Dierlijke mest;prod. en mineralenuitscheiding;bedrijfstype,regio, 1990-2017

Dierlijke mest;prod. en mineralenuitscheiding;bedrijfstype,regio, 1990-2017

Bedrijfstype Regio's Perioden Mestproductie Totaal mestproductie (mln kg) Stikstofuitscheiding (N) Stikstofuitscheiding (1 000 kg) Fosfaatuitscheiding (P205) (1 000 kg) Productie en plaatsingsruimte mest Plaatsingsruimte stikstof (N) (1 000 kg) Productie en plaatsingsruimte mest Plaatsingsruimte fosfaat (P205) (1 000 kg)
Totaal landbouwbedrijven Nederland 2010 72.172 489.700 178.900 386.900 154.300
Totaal landbouwbedrijven Noord-Nederland (LD) 2010 17.235 108.760 36.490 114.910 45.310
Totaal landbouwbedrijven Oost-Nederland (LD) 2010 24.836 161.020 59.200 115.430 45.170
Totaal landbouwbedrijven West-Nederland (LD) 2010 11.213 69.240 23.400 90.010 36.310
Totaal landbouwbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2010 18.888 150.700 59.790 66.580 27.530
Totaal landbouwbedrijven Groningen (PV) 2010 3.558 24.000 8.130 31.840 13.120
Totaal landbouwbedrijven Friesland (PV) 2010 9.717 59.890 19.670 52.830 20.020
Totaal landbouwbedrijven Drenthe (PV) 2010 3.959 24.870 8.690 30.240 12.170
Totaal landbouwbedrijven Overijssel (PV) 2010 11.074 68.840 24.660 46.430 17.590
Totaal landbouwbedrijven Flevoland (PV) 2010 1.170 7.620 2.780 15.880 7.210
Totaal landbouwbedrijven Gelderland (PV) 2010 12.592 84.560 31.760 53.120 20.370
Totaal landbouwbedrijven Utrecht (PV) 2010 3.463 22.300 7.790 15.700 5.840
Totaal landbouwbedrijven Noord-Holland (PV) 2010 3.090 18.540 6.050 26.980 10.720
Totaal landbouwbedrijven Zuid-Holland (PV) 2010 3.732 22.300 7.380 27.090 10.760
Totaal landbouwbedrijven Zeeland (PV) 2010 928 6.110 2.190 20.230 8.990
Totaal landbouwbedrijven Noord-Brabant (PV) 2010 14.643 112.020 43.680 48.420 19.820
Totaal landbouwbedrijven Limburg (PV) 2010 4.245 38.680 16.120 18.160 7.700
Totaal landbouwbedrijven Concentratiegebied Oost 2010 18.345 121.220 44.920 70.900 26.760
Totaal landbouwbedrijven Concentratiegebied Zuid 2010 16.487 135.530 54.410 47.880 19.580
Totaal landbouwbedrijven Niet-concentratiegebied 2010 37.339 232.970 79.540 268.150 107.970
Totaal graasdierbedrijven Nederland 2010 56.145 307.100 100.400 256.200 95.300
Totaal graasdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2010 16.097 90.530 29.170 82.540 30.680
Totaal graasdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2010 19.682 103.480 34.220 85.460 31.600
Totaal graasdierbedrijven West-Nederland (LD) 2010 10.224 59.090 19.210 52.490 19.400
Totaal graasdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2010 10.142 53.960 17.780 35.710 13.660
Totaal graasdierbedrijven Groningen (PV) 2010 3.206 18.450 5.940 16.530 6.150
Totaal graasdierbedrijven Friesland (PV) 2010 9.445 54.320 17.460 47.670 17.740
Totaal graasdierbedrijven Drenthe (PV) 2010 3.446 17.760 5.770 18.340 6.800
Totaal graasdierbedrijven Overijssel (PV) 2010 9.074 47.360 15.490 40.010 14.780
Totaal graasdierbedrijven Flevoland (PV) 2010 890 4.500 1.470 3.150 1.190
Totaal graasdierbedrijven Gelderland (PV) 2010 9.718 51.630 17.260 42.290 15.630
Totaal graasdierbedrijven Utrecht (PV) 2010 3.085 18.150 5.960 14.220 5.220
Totaal graasdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2010 2.961 17.130 5.530 17.080 6.270
Totaal graasdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2010 3.511 20.330 6.590 17.970 6.650
Totaal graasdierbedrijven Zeeland (PV) 2010 667 3.480 1.130 3.210 1.260
Totaal graasdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2010 8.242 43.760 14.430 27.950 10.630
Totaal graasdierbedrijven Limburg (PV) 2010 1.900 10.200 3.350 7.760 3.030
Totaal graasdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2010 14.231 75.970 25.260 59.770 21.940
Totaal graasdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2010 8.295 44.280 14.630 27.290 10.390
Totaal graasdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2010 33.619 186.820 60.490 169.130 63.020
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Nederland 2010 45.630 243.200 78.500 196.200 72.600
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Nederland (LD) 2010 14.481 80.760 25.930 68.320 25.370
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Oost-Nederland (LD) 2010 14.918 75.050 24.330 63.230 23.140
(Sterk gespec.) melkveebedrijven West-Nederland (LD) 2010 8.472 48.200 15.530 39.170 14.490
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zuid-Nederland (LD) 2010 7.759 39.200 12.680 25.480 9.570
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Groningen (PV) 2010 2.881 16.490 5.280 13.360 4.970
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Friesland (PV) 2010 8.632 49.380 15.840 40.710 15.140
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Drenthe (PV) 2010 2.969 14.890 4.810 14.250 5.260
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Overijssel (PV) 2010 7.442 37.380 12.120 31.150 11.390
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Flevoland (PV) 2010 812 4.040 1.310 2.850 1.070
