Dierlijke mest;prod. en mineralenuitscheiding;bedrijfstype,regio, 1990-2017

Dierlijke mest;prod. en mineralenuitscheiding;bedrijfstype,regio, 1990-2017

Bedrijfstype Regio's Perioden Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven zonder overproductie mineralen Aandeel bedrijven zonder overproductie (%) Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven zonder overproductie mineralen Resterende plaatsingsruimte stikstof (1 000 kg) Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven zonder overproductie mineralen Resterende plaatsingsruimte fosfaat (1 000 kg) Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven met overproductie mineralen Aandeel bedrijven met overproductie (%) Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven met overproductie mineralen Stikstofoverschot (1 000 kg) Productie en plaatsingsruimte mest Bedrijven met overproductie mineralen Fosfaatoverschot (1 000 kg)
Totaal landbouwbedrijven Nederland 2017* 60 133.600 49.400 40 203.400 88.300
Totaal landbouwbedrijven Noord-Nederland (LD) 2017* 58 37.260 13.310 42 24.940 9.570
Totaal landbouwbedrijven Oost-Nederland (LD) 2017* 53 30.970 12.310 47 65.720 29.220
Totaal landbouwbedrijven West-Nederland (LD) 2017* 74 40.660 15.250 26 16.630 6.550
Totaal landbouwbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2017* 56 24.720 8.560 44 96.080 42.990
Totaal landbouwbedrijven Groningen (PV) 2017* 65 15.410 5.710 35 6.240 2.390
Totaal landbouwbedrijven Friesland (PV) 2017* 46 8.100 3.000 54 11.980 4.390
Totaal landbouwbedrijven Drenthe (PV) 2017* 69 13.750 4.600 31 6.720 2.790
Totaal landbouwbedrijven Overijssel (PV) 2017* 45 7.120 2.620 55 26.470 11.230
Totaal landbouwbedrijven Flevoland (PV) 2017* 81 11.510 5.200 19 3.380 1.510
Totaal landbouwbedrijven Gelderland (PV) 2017* 54 12.340 4.480 46 35.870 16.480
Totaal landbouwbedrijven Utrecht (PV) 2017* 45 1.980 730 55 7.130 3.050
Totaal landbouwbedrijven Noord-Holland (PV) 2017* 78 11.510 4.260 22 2.800 980
Totaal landbouwbedrijven Zuid-Holland (PV) 2017* 75 10.000 3.720 25 4.450 1.580
Totaal landbouwbedrijven Zeeland (PV) 2017* 90 17.170 6.540 10 2.250 940
Totaal landbouwbedrijven Noord-Brabant (PV) 2017* 52 16.080 5.670 48 71.520 31.080
Totaal landbouwbedrijven Limburg (PV) 2017* 68 8.630 2.900 32 24.560 11.910
Totaal landbouwbedrijven Concentratiegebied Oost 2017* 44 10.600 4.010 56 52.870 23.530
Totaal landbouwbedrijven Concentratiegebied Zuid 2017* 51 15.430 4.960 49 90.980 40.920
Totaal landbouwbedrijven Niet-concentratiegebied 2017* 69 107.580 40.460 31 59.520 23.880
Totaal graasdierbedrijven Nederland 2017* 41 28.000 9.800 59 75.300 26.400
Totaal graasdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2017* 44 9.210 3.140 56 13.850 4.560
Totaal graasdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2017* 41 9.070 3.380 59 27.950 10.360
Totaal graasdierbedrijven West-Nederland (LD) 2017* 46 6.540 2.210 54 10.550 3.550
Totaal graasdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2017* 29 3.220 1.050 71 22.940 7.960
Totaal graasdierbedrijven Groningen (PV) 2017* 40 1.760 570 60 3.350 1.090
Totaal graasdierbedrijven Friesland (PV) 2017* 40 4.070 1.550 60 7.980 2.600
Totaal graasdierbedrijven Drenthe (PV) 2017* 55 3.370 1.030 45 2.520 870
Totaal graasdierbedrijven Overijssel (PV) 2017* 40 3.390 1.350 60 11.300 4.000
