Innovatie bij bedrijven; bedrijfstak (SBI 2008), 2010-2016

Innovatie bij bedrijven; bedrijfstak (SBI 2008), 2010-2016

Bedrijfstakken SBI 2008 Perioden Innovatoren met afgeronde innovaties Productinnovatoren Omzetverdeling bij productinnovatoren Omzet producten nieuw voor de markt (%) Innovatoren met afgeronde innovaties Productinnovatoren Omzetverdeling bij productinnovatoren Omzet producten nieuw voor het bedrijf (%) Innovatoren met afgeronde innovaties Productinnovatoren Omzetverdeling bij productinnovatoren Bedrijven met nieuwe producten Nieuw voor de markt (aantal) Innovatoren met afgeronde innovaties Productinnovatoren Omzetverdeling bij productinnovatoren Bedrijven met nieuwe producten Alleen nieuw voor het bedrijf (aantal) Innovatoren met afgeronde innovaties Procesinnovatoren Procesinnovatie was nieuw voor de markt Ja (aantal) Innovatoren met afgeronde innovaties Procesinnovatoren Procesinnovatie was nieuw voor de markt Nee (aantal) Innovatoren met afgeronde innovaties Procesinnovatoren Procesinnovatie was nieuw voor de markt Onbekend (aantal) Niet-technologische innovatoren Organisatorische innovaties Nieuwe bedrijfsprocedures Bij alle bedrijven (%) Niet-technologische innovatoren Organisatorische innovaties Nieuwe bedrijfsprocedures Bij technologische innovatoren (%)
A-N Business economy en landbouw 2014 - 2016** 13 10 9.002 9.529 1.585 8.059 2.389 14 26
A Landbouw, bosbouw en visserij 2014 - 2016** 3 10 61 198 7 18 21 12 16
01 Landbouw 2014 - 2016** . . . . . . . . .
02 Bosbouw 2014 - 2016** . . . . . . . . .
03 Visserij 2014 - 2016** . . . . . . . . .
B-E Nijverheid (geen bouw) en energie 2014 - 2016** 14 11 2.597 2.364 531 1.782 713 22 32
B Delfstoffenwinning 2014 - 2016** 12 18 10 11 4 12 7 21 26
06 Winning van aardolie en aardgas 2014 - 2016** . . . . . . . . .
08 Delfstoffenwinning (geen olie en gas) 2014 - 2016** . . . . . . . . .
09 Dienstverlening delfstoffenwinning 2014 - 2016** . . . . . . . . .
C Industrie 2014 - 2016** 14 11 2.553 2.318 510 1.718 691 22 32
10-12 Voedings-, genotmiddelenindustrie 2014 - 2016** 11 7 358 325 63 266 73 16 26
10 Voedingsmiddelenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
11 Drankenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
12 Tabaksindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
13-15 Textiel-, kleding-, lederindustrie 2014 - 2016** 18 5 88 65 17 61 13 20 30
13 Textielindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
14 Kledingindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
15 Leer- en schoenenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
16+23 Hout- en bouwmaterialenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
16 Houtindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
17-18 Papier- en grafische industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
17 Papierindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
18 Grafische industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
19-22 Raffinaderijen en chemie 2014 - 2016** 13 12 365 366 85 169 128 31 38
19 Aardolie-industrie 2014 - 2016** . . . . 0 4 2 . .
20-21 Chemie en farmaceutische industrie 2014 - 2016** 15 15 184 187 37 91 61 33 40
20 Chemische industrie 2014 - 2016** 15 14 162 157 27 77 51 31 39
21 Farmaceutische industrie 2014 - 2016** 15 25 22 30 10 14 10 42 45
22 Rubber- en kunststofproductindustrie 2014 - 2016** . . . . 48 74 64 . .
23 Bouwmaterialenindustrie 2014 - 2016** 12 13 65 36 26 76 11 20 27
24-30, 33 Metalektro 2014 - 2016** . . . . . . . . .
24-25 Basismetaal, metaalprod.-industrie 2014 - 2016** 12 10 393 394 89 337 140 17 31
24 Basismetaalindustrie 2014 - 2016** 12 14 37 29 7 14 21 23 43
25 Metaalproductenindustrie 2014 - 2016** 12 10 356 364 82 323 119 16 30
26-28 Elektrotechn. en machine-industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
26-27 Elektrische en elektron. Industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
26 Elektrotechnische industrie 2014 - 2016** 17 16 132 123 18 49 28 28 33
27 Elektrische apparatenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
28 Machine-industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