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Gelderland (PV) 2010 6.663 33.630 10.910 29.230 10.680
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Utrecht (PV) 2010 2.496 14.380 4.650 10.970 4.020
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Holland (PV) 2010 2.454 14.020 4.500 12.190 4.480
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zuid-Holland (PV) 2010 3.011 17.230 5.550 13.960 5.180
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zeeland (PV) 2010 511 2.570 830 2.050 810
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Brabant (PV) 2010 6.361 32.160 10.410 20.470 7.640
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Limburg (PV) 2010 1.398 7.040 2.270 5.020 1.940
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Concentratiegebied Oost 2010 10.410 53.030 17.220 43.590 15.780
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Concentratiegebied Zuid 2010 6.295 31.840 10.310 19.540 7.290
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Niet-concentratiegebied 2010 28.925 158.320 50.950 133.070 49.500
Overige graasdierbedrijven Nederland 2010 10.515 63.900 21.900 60.000 22.800
Overige graasdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2010 1.616 9.770 3.240 14.220 5.310
Overige graasdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2010 4.764 28.440 9.890 22.230 8.470
Overige graasdierbedrijven West-Nederland (LD) 2010 1.751 10.890 3.680 13.320 4.910
Overige graasdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2010 2.383 14.770 5.100 10.230 4.090
Overige graasdierbedrijven Groningen (PV) 2010 325 1.970 650 3.170 1.180
Overige graasdierbedrijven Friesland (PV) 2010 814 4.940 1.620 6.960 2.600
Overige graasdierbedrijven Drenthe (PV) 2010 477 2.870 960 4.080 1.540
Overige graasdierbedrijven Overijssel (PV) 2010 1.633 9.980 3.370 8.870 3.390
Overige graasdierbedrijven Flevoland (PV) 2010 77 460 160 310 120
Overige graasdierbedrijven Gelderland (PV) 2010 3.054 18.000 6.350 13.050 4.960
Overige graasdierbedrijven Utrecht (PV) 2010 588 3.770 1.310 3.250 1.200
Overige graasdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2010 508 3.120 1.030 4.900 1.790
Overige graasdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2010 499 3.100 1.040 4.010 1.470
Overige graasdierbedrijven Zeeland (PV) 2010 156 910 300 1.160 450
Overige graasdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2010 1.881 11.610 4.020 7.490 2.990
Overige graasdierbedrijven Limburg (PV) 2010 502 3.160 1.080 2.740 1.100
Overige graasdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2010 3.821 22.950 8.050 16.190 6.160
Overige graasdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2010 1.999 12.430 4.320 7.750 3.100
Overige graasdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2010 4.694 28.490 9.540 36.060 13.520
Totaal hokdierbedrijven Nederland 2010 13.876 166.900 72.800 16.500 7.200
Totaal hokdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2010 840 15.720 6.410 2.420 1.100
Totaal hokdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2010 4.702 54.320 23.800 6.530 2.800
Totaal hokdierbedrijven West-Nederland (LD) 2010 605 7.500 3.270 1.120 480
Totaal hokdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2010 7.728 89.380 39.300 6.410 2.870
Totaal hokdierbedrijven Groningen (PV) 2010 238 4.500 1.800 1.060 490
Totaal hokdierbedrijven Friesland (PV) 2010 228 5.200 2.070 490 220
Totaal hokdierbedrijven Drenthe (PV) 2010 374 6.020 2.540 870 390
Totaal hokdierbedrijven Overijssel (PV) 2010 1.915 20.890 8.960 2.520 1.080
Totaal hokdierbedrijven Flevoland (PV) 2010 89 1.730 800 230 110
Totaal hokdierbedrijven Gelderland (PV) 2010 2.698 31.700 14.040 3.780 1.610
Totaal hokdierbedrijven Utrecht (PV) 2010 348 3.880 1.710 570 230
Totaal hokdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2010 39 830 340 120 50
Totaal hokdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2010 137 1.370 580 220 100
Totaal hokdierbedrijven Zeeland (PV) 2010 81 1.410 640 210 100
Totaal hokdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2010 5.758 63.730 27.590 4.760 2.130
Totaal hokdierbedrijven Limburg (PV) 2010 1.970 25.650 11.700 1.650 740
Totaal hokdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2010 3.970 44.200 19.270 5.360 2.270
Totaal hokdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2010 7.408 85.440 37.600 5.960 2.660
Totaal hokdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2010 2.498 37.280 15.910 5.170 2.310
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De tabel geeft informatie over de mestproductie en de daarmee uitgescheiden hoeveelheid stikstof en fosfaat. Daarnaast wordt in de tabel de mestproductie vergeleken met de plaatsingsruimte volgens de geldende gebruiksnormen.
In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende typen bedrijven (standaard bedrijfstypering) en kan het totaal voor Nederland worden uitgesplitst naar landsdelen, provincies en concentratiegebieden.

