Innovatie bij bedrijven; bedrijfstak (SBI 2008), 2010-2016
| Bedrijfstakken SBI 2008 | Perioden | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant Totaal consultants (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In Nederland (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In het buitenland totaal (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In een Europees land (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In de Verenigde Staten (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In China of in India (%) | Samenwerking technologische innovatoren Samenwerkingspartner Consultant In overige landen (%) | Samenwerking technologische innovatoren Meest waardevolle samenwerkingspartner Consultant (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A-N Business economy en landbouw | 2014 - 2016** | 26 | 23 | 8 | 7 | . | . | 3 | . |
| A Landbouw, bosbouw en visserij | 2014 - 2016** | 29 | 29 | 0 | 0 | . | . | 0 | . |
| 01 Landbouw | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 02 Bosbouw | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 03 Visserij | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| B-E Nijverheid (geen bouw) en energie | 2014 - 2016** | 33 | 27 | 14 | 13 | . | . | 3 | . |
| B Delfstoffenwinning | 2014 - 2016** | 60 | . | . | . | . | . | . | . |
| 06 Winning van aardolie en aardgas | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 08 Delfstoffenwinning (geen olie en gas) | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 09 Dienstverlening delfstoffenwinning | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| C Industrie | 2014 - 2016** | 32 | 27 | 14 | 13 | . | . | 3 | . |
| 10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie | 2014 - 2016** | 50 | 48 | 19 | 18 | . | . | 3 | . |
| 10 Voedingsmiddelenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 11 Drankenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 12 Tabaksindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie | 2014 - 2016** | 29 | 19 | 26 | 24 | . | . | 3 | . |
| 13 Textielindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 14 Kledingindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 15 Leer- en schoenenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 16 Houtindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 17-18 Papier- en grafische industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 17 Papierindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 18 Grafische industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 19-22 Raffinaderijen en chemie | 2014 - 2016** | 38 | 30 | 21 | 20 | . | . | 8 | . |
| 19 Aardolie-industrie | 2014 - 2016** | 50 | . | . | . | . | . | . | . |
| 20-21 Chemie en farmaceutische industrie | 2014 - 2016** | 54 | 39 | 35 | 32 | . | . | 14 | . |
| 20 Chemische industrie | 2014 - 2016** | 57 | 39 | 37 | 34 | . | . | 13 | . |
| 21 Farmaceutische industrie | 2014 - 2016** | 38 | 38 | 21 | 21 | . | . | 15 | . |
| 22 Rubber- en kunststofproductindustrie | 2014 - 2016** | 20 | . | . | . | . | . | . | . |
| 23 Bouwmaterialenindustrie | 2014 - 2016** | 29 | 29 | 15 | 4 | . | . | 11 | . |
| 24-30, 33 Metalektro | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie | 2014 - 2016** | 24 | 19 | 10 | 10 | . | . | 0 | . |
| 24 Basismetaalindustrie | 2014 - 2016** | 34 | . | . | . | . | . | . | . |
| 25 Metaalproductenindustrie | 2014 - 2016** | 23 | . | . | . | . | . | . | . |
| 26-28 Elektrotechn. en machine-industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 26-27 Elektrische en elektron. Industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 26 Elektrotechnische industrie | 2014 - 2016** | 22 | 14 | 13 | 13 | . | . | 2 | . |
| 27 Elektrische apparatenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 28 Machine-industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 29-30 Transportmiddelenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 29 Auto- en aanhangwagenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 30 Overige transportmiddelenindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 31 Meubelindustrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 32 Overige industrie | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 33 Reparatie en installatie van machines | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| D Energievoorziening | 2014 - 2016** | 45 | 45 | 0 | 0 | . | . | 0 | . |
