Overheid; inkomsten en uitgaven 1995-2017

Overheid; inkomsten en uitgaven 1995-2017

Sectoren Perioden Inkomsten Belastingen Belastingen op productie en invoer Productgebonden belastingen (mln euro) Inkomsten Belastingen Belastingen op productie en invoer Niet-productgebonden belastingen (mln euro) Uitgaven Aankopen goederen en diensten (mln euro) Uitgaven Netto investeringen Veranderingen in voorraden (incl. kos... (mln euro) Uitgaven Saldo aan- en verkopen van niet-gepro... (mln euro) Uitgaven Subsidies Productgebonden subsidies (mln euro) Uitgaven Subsidies Niet-productgebonden subsidies (mln euro) Exploitatiesaldo Saldo aan- en verkopen van niet-... (mln euro) Memorandumposten Aardgasbaten Dividenden (mln euro)
Overheid 2017* 74.899 9.574 41.569 16 -2.202 3.405 5.656 -2.202 486
Centrale overheid 2017* 74.899 3.743 13.811 0 0 1.308 3.877 0 486
Rijk 2017* 74.899 3.743 9.124 0 -4 1.308 3.332 -4 486
Overige centrale overheid 2017* 0 0 4.687 0 4 0 545 4
Lokale overheid 2017* 0 5.831 26.434 16 -2.202 2.097 283 -2.202
Gemeenten 2017* 0 4.354 13.432 0 -2.165 764 191 -2.165
Overige lokale overheid 2017* 0 1.477 13.002 16 -37 1.333 92 -37
Socialezekerheidsfondsen 2017* 0 0 1.324 0 0 0 1.496 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de inkomsten en uitgaven, het vorderingensaldo en het exploitatiesaldo van de sector overheid. Daarnaast worden enkele aanvullende gegevens over inkomsten en uitgaven weergegeven (memorandumposten). De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 2010). Om de toegankelijkheid van de tabel te verhogen, worden in sommige gevallen gangbare omschrijvingen van inkomsten- en uitgavencategorieën gebruikt in plaats van de termen uit de Nationale rekeningen. De betreffende Nationale rekeningen-term wordt dan in de toelichting vermeld. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen. Er kunnen kleine tijdelijke verschillen met de publicaties van de Nationale rekeningen optreden doordat de gepubliceerde cijfers van de overheidsrekeningen soms actueler zijn.

De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd, dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de uitgaven en inkomsten van de subsectoren niet op tot de totale uitgaven en inkomsten van de overheid. Betalingen van bijvoorbeeld het rijk aan de gemeenten maken deel uit van de uitgaven van het rijk en de inkomsten van gemeenten. Voor de uitgaven en inkomsten van de totale overheid tellen ze niet mee, het zijn immers betalingen van de overheid aan de overheid.

Gegevens beschikbaar vanaf:
Jaarcijfers van 1995 tot en met 2017, kwartaalcijfers van 1999 tot en met 2017.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel hebben voor de periode 1995-2014 de status definitief. De kwartalen van 2015 hebben de status voorlopig. De jaarcijfers van 2015 hebben de status definitief. De cijfers van 2016 en 2017 hebben de status voorlopig.
Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 6 juli 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Deze tabel wordt opgevolgd door Overheidsinkomsten; transacties en overheidssectoren en Overheidsuitgaven; transacties en overheidssectoren. Zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Inkomsten
Inkomsten van de sector overheid.
Belastingen
Verplichte betalingen, zonder dat hier een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat, die door de nationale overheid of door de instellingen van de Europese Unie worden opgelegd.

De belastingen worden onderverdeeld in:
- belastingen op productie en invoer;
- belastingen op inkomen en vermogen;
- vermogensheffingen.
Belastingen op productie en invoer
Verplichte betalingen aan de overheid en de Europese Unie (EU) die verband houden met productie en invoer en met het gebruik van productiefactoren.

Deze belastingen worden onderscheiden in productgebonden belastingen en niet-productgebonden belastingen.
Productgebonden belastingen
Belastingen die moeten worden betaald per eenheid geproduceerd of verhandeld product. Ze zijn gerelateerd aan de waarde of aan de hoeveelheid van het product en hebben zowel betrekking op geproduceerde als op ingevoerde producten.
Niet-productgebonden belastingen
Belastingen op productie die producenten moeten betalen, ongeacht de hoeveelheid of de waarde van de geproduceerde of verkochte producten.