Gegevens beschikbaar van 1990 t/m 2017.

Status van de cijfers:
De gegevens over 2017 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 4 mei 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing, deze tabel wordt opgevolgd door Dierlijke mest; productie en mineralenuitscheiding; bedrijfstype, regio, zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Mestproductie
De hoeveelheid uitgescheiden mest die na enkele maanden bewaring aanwezig is in stalopslag en in opslag buiten de stal, inclusief voerresten, schoonmaakwater en vermorst drinkwater. Voor rundvee, schapen, paarden en pony's komt daar nog de hoeveelheid mest bij die deze dieren produceren wanneer ze in de wei lopen.
Totaal mestproductie
Stikstofuitscheiding (N)
Stikstofuitscheiding
De totale hoeveelheid uitgescheiden stikstof (N). Dit betreft zowel de in de geproduceerde mest aanwezige stikstof als de uitgescheiden stikstof die vervluchtigt in de vorm van ammoniak (NH3), lachgas (N2O), stikstofoxide (NO) en stikstofgas (N2). De stikstof die vervluchtigt wordt gasvormig stikstofverlies genoemd.
Fosfaatuitscheiding (P205)
De uitgescheiden hoeveelheid fosfaat uitgedrukt in P2O5. In tegenstelling tot stikstof treden bij fosfaat geen gasvormige verliezen op.
Productie en plaatsingsruimte mest
De geproduceerde stikstof en fosfaat in dierlijke mest, vergeleken met de plaatsingsruimte voor dierlijke mest op landbouwbedrijven.

De plaatsingsruimte per landbouwbedrijf wordt berekend door vermenigvuldiging van de gebruiksnorm voor dierlijke mest met het beschikbare areaal in hectare.
Tot 1998 gold alleen een gebruiksnorm voor fosfaat in dierlijke mest. Van 1998 tot en met 2005 (in die periode was het Mineralenaangiftesysteem Minas van kracht) is de gebruiksnorm dierlijke mest afgeleid uit de som van het toegestane fosfaatverlies en de fosfaatafvoer met het gewas. Voor stikstof is onder Minas geen gebruiksnorm voor dierlijke mest af te leiden omdat in het aangiftesysteem de aanvoer van stikstof uit kunstmest is inbegrepen in het toegestane verlies. Met ingang van 2006 geldt ook een gebruiksnorm voor stikstof. De gebruiksnorm voor fosfaat wordt geleidelijk aangescherpt. Met ingang van 2010 zijn de gebruiksnormen voor fosfaat gedifferentieerd naar fosfaattoestand van de bodem. Indien geen informatie beschikbaar is over de fosfaattoestand is gerekend met de laagste fosfaatgebruiksnorm (fosfaattoestand hoog).
Plaatsingsruimte stikstof (N)
De plaatsingsruimte voor stikstof geldt vanaf 2006 en wordt berekend door vermenigvuldiging van de gebruiksnorm voor dierlijke mest (170 kg N/ha) met het beschikbare areaal in hectare.

De Europese Commissie staat Nederland verruiming van deze norm toe (derogatie) tot een bemestingsniveau van 250 kg stikstof per hectare. De hogere bemestingsnorm geldt alleen bij het gebruik van graasdiermest. Daarnaast moet het bedrijfsareaal tot en met 2013 voor minstens 70 procent en vanaf 2014 voor minstens 80 procent bestaan uit grasland. De derogatie voor zand- en lösspercelen in de provincies Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en Limburg is vanaf 2014 beperkt tot 230 kg N per hectare.
Plaatsingsruimte fosfaat (P205)
De plaatsingsruimte voor fosfaat wordt berekend door vermenigvuldiging van de vigerende gebruiksnorm in kg P2O5/ha met het beschikbare areaal in hectare.

Voor grasland en bouwland gelden verschillende gebruiksnormen die geleidelijk worden aangescherpt. Met ingang van 2010 zijn de gebruiksnormen voor fosfaat gedifferentieerd naar fosfaattoestand van de bodem. Indien geen informatie beschikbaar is over de fosfaattoestand is gerekend met de laagste fosfaatgebruiksnorm (fosfaattoestand hoog). Van 1998 tot en met 2005 (Mineralenaangiftesysteem Minas) is de gebruiksnorm dierlijke mest afgeleid uit de som van het toegestane fosfaatverlies en de fosfaatafvoer met het gewas.