| 35 Energiebedrijven | 2014 - 2016** | 45 | 45 | 0 | 0 | . | . | 0 | . |
| E Waterbedrijven en afvalbeheer | 2014 - 2016** | 48 | . | . | . | . | . | . | . |
| 36 Waterleidingbedrijven | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 37 Afvalwaterinzameling en -behandeling | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 38 Afvalbehandeling en recycling | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 39 Sanering en overig afvalbeheer | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| F Bouwnijverheid | 2014 - 2016** | 7 | 7 | 1 | 1 | . | . | 0 | . |
| 41 Algemene bouw en projectontwikkeling | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 42 Grond-, water- en wegenbouw | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 43 Gespecialiseerde bouw | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| G-I Handel, vervoer en horeca | 2014 - 2016** | 24 | 22 | 6 | 5 | . | . | 2 | . |
| G Handel | 2014 - 2016** | 25 | 23 | 7 | 5 | . | . | 3 | . |
| 45 Autohandel en -reparatie | 2014 - 2016** | 2 | . | . | . | . | . | . | . |
| 46 Groothandel en handelsbemiddeling | 2014 - 2016** | 34 | . | . | . | . | . | . | . |
| 47 Detailhandel (niet in auto’s) | 2014 - 2016** | 3 | 3 | 0 | 0 | . | . | 0 | . |
| H Vervoer en opslag | 2014 - 2016** | 30 | . | . | . | . | . | . | . |
| 49 Vervoer over land | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 50 Vervoer over water | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 51 Vervoer door de lucht | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 52 Opslag, dienstverlening voor vervoer | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 53 Post en koeriers | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| I Horeca | 2014 - 2016** | 2 | . | . | . | . | . | . | . |
| 55 Logiesverstrekking | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 56 Eet- en drinkgelegenheden | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| J Informatie en communicatie | 2014 - 2016** | 22 | 21 | 2 | 2 | . | . | 0 | . |
| 58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. | 2014 - 2016** | 42 | . | . | . | . | . | . | . |
| 58 Uitgeverijen | 2014 - 2016** | 54 | . | . | . | . | . | . | . |
| 59 Film- en tv-productie; geluidsopname | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 60 Radio- en televisieomroepen | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 61 Telecommunicatie | 2014 - 2016** | 40 | . | . | . | . | . | . | . |
| 62-63 IT- en informatiedienstverlening | 2014 - 2016** | 20 | 19 | 2 | 2 | . | . | 0 | . |
| 62 IT-dienstverlening | 2014 - 2016** | 19 | 19 | 1 | 1 | . | . | 0 | . |
| 63 Diensten op het gebied van informatie | 2014 - 2016** | 32 | 16 | 15 | 15 | . | . | 0 | . |
| K Financiële dienstverlening | 2014 - 2016** | 44 | . | . | . | . | . | . | . |
| 64 Bankwezen | 2014 - 2016** | 28 | . | . | . | . | . | . | . |
| 65 Verzekeraars en pensioenfondsen | 2014 - 2016** | 33 | . | . | . | . | . | . | . |
| 66 Overige financiële dienstverlening | 2014 - 2016** | 77 | . | . | . | . | . | . | . |
| L Verhuur en handel van onroerend goed | 2014 - 2016** | 59 | . | . | . | . | . | . | . |
| 68 Verhuur en handel van onroerend goed | 2014 - 2016** | 59 | . | . | . | . | . | . | . |
| M-N Zakelijke dienstverlening | 2014 - 2016** | 22 | 19 | 6 | 6 | . | . | 3 | . |
| M Specialistische zakelijke diensten | 2014 - 2016** | 32 | 28 | 10 | 10 | . | . | 4 | . |
| 69-71 Management- en technisch advies | 2014 - 2016** | 28 | 25 | 7 | 7 | . | . | 2 | . |
| 69 Juridische diensten en administratie | 2014 - 2016** | 0 | . | . | . | . | . | . | . |
| 70 Holdings en managementadviesbureaus | 2014 - 2016** | 28 | . | . | . | . | . | . | . |
| 71 Architecten-, ingenieursbureaus e.d. | 2014 - 2016** | 34 | 31 | 8 | 8 | . | . | 2 | . |
| 72 Research | 2014 - 2016** | 44 | 35 | 29 | 27 | . | . | 16 | . |
| 73-75 Reclame, design, overige diensten | 2014 - 2016** | 39 | . | . | . | . | . | . | . |
| 73 Reclamewezen en marktonderzoek | 2014 - 2016** | 41 | . | . | . | . | . | . | . |