29-30 Transportmiddelenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
29 Auto- en aanhangwagenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
30 Overige transportmiddelenindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
31 Meubelindustrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
32 Overige industrie 2014 - 2016** . . . . . . . . .
33 Reparatie en installatie van machines 2014 - 2016** . . . . . . . . .
D Energievoorziening 2014 - 2016** 29 10 15 14 5 18 6 20 37
35 Energiebedrijven 2014 - 2016** 29 10 15 14 5 18 6 20 37
E Waterbedrijven en afvalbeheer 2014 - 2016** 8 8 19 21 13 33 10 19 30
36 Waterleidingbedrijven 2014 - 2016** . . . . . . . 60 60
37 Afvalwaterinzameling en -behandeling 2014 - 2016** . . . . . . . . .
38 Afvalbehandeling en recycling 2014 - 2016** . . . . . . . . .
39 Sanering en overig afvalbeheer 2014 - 2016** . . . . . . . . .
F Bouwnijverheid 2014 - 2016** 8 10 465 721 9 559 277 8 21
41 Algemene bouw en projectontwikkeling 2014 - 2016** . . . . . . . . .
42 Grond-, water- en wegenbouw 2014 - 2016** . . . . . . . . .
43 Gespecialiseerde bouw 2014 - 2016** . . . . . . . . .
G-I Handel, vervoer en horeca 2014 - 2016** 12 10 2.730 3.122 371 3.152 590 10 20
G Handel 2014 - 2016** 11 10 1.999 2.278 292 2.253 374 9 20
45 Autohandel en -reparatie 2014 - 2016** 10 15 51 84 2 190 4 5 5
46 Groothandel en handelsbemiddeling 2014 - 2016** 13 9 1.817 1.652 286 1.438 360 15 25
47 Detailhandel (niet in auto’s) 2014 - 2016** 4 10 131 542 4 626 10 2 7
H Vervoer en opslag 2014 - 2016** 15 14 397 426 73 703 193 14 30
49 Vervoer over land 2014 - 2016** . . . . . . . . .
50 Vervoer over water 2014 - 2016** . . . . . . . . .
51 Vervoer door de lucht 2014 - 2016** . . . . . . . . .
52 Opslag, dienstverlening voor vervoer 2014 - 2016** . . . . . . . . .
53 Post en koeriers 2014 - 2016** . . . . . . . . .
I Horeca 2014 - 2016** 12 8 334 419 6 196 22 7 4
55 Logiesverstrekking 2014 - 2016** . . . . . . . . .
56 Eet- en drinkgelegenheden 2014 - 2016** . . . . . . . . .
J Informatie en communicatie 2014 - 2016** 17 12 1.142 1.123 229 570 306 28 36
58-60 Uitgeverijen, film,radio en t.v. 2014 - 2016** 9 9 124 91 7 97 7 12 8
58 Uitgeverijen 2014 - 2016** 9 7 99 64 3 73 3 17 7
59 Film- en tv-productie; geluidsopname 2014 - 2016** . . . . . . . . .
60 Radio- en televisieomroepen 2014 - 2016** . . . . . . . . .
61 Telecommunicatie 2014 - 2016** 10 10 40 50 7 21 12 33 50
62-63 IT- en informatiedienstverlening 2014 - 2016** 18 12 978 982 215 451 287 30 39
62 IT-dienstverlening 2014 - 2016** 18 12 865 880 211 381 248 30 39
63 Diensten op het gebied van informatie 2014 - 2016** 15 13 113 102 3 71 38 31 39
K Financiële dienstverlening 2014 - 2016** 8 6 176 191 80 169 18 24 48
64 Bankwezen 2014 - 2016** 7 4 97 58 72 75 2 26 59
65 Verzekeraars en pensioenfondsen 2014 - 2016** 2 9 10 28 4 35 4 28 54
66 Overige financiële dienstverlening 2014 - 2016** 9 6 69 105 4 60 12 22 37
L Verhuur en handel van onroerend goed 2014 - 2016** 9 6 57 26 5 116 2 9 20
68 Verhuur en handel van onroerend goed 2014 - 2016** 9 6 57 26 5 116 2 9 20
M-N Zakelijke dienstverlening 2014 - 2016** 14 10 1.774 1.784 353 1.693 463 13 24
M Specialistische zakelijke diensten 2014 - 2016** 16 11 1.201 1.199 267 970 367 18 31
69-71 Management- en technisch advies 2014 - 2016** 14 11 898 959 216 764 180 18 31
69 Juridische diensten en administratie 2014 - 2016** 6 11 97 243 4 256 14 14 27
70 Holdings en managementadviesbureaus 2014 - 2016** 11 11 382 365 66 274 62 16 28
71 Architecten-, ingenieursbureaus e.d. 2014 - 2016** 20 10 419 352 146 234 103 24 36
72 Research 2014 - 2016** 35 9 128 69 49 39 27 21 26
73-75 Reclame, design, overige diensten 2014 - 2016** 14 14 175 171 2 168 160 16 36
73 Reclamewezen en marktonderzoek 2014 - 2016** 12 18 108 142 1 114 45 11 16
74 Design, fotografie, vertaalbureaus 2014 - 2016** . . . . . . . . .
75 Veterinaire dienstverlening 2014 - 2016** . . . . . . . . .
N Verhuur en overige zakelijke diensten 2014 - 2016** 10 9 573 585 86 722 96 8 11
77 Verhuur van roerende goederen 2014 - 2016** . . . . . . . . .
78 Uitzendbureaus en arbeidsbemiddeling 2014 - 2016** . . . . . . . . .
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