Voorbeelden zijn de onroerende zaakbelasting, reinigingsrechten en rioolrechten betaald door producenten.
Uitgaven
Uitgaven door de sector overheid.
Aankopen goederen en diensten
Alle producten die in de verslagperiode zijn verbruikt in het productieproces. Dit kunnen al of niet in de verslagperiode aangekochte grondstoffen, halffabricaten en brandstoffen zijn maar ook diensten zoals communicatiediensten, schoonmaakdiensten en diensten van externe accountants.

Dit komt overeen met het Nationale rekeningen-begrip Intermediair verbruik.
Netto investeringen
Dit zijn zin de bruto investeringen verminderd met de afschrijvingen. De netto investeringen bestaan uit de netto investeringen in vaste activa en de Veranderingen in voorraden (incl. kostbaarheden).
Veranderingen in voorraden (incl. kos...
Veranderingen in voorraden (incl. kostbaarheden).
Bij de overheid vallen onder deze post voornamelijk de aan- en verkopen van kostbaarheden zoals kunstwerken (schilderijen, beelden), waardevolle boeken of stenen.
Saldo aan- en verkopen van niet-gepro...
Saldo aan- en verkopen van niet-geproduceerde niet-financiële activa.
Voornamelijk transacties in grond. Het belangrijkste deel wordt gevormd door de verkopen van bouwrijp gemaakte grond door gemeentelijke grondbedrijven aan investeerders in gebouwen en woningen. De waardering van de aan- en verkopen van grond is exclusief btw en overdrachtskosten; deze vormen een onderdeel van de investeringen in vaste activa.
Subsidies
Betalingen van de overheid en de Europese Unie (EU) aan producenten met het doel de prijzen van producten te verlagen, de werkgelegenheid in stand te houden of de productiefactoren redelijk te belonen.

Subsidies worden onderscheiden in productgebonden subsidies en niet-productgebonden subsidies.
Productgebonden subsidies
Subsidies gerelateerd aan de waarde of aan de hoeveelheid van geproduceerde of ingevoerde producten. Ze worden uitgekeerd per eenheid geproduceerd of verhandeld product. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om subsidies voor het openbaar vervoer en subsidies voor onderzoek en innovatie.
Niet-productgebonden subsidies
Subsidies op productie die niet direct relateerbaar zijn aan de waarde of de hoeveelheid geproduceerde en verkochte producten. Het betreft bijvoorbeeld de loonsubsidies.
Exploitatiesaldo
Saldo van inkomsten en uitgaven, gecorrigeerd voor netto-investeringen en het saldo van aan- en verkopen van niet-geproduceerde niet-financiële activa.
Saldo aan- en verkopen van niet-...
Saldo aan- en verkopen van niet-geproduceerde niet-financiële activa.
Bestaat voornamelijk uit transacties in grond. Het belangrijkste deel wordt gevormd door de verkopen van bouwrijp gemaakte grond door gemeentelijke grondbedrijven aan investeerders in gebouwen en woningen.

De waardering van de aan- en verkopen van grond is exclusief btw en overdrachtskosten; deze vormen een onderdeel van de investeringen in vaste activa.
Memorandumposten
Hieronder worden een aantal uitgaven- en ontvangstentransacties nader gespecificeerd. Omdat de indeling van memorandumposten afwijkt van de gebruikte indeling van inkomsten- en uitgaventransacties, worden deze hier afzonderlijk weergegeven.
Aardgasbaten
Aardgasbaten zijn inkomsten van het Rijk uit de aardgasvelden. Deze inkomsten bestaan uit verschillende componenten:
- concessierechten en dergelijke voor de exploitatie van de aardgasvelden;
- dividenduitkeringen van overheidsbedrijven die de aardgasvelden exploiteren;
- vennootschapsbelasting betaald door bedrijven die de aardgasvelden exploiteren.
Dividenden
Dividenduitkeringen van overheidsbedrijven die de aardgasvelden exploiteren.