Totaal graasdierbedrijven Flevoland (PV) 2017* 19 170 80 81 1.660 560
Totaal graasdierbedrijven Gelderland (PV) 2017* 44 5.520 1.960 56 14.990 5.800
Totaal graasdierbedrijven Utrecht (PV) 2017* 38 1.250 470 62 3.910 1.380
Totaal graasdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2017* 56 2.590 860 44 2.050 670
Totaal graasdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2017* 43 2.150 730 57 3.450 1.130
Totaal graasdierbedrijven Zeeland (PV) 2017* 46 550 160 54 1.130 370
Totaal graasdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2017* 27 2.310 720 73 19.410 6.750
Totaal graasdierbedrijven Limburg (PV) 2017* 39 910 330 61 3.540 1.210
Totaal graasdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2017* 39 5.060 2.020 61 22.400 8.400
Totaal graasdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2017* 26 2.350 690 74 20.600 7.180
Totaal graasdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2017* 45 20.630 7.090 55 32.290 10.850
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Nederland 2017* 24 8.400 4.000 76 52.000 16.900
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Nederland (LD) 2017* 29 3.330 1.510 71 11.830 3.780
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Oost-Nederland (LD) 2017* 24 2.620 1.360 76 15.340 5.060
(Sterk gespec.) melkveebedrijven West-Nederland (LD) 2017* 26 1.910 850 74 8.360 2.690
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zuid-Nederland (LD) 2017* 11 580 280 89 16.520 5.410
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Groningen (PV) 2017* 24 550 250 76 2.960 940
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Friesland (PV) 2017* 26 1.610 800 74 7.020 2.230
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Drenthe (PV) 2017* 43 1.160 470 57 1.850 600
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Overijssel (PV) 2017* 22 1.070 570 78 7.600 2.500
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Flevoland (PV) 2017* 11 60 40 89 1.420 460
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Gelderland (PV) 2017* 28 1.490 750 72 6.330 2.090
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Utrecht (PV) 2017* 21 490 210 79 2.660 860
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Holland (PV) 2017* 38 870 380 62 1.740 550
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zuid-Holland (PV) 2017* 22 470 220 78 2.940 940
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Zeeland (PV) 2017* 19 80 40 81 1.010 330
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Noord-Brabant (PV) 2017* 9 360 170 91 13.980 4.580
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Limburg (PV) 2017* 18 220 110 82 2.540 830
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Concentratiegebied Oost 2017* 20 1.440 730 80 11.620 3.840
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Concentratiegebied Zuid 2017* 8 390 150 92 14.680 4.810
(Sterk gespec.) melkveebedrijven Niet-concentratiegebied 2017* 29 6.600 3.120 71 25.760 8.280
Overige graasdierbedrijven Nederland 2017* 65 19.600 5.800 35 23.200 9.500
Overige graasdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2017* 75 5.880 1.630 25 2.010 780
Overige graasdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2017* 62 6.450 2.020 38 12.610 5.300
