 2016* 130 74 340 193
Lasten Noord-Brabant (PV) 2016* 892 603 357 241
Lasten Limburg (PV) 2016* 511 163 457 146
Lasten Oost-Groningen (CR) 2016* 89 3 597 17
Lasten Delfzijl en omgeving (CR) 2016* 30 3 642 65
Lasten Overig Groningen (CR) 2016* 269 28 693 73
Lasten Noord-Friesland (CR) 2016* 200 33 617 102
Lasten Zuidwest-Friesland (CR) 2016* 63 7 465 50
Lasten Zuidoost-Friesland (CR) 2016* 87 17 465 92
Lasten Noord-Drenthe (CR) 2016* 72 22 380 114
Lasten Zuidoost-Drenthe (CR) 2016* 89 25 527 147
Lasten Zuidwest-Drenthe (CR) 2016* 47 20 358 156
Lasten Noord-Overijssel (CR) 2016* 127 137 348 376
Lasten Zuidwest-Overijssel (CR) 2016* 61 31 398 201
Lasten Twente (CR) 2016* 300 124 478 197
Lasten Veluwe (CR) 2016* 195 154 291 229
Lasten Achterhoek (CR) 2016* 131 45 327 114
Lasten Arnhem/Nijmegen (CR) 2016* 426 130 587 179
Lasten Zuidwest-Gelderland (CR) 2016* 66 55 278 231
Lasten Utrecht (CR) 2016* 456 409 358 321
Lasten Kop van Noord-Holland (CR) 2016* 120 24 323 63
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat cijfers over de begrote lasten en baten per functie (beleidsterrein) naar regio en grootteklasse in miljoenen euro's en in euro's per inwoner. De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op gegevens die aansluiten op de definities en indelingen die de gemeenten zelf hanteren in hun administratie. Deze gegevens worden aan het CBS geleverd via de enquête Informatie voor Derden (Iv3). De voorschriften voor deze enquête zijn vastgelegd in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Gegevens beschikbaar van 2004 tot en met 2016

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel zijn bij eerste publicatie voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 9 maart 2017:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Deze tabel wordt opgevolgd door Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse. Zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Functies in mln euro
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.
Inkomensvoorzieningen
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Bouwgrondexploitatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functie Bouwgrondexploitatie. De definitie van deze functie is als volgt:

- Bouwgrondexploitatie.
De activiteiten waarbij ruwe onbebouwde gronden - of gronden die gesaneerd en gereconstrueerd moeten worden - worden omgevormd tot bouwterreinen die aan andere partijen (particulieren, bedrijven, instellingen) worden verkocht. De bouwterreinen kunnen ook in erfpacht worden uitgegeven: hierbij blijft de grond eigendom van de gemeente en betaalt de gebruiker van de grond een (jaarlijkse) vergoeding aan de gemeente. De activiteiten omvatten: opstelling van structuur- en bestemmingsplannen; grondverwerving; bouwrijp maken; woonrijp maken (aanleg woonstraten, riolering, enzovoorts); aanleg van zogeheten bovenwijkse voorzieningen (verbindingswegen, fietspaden, groenvoorzieningen, gemeenschapsvoorzieningen zoals wijkcentra, enzovoorts); financiering en administratie voor bouwgrondexploitaties; het erfpachtbedrijf; enzovoorts.
Functies in euro/inwoner
De beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is een aggregatie van de indeling volgens de Ministeriële Regeling Informatie voor derden, zijnde de regelgeving voor de enquête Informatie voor Derden (Iv3) die ten grondslag ligt aan deze tabel.
Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.
Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
De afbakening van deze functie komt vrijwel overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Uitzondering is de Iv3 functie Centra voor jeugd en gezin (onderdeel Wmo). Met ingang van 2015 is deze functie komen te vervalen en zijn de baten en lasten van deze functie opgenomen onder functies die vallen onder Iv3-hoofdfunctie Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening. Voor vergelijkbaarheid is deze functie daarom in de tabel gerekend tot Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening - Jeugd en Wmo.
De functie is uitgesplitst naar Inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Jeugd en Wmo, en Vreemdelingen, tehuizen en kinderopvang.
Inkomensvoorzieningen
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk en Gemeentelijk minimabeleid. De definities van deze Iv3-functies zijn als volgt:

- Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

- Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk.
Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

- Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

- Gemeentelijk minimabeleid.
De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
De afbakening van deze functie komt overeen met die van Iv3-hoofdfunctie 4 Onderwijs. De functie is uitgesplitst naar Bouwgrondexploitatie en Overig.
Bouwgrondexploitatie
De afbakening van deze functie komt overeen met die van de Iv3-functie Bouwgrondexploitatie. De definitie van deze functie is als volgt:

- Bouwgrondexploitatie.
De activiteiten waarbij ruwe onbebouwde gronden - of gronden die gesaneerd en gereconstrueerd moeten worden - worden omgevormd tot bouwterreinen die aan andere partijen (particulieren, bedrijven, instellingen) worden verkocht. De bouwterreinen kunnen ook in erfpacht worden uitgegeven: hierbij blijft de grond eigendom van de gemeente en betaalt de gebruiker van de grond een (jaarlijkse) vergoeding aan de gemeente. De activiteiten omvatten: opstelling van structuur- en bestemmingsplannen; grondverwerving; bouwrijp maken; woonrijp maken (aanleg woonstraten, riolering, enzovoorts); aanleg van zogeheten bovenwijkse voorzieningen (verbindingswegen, fietspaden, groenvoorzieningen, gemeenschapsvoorzieningen zoals wijkcentra, enzovoorts); financiering en administratie voor bouwgrondexploitaties; het erfpachtbedrijf; enzovoorts.