| 74 Design, fotografie, vertaalbureaus | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 75 Veterinaire dienstverlening | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| N Verhuur en overige zakelijke diensten | 2014 - 2016** | 5 | 5 | 0 | 0 | . | . | 0 | . |
| 77 Verhuur van roerende goederen | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| 78 Uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling | 2014 - 2016** | . | . | . | . | . | . | . | . |
| Bron: CBS. | |||||||||
Tabeltoelichting
In deze tabel staan gegevens over innovatie bij Nederlandse bedrijven. Deze gegevens zijn de resultaten van een tweejaarlijkse innovatie-enquête. Eén enquête omvat drie jaren, bijvoorbeeld 2010 tot en met 2012 (dit is de verslagperiode). Het laatste jaar in een enquête is daarbij gelijk aan het eerste jaar in de volgende enquête. Dat betekent dat de periodes elkaar gedeeltelijk overlappen.
De innovatie-enquête wordt gehouden onder een steekproef van bedrijven met 10 en meer werkzame personen. De uitkomsten zijn uitgesplitst naar bedrijfsgrootte en bedrijfstak.
Gegevens beschikbaar over 2010-2016.
Status van de cijfers:
De cijfers tot en met de innovatie-enquête 2012-2014 zijn definitief en de cijfers over de innovatie-enquête 2014-2016 zijn nader voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.
Wijzigingen per 8 oktober 2025:
Geen, deze tabel is stopgezet.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Toelichting onderwerpen
- Samenwerking technologische innovatoren
- Bedrijven die actief en gezamenlijk met andere ondernemingen en
instellingen (partners) werken aan de ontwikkeling van technologisch
nieuwe of verbeterde producten, diensten of processen al dan niet in een
formeel samenwerkingsverband.
Meestal (niet altijd) worden de kosten en eventuele opbrengsten van dit
soort samenwerkingsverbanden gedeeld. Uitbesteed werk is dus niet
meegerekend.- Samenwerkingspartner
- Type partner waarmee de technologische innovator samenwerkte bij innovatieactiviteiten.
- Consultant
- Consultant, commerciële laboratoria of particuliere R&D-instituten
- Totaal consultants
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut ongeacht waar deze gevestigd is.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
- In Nederland
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in Nederland.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
- In het buitenland totaal
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in het buitenland.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
- In een Europees land
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Kroatië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Macedonië, Malta, Noorwegen, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Turkije, Verenigd Koninkrijk, IJsland, Zweden of Zwitserland.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
- In de Verenigde Staten
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in de Verenigde Staten.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
Vanaf 2014-2016 wordt samenwerking met een partner in de Verenigde Staten niet meer apart uitgevraagd. Deze vallen nu onder partners in overige landen.
- In China of in India
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in China of India.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
Vanaf 2014-2016 wordt samenwerking met een partner in China of India niet meer apart uitgevraagd. Deze vallen nu onder partners in overige landen.
- In overige landen
- Samenwerking met als partner een consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut gevestigd in een overig land.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
Vanaf 2014-2016 wordt samenwerking met een partner in de Verenigde Staten en China of India niet meer apart uitgevraagd. Deze vallen nu onder partners in overige landen.
- Meest waardevolle samenwerkingspartner
- De samenwerkingspartner die het meest waardevol was voor de innovatieactiviteiten.
Vanaf 2014-2016 wordt dit niet meer uitgevraagd op de enquête en is geen data beschikbaar.- Consultant
- Consultant, commercieel laboratorium of particulier R&D-instituut.
In procenten van alle samenwerkende technologische innovatoren.
Deze gegevens zijn niet meer beschikbaar vanaf 2014-2016.