Overige graasdierbedrijven West-Nederland (LD) 2017* 74 4.630 1.370 26 2.190 870
Overige graasdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2017* 51 2.640 780 49 6.430 2.560
Overige graasdierbedrijven Groningen (PV) 2017* 75 1.210 330 25 390 150
Overige graasdierbedrijven Friesland (PV) 2017* 76 2.460 750 24 960 370
Overige graasdierbedrijven Drenthe (PV) 2017* 74 2.210 560 26 670 260
Overige graasdierbedrijven Overijssel (PV) 2017* 67 2.310 780 33 3.700 1.500
Overige graasdierbedrijven Flevoland (PV) 2017* 50 110 30 50 240 100
Overige graasdierbedrijven Gelderland (PV) 2017* 59 4.030 1.210 41 8.660 3.710
Overige graasdierbedrijven Utrecht (PV) 2017* 67 760 260 33 1.250 520
Overige graasdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2017* 80 1.720 490 20 310 120
Overige graasdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2017* 76 1.680 510 24 510 190
Overige graasdierbedrijven Zeeland (PV) 2017* 69 470 120 31 120 40
Overige graasdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2017* 49 1.950 550 51 5.430 2.170
Overige graasdierbedrijven Limburg (PV) 2017* 58 690 220 42 1.000 380
Overige graasdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2017* 60 3.620 1.290 40 10.780 4.570
Overige graasdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2017* 49 1.960 540 51 5.930 2.370
Overige graasdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2017* 73 14.030 3.970 27 6.530 2.570
Totaal hokdierbedrijven Nederland 2017* 2 100 100 98 125.000 60.600
Totaal hokdierbedrijven Noord-Nederland (LD) 2017* 2 20 10 98 10.920 4.950
Totaal hokdierbedrijven Oost-Nederland (LD) 2017* 3 60 20 97 37.280 18.650
Totaal hokdierbedrijven West-Nederland (LD) 2017* 3 20 10 97 5.870 2.900
Totaal hokdierbedrijven Zuid-Nederland (LD) 2017* 2 50 20 98 70.970 34.150
Totaal hokdierbedrijven Groningen (PV) 2017* 3 10 10 97 2.820 1.270
Totaal hokdierbedrijven Friesland (PV) 2017* 0 0 0 100 3.960 1.770
Totaal hokdierbedrijven Drenthe (PV) 2017* 3 10 0 97 4.140 1.900
Totaal hokdierbedrijven Overijssel (PV) 2017* 3 10 10 97 15.030 7.170
Totaal hokdierbedrijven Flevoland (PV) 2017* 0 0 0 100 1.510 850
Totaal hokdierbedrijven Gelderland (PV) 2017* 3 50 20 97 20.740 10.620
Totaal hokdierbedrijven Utrecht (PV) 2017* 4 10 0 96 3.180 1.650
Totaal hokdierbedrijven Noord-Holland (PV) 2017* 0 0 0 100 670 280
Totaal hokdierbedrijven Zuid-Holland (PV) 2017* 3 0 0 97 990 440
Totaal hokdierbedrijven Zeeland (PV) 2017* 2 10 0 98 1.030 520
Totaal hokdierbedrijven Noord-Brabant (PV) 2017* 2 50 20 98 50.840 23.820
Totaal hokdierbedrijven Limburg (PV) 2017* 1 0 0 99 20.130 10.330
Totaal hokdierbedrijven Concentratiegebied Oost 2017* 2 40 20 98 30.280 15.050
Totaal hokdierbedrijven Concentratiegebied Zuid 2017* 2 50 20 98 68.330 32.900
Totaal hokdierbedrijven Niet-concentratiegebied 2017* 3 60 30 97 26.430 12.690
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De tabel geeft informatie over de mestproductie en de daarmee uitgescheiden hoeveelheid stikstof en fosfaat. Daarnaast wordt in de tabel de mestproductie vergeleken met de plaatsingsruimte volgens de geldende gebruiksnormen.
In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende typen bedrijven (standaard bedrijfstypering) en kan het totaal voor Nederland worden uitgesplitst naar landsdelen, provincies en concentratiegebieden.

