Overheidsbalans; activa en passiva 2001-2016
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Deze tabel bevat gegevens over de (eind)balans van de sector overheid. Dit geeft inzicht in de bezittingen, schulden en het vermogen van de overheid. De bezittingen bestaan uit financiële activa (bijvoorbeeld leningen) en niet-financiële activa (zoals woningen). De schulden plus het vermogen vormen de passiva van de balans. De balansposten worden in het algemeen tegen marktwaarde gewaardeerd. De marktwaarde geeft het bedrag weer waarvoor een activum verkocht kan worden. Indien er geen markt bestaat voor een activum wordt een zo goed mogelijke benadering gegeven van de marktwaarde. Financiële balansposten die niet op de markt verhandeld worden zoals chartaal geld, deposito's, leningen, handelskredieten en transitoria worden tegen de nominale waarde gewaardeerd.
De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Om de toegankelijkheid van de tabel te verhogen, worden in sommige gevallen gangbaardere omschrijvingen gebruikt in plaats van de termen uit de Nationale rekeningen. De betreffende Nationale rekeningen-term wordt dan in de toelichting vermeld. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen, respectievelijk de overheidsrekeningen.
Gegevens beschikbaar van 2001 tot en met 2016
Status van de cijfers:
Het meest recente verslagjaar 2016 heeft de status voorlopig, de verslagjaren 2015 en eerder hebben de status definitief. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.
Wijzigingen per 17 juni 2019:
Geen, deze tabel is stopgezet.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Deze tabel wordt opgevolgd door Overheidsbalans; activa en passiva. Zie paragraaf 3.
Toelichting onderwerpen
- Activa
- Totaal van alle bezittingen.
Een economisch actief (meervoud activa) is een waardeobject waarvan het bezit of gebruik gedurende een bepaalde tijd de economische eigenaar baten oplevert. Het is een middel om waarde mee te nemen van de ene verslagperiode naar de volgende.- Niet-financiële activa
- Niet-financiële activa zijn objecten die een economische waarde hebben, waar eigendomsrechten over kunnen worden uitgeoefend en die niet geldelijk van aard zijn. In de praktijk komt dit bij benadering neer op alle (niet geldelijke) objecten die verkocht kunnen worden. Voorbeelden van objecten die niet verkocht kunnen worden zijn de zee en de lucht. Voorbeelden van activa die geldelijk van aard zijn, zijn aandelen en pensioenen. Niet financiële activa bestaan uit vaste activa, voorraden, grond, minerale reserves en duurzame consumptiegoederen.
- Vaste activa
- Vaste activa zijn geproduceerde materiële of immateriële activa die langer dan een jaar in het productieproces worden gebruikt. Voorbeelden zijn gebouwen, machines, vervoermiddelen en software.
- Vervoermiddelen
- Vervoermiddelen voor personen- of goederenvervoer. Voorbeelden: Auto's, aanhangwagens, opleggers, schepen, spoor- en tramwegmateriaal, lucht- en ruimtevaartuigen, fietsen en motorrijwielen.
- Overige wegvervoermiddelen
- Alle wegvervoermiddelen met uitzondering van personenauto's.
- Overige materiële vaste activa
- Goederen zoals meubilair, rekken, silo's, opslagtanks, containers, pallets, sportartikelen en muziekinstrumenten.
- Overige immateriële activa
- Nieuwe informatie of specialistische kennis waarvan het gebruik in het productieproces is beperkt tot de eenheden die hierover het eigendom hebben of die van de eigenaar een vergunning voor het gebruik hebben gekregen.
- Financiële activa
- De financiële bezittingen, ofwel de financiële activa op de balans.
- Chartaal geld en deposito's
- Alle bankbiljetten en munten in omloop, rekeningcourant tegoeden bij (buitenlandse) banken en spaartegoeden.