In deze tabel staan gegevens over innovatie bij Nederlandse bedrijven. Deze gegevens zijn de resultaten van een tweejaarlijkse innovatie-enquête. Eén enquête omvat drie jaren, bijvoorbeeld 2010 tot en met 2012 (dit is de verslagperiode). Het laatste jaar in een enquête is daarbij gelijk aan het eerste jaar in de volgende enquête. Dat betekent dat de periodes elkaar gedeeltelijk overlappen.
De innovatie-enquête wordt gehouden onder een steekproef van bedrijven met 10 en meer werkzame personen. De uitkomsten zijn uitgesplitst naar bedrijfsgrootte en bedrijfstak.

Gegevens beschikbaar over 2010-2016.

Status van de cijfers:
De cijfers tot en met de innovatie-enquête 2012-2014 zijn definitief en de cijfers over de innovatie-enquête 2014-2016 zijn nader voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 8 oktober 2025:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.

Toelichting onderwerpen

Innovatoren met afgeronde innovaties
Totaal van technologische innovatoren die in de beschouwde periode technologische innovatieprojecten succesvol hebben uitgevoerd en afgerond. Technologische innovatie omvat productinnovatie en procesinnovatie.
Productinnovatoren zijn bedrijven die innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten (productinnovaties).
Procesinnovatoren zijn bedrijven die innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen, distributiemethoden of ondersteunende activiteiten voor de goederen en/of diensten.
Productinnovatoren
Bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten.
Omzetverdeling bij productinnovatoren
Omzetverdeling van de bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot technologisch nieuwe of sterk verbeterde producten of diensten (productinnovaties).
Omzet producten nieuw voor de markt
Omzet van de goederen en diensten die in de beschouwde periode nieuw voor de markt waren.
In procenten van de totale omzet in het laatste jaar van de beschouwde periode.
Omzet producten nieuw voor het bedrijf
Omzet van de goederen en diensten die in de beschouwde periode nieuw voor het bedrijf waren, maar niet nieuw voor de markt.
In procenten van de totale omzet in het laatste jaar van de beschouwde periode.
Bedrijven met nieuwe producten
Nieuw voor de markt
Alleen nieuw voor het bedrijf
Procesinnovatoren
Bedrijven die in beschouwde periode innovatieprojecten hebben uitgevoerd die hebben geleid tot nieuwe of sterk verbeterde productieprocessen, distributiemethoden of ondersteunende activiteiten voor de goederen en/of diensten.
Procesinnovatie was nieuw voor de markt
Bedrijven die procesinnovaties hebben geïntroduceerd die nieuw voor de markt waren.
Ja
Nee
Onbekend
Bedrijven die niet weten of hun procesinnovaties nieuw voor de markt waren, of alleen nieuw voor het eigen bedrijf.
Niet-technologische innovatoren
Niet-technologische innovatoren zijn bedrijven die in de beschouwde periode organisatorische of marketing vernieuwingen hebben geïntroduceerd. Een organisatorische innovatie is een vernieuwing van, of een ingrijpende verandering in, de bedrijfsstructuur of managementmethoden met als doel de benutting van kennis en daardoor de efficiency van het bedrijfsproces en/of de kwaliteit van goederen en diensten te verbeteren. Een marketinginnovatie is de implementatie van een nieuw of sterk verbeterd productontwerp/productuitvoering of verkoopmethode om goederen en diensten aantrekkelijker te maken of om nieuwe markten te veroveren.
Organisatorische innovaties
Een organisatorische innovatie is een nieuwe, nog niet eerder door het bedrijf gebruikte organisatorische methode in de bedrijfsprocessen (inclusief kennismanagement), werkplekorganisatie of externe relaties.
- Het moet resulteren uit strategische beslissingen van het management.
- Fusies of het verwerven van bedrijf(sonderdelen) behoren hier niet toe, zelfs niet als dit voor het eerst plaatsvindt.
Nieuwe bedrijfsprocedures
Ketenintegratie of supply chain management, herontwerp van bedrijfsprocessen, kennismanagement, 'slanke' productie, kwaliteitsmanagement
Bij alle bedrijven
Bedrijven die in de beschouwde periode nieuwe bedrijfsprocedures hebben doorgevoerd.
Als percentage van alle bedrijven in de onderzoekspopulatie.
Bij technologische innovatoren
Technologische innovatoren die in de beschouwde periode nieuwe bedrijfsprocedures hebben doorgevoerd.
Technologische Innovatoren zijn bedrijven die in de beschouwde periode technologische innovatieprojecten uitvoeren of deze - al dan niet succesvol - hebben uitgevoerd.
In procenten van alle technologische innovatoren.