Gegevens beschikbaar van 1990 t/m 2017.

Status van de cijfers:
De gegevens over 2017 zijn voorlopig. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 4 mei 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing, deze tabel wordt opgevolgd door Dierlijke mest; productie en mineralenuitscheiding; bedrijfstype, regio, zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Productie en plaatsingsruimte mest
De geproduceerde stikstof en fosfaat in dierlijke mest, vergeleken met de plaatsingsruimte voor dierlijke mest op landbouwbedrijven.

De plaatsingsruimte per landbouwbedrijf wordt berekend door vermenigvuldiging van de gebruiksnorm voor dierlijke mest met het beschikbare areaal in hectare.
Tot 1998 gold alleen een gebruiksnorm voor fosfaat in dierlijke mest. Van 1998 tot en met 2005 (in die periode was het Mineralenaangiftesysteem Minas van kracht) is de gebruiksnorm dierlijke mest afgeleid uit de som van het toegestane fosfaatverlies en de fosfaatafvoer met het gewas. Voor stikstof is onder Minas geen gebruiksnorm voor dierlijke mest af te leiden omdat in het aangiftesysteem de aanvoer van stikstof uit kunstmest is inbegrepen in het toegestane verlies. Met ingang van 2006 geldt ook een gebruiksnorm voor stikstof. De gebruiksnorm voor fosfaat wordt geleidelijk aangescherpt. Met ingang van 2010 zijn de gebruiksnormen voor fosfaat gedifferentieerd naar fosfaattoestand van de bodem. Indien geen informatie beschikbaar is over de fosfaattoestand is gerekend met de laagste fosfaatgebruiksnorm (fosfaattoestand hoog).
Bedrijven zonder overproductie mineralen
Bedrijven waar de stikstof- en fosfaatproductie niet groter is dan de plaatsingsruimte voor dierlijke mest.

De stikstofproductie is berekend door de stikstofuitscheiding te verminderen met berekende stikstofverliezen uit stallen en mestopslagen volgens de rekenmethodiek van de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM). Deze verliezen zijn over het algemeen kleiner dan de forfaitaire verliezen op basis van de mestwetgeving. Bij het gebruik van berekende stikstofverliezen blijft er dus meer stikstof in de mest achter en zal er dus eerder sprake zijn van overproductie ten opzichte van de plaatsingsruimte. Wettelijk gezien is er pas sprake van overproductie als de mineralenuitscheiding gecorrigeerd voor forfaitaire verliezen hoger is dan de plaatsingsruimte.
Aandeel bedrijven zonder overproductie
Bedrijven zonder overproductie van stikstof en fosfaat, als percentage van het totale aantal landbouwbedrijven.
Resterende plaatsingsruimte stikstof
Het verschil tussen plaatsingsruimte en stikstofproductie op bedrijven waar de stikstof- en fosfaatproductie binnen de plaatsingsruimte blijven. Er kan op deze bedrijven nog dierlijke mest worden aangevoerd.
Resterende plaatsingsruimte fosfaat
Het verschil tussen plaatsingsruimte en fosfaatproductie (P205) op bedrijven waar de fosfaat- en stikstofproductie binnen de plaatsingsruimte blijven. Er kan op deze bedrijven nog dierlijke mest worden aangevoerd.
Bedrijven met overproductie mineralen
Bedrijven waar de stikstof- of fosfaatproductie groter is dan de plaatsingsruimte op basis van de gebruiksnorm.

De stikstofproductie in deze tabel is berekend door de stikstofuitscheiding te verminderen met berekende stikstofverliezen uit stallen en mestopslagen volgens de rekenmethodiek van de Commissie Deskundigen Meststoffenwet (CDM). Deze verliezen zijn over het algemeen kleiner dan de forfaitaire verliezen op basis van de mestwetgeving. Bij het gebruik van berekende stikstofverliezen blijft er dus meer stikstof in de mest achter en zal er dus eerder sprake zijn van overproductie ten opzichte van de plaatsingsruimte. Wettelijk gezien is er pas sprake van overproductie als de mineralenuitscheiding gecorrigeerd voor forfaitaire verliezen hoger is dan de plaatsingsruimte.
Aandeel bedrijven met overproductie
Bedrijven met overproductie van stikstof of fosfaat, als percentage van het totale aantal landbouwbedrijven.
Stikstofoverschot
De stikstofproductie minus de plaatsingsruimte voor stikstof op bedrijven met overproductie van stikstof. Het kan voorkomen dat de plaatsingsruimte voor stikstof niet overschreden wordt, maar wel die van fosfaat. In dat geval moet toch mest worden afgevoerd en wordt het 'stikstofoverschot' bepaald door de verhouding tussen stikstof en fosfaat in de af te voeren mest.
Fosfaatoverschot
De fosfaatproductie minus de plaatsingsruimte voor fosfaat op bedrijven met overproductie van fosfaat. Het kan voorkomen dat de plaatsingsruimte voor fosfaat niet wordt overschreden, maar wel die van stikstof. In dat geval moet toch mest worden afgevoerd en wordt het 'fosfaatoverschot' bepaald door de verhouding tussen stikstof en fosfaat in de af te voeren mest.