- Overige deposito's
- Alle tegoeden in euro's van particulieren bij banken, de centrale overheid en het buitenland in de vorm van gewone spaarrekeningen, termijnspaarrekeningen, premiespaarrekeningen en termijndeposito's. (Zeer) korte termijn leningen, zoals sell-buy-backs en daggeldleningen, waarbij de overheid een vordering heeft op een bank, worden hier ook toe gerekend.
- Aandelen en overige deelnemingen
- Alle vorderingen die een gehele of gedeeltelijke aanspraak verlenen op de eventuele winst en het eventuele nettovermogen bij liquidatie. Hiertoe wordt ook de waarde van de investeringen door de overheid in de overheidsbedrijven gerekend.
- Totaal aandelen en overige deelnemingen
- Alle vorderingen die een gehele of gedeeltelijke aanspraak verlenen op de eventuele winst en het eventuele nettovermogen bij liquidatie. Hiertoe wordt ook de waarde van de investeringen door de overheid in de overheidsbedrijven gerekend.
- Beursgenoteerde aandelen
- Vorderingen die eigendomsrechten op naamloze vennootschappen vertegenwoordigen en die verhandeld kunnen worden op de beurs.
- Overige deelnemingen
- Alle vormen van deelnemingen die niet zijn ingedeeld bij de categorie beursgenoteerde aandelen. Vorderingen die eigendomsrechten op vennootschappen vertegenwoordigen en die niet verhandeld kunnen worden op de beurs worden hier toe gerekend.
- Aandelen in beleggingsfondsen
- Aandelen of rechten van deelneming in beleggingsfondsen vertegenwoordigen een aanspraak op een deel van de waarde van een beleggingsfonds. Dit type van aandelen of rechten van deelneming worden door beleggingsfondsen uitgegeven.
- Passiva
- Totaal van alle schulden plus het vermogenssaldo.
- Financiële passiva
- De financiële verplichtingen, ofwel de financiële passiva op de balans.
- Deposito's
- Alle rekeningcourant tegoeden bij (buitenlandse) banken en spaartegoeden.
- Overige deposito's
- Alle tegoeden in euro's van particulieren bij banken, de centrale overheid en het buitenland in de vorm van gewone spaarrekeningen, termijnspaarrekeningen, premiespaarrekeningen en termijndeposito's. (Zeer) korte termijn leningen, zoals sell-buy-backs en daggeldleningen, waarbij de overheid een vordering heeft op een bank worden hier ook toe gerekend.
- Vermogenssaldo
- Het vermogenssaldo is het saldo van de bezittingen en schulden.
De bezittingen (activa) bestaan uit financiële en niet-financiële activa. De schulden (oftewel financiële passiva) bestaan uit financiële verplichtingen. Bij een positief vermogenssaldo zijn de bezittingen en vorderingen samen groter dan de schulden.- Mutatie in vermogenssaldo
- De mutatie in het vermogenssaldo geeft de ontwikkeling van het vermogenssaldo weer van het betreffende jaar.
Het vermogenssaldo is het saldo van de bezittingen en schulden. De mutatie in het vermogenssaldo is de som van de mutaties van deze onderdelen.- Overig
- De overige onderdelen die naast het exploitatiesaldo de mutatie van het vermogenssaldo veroorzaken.
Dit betreft de waardeverandering van niet-financiële activa, vorderingen of schulden. Statistische verschillen zitten ook verwerkt in de post ‘overig’.
Daarnaast verandert het vermogen ook door aan- of verkoop van niet-financiële activa die niet opgenomen zijn in de balans maar wel geld hebben gekost of opgeleverd. Door het ontbreken van de niet-financiële balanspost heeft dit wel een vermogenseffect. Een voorbeeld van een ontbrekende balanspost is het gebruiksrecht van radiofrequenties.
De veranderingen worden veroorzaakt door bijvoorbeeld herwaarderingen of eenzijdige afboekingen van oninbare vorderingen.