Overheid; financiële transacties en balans, marktwaarde 1990 - 2013

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting
Balansstanden en transacties Sectoren Vorderingen Liquide middelen Spaartegoeden en overige deposito's (mln euro) Vorderingen Verhandelbare waardepapieren Totaal verhandelbare waardepapieren (mln euro) Vorderingen Verhandelbare waardepapieren Kortlopende waardepapieren (mln euro) Vorderingen Verhandelbare waardepapieren Obligaties (mln euro) Vorderingen Aandelen en overige deelnemingen Totaal aandelen en overige deelnemingen (mln euro) Vorderingen Aandelen en overige deelnemingen Beursgenoteerde aandelen (mln euro) Vorderingen Aandelen en overige deelnemingen Overige deelnemingen (mln euro) Vorderingen Handelskredieten en transitorische p... (mln euro) Schulden Totaal schulden (mln euro) Schulden Chartaal geld (mln euro) Schulden Handelskredieten, transitorische posten (mln euro) Schulden Verhandelbare waardepapieren Totaal verhandelbare waardepapieren (mln euro) Schulden Verhandelbare waardepapieren Kortlopende waardepapieren (mln euro) Schulden Verhandelbare waardepapieren Obligaties (mln euro)
Beginbalans Overheid 4.947 17.670 357 17.313 91.515 72 91.443 50.264 495.866 510 28.608 371.195 32.911 338.284
Centrale overheid 1.165 9.701 0 9.701 83.867 72 83.795 30.383 446.045 523 18.812 372.165 32.979 339.186
Rijk 0 9.689 0 9.689 83.764 0 83.764 28.134 441.187 523 14.255 372.185 32.979 339.206
Overige centrale overheid 1.165 124 0 124 103 72 31 2.437 9.326 - 4.745 92 0 92
Lokale overheid 3.713 9.352 425 8.927 7.648 0 7.648 19.017 66.998 - 13.141 413 0 413
Wettelijke sociale verzekeringsinst. 69 0 0 0 0 0 0 10.676 29.967 - 6.467 0 0 0
Financiële transacties Overheid -1.340 -6.347 -357 -5.990 3.353 0 3.353 379 15.024 0 3.649 16.688 -6.851 23.539
Centrale overheid 0 -4.446 0 -4.446 2.792 0 2.792 1.469 15.325 0 2.517 16.243 -6.897 23.140
Rijk 0 -4.446 0 -4.446 2.792 0 2.792 1.290 15.652 0 2.490 16.335 -6.897 23.232
Overige centrale overheid 0 0 0 0 0 0 0 179 -595 - 27 -92 0 -92
Lokale overheid -1.340 -2.308 -403 -1.905 561 0 561 -1.130 2.178 - -412 38 0 38
Wettelijke sociale verzekeringsinst. 0 0 0 0 0 0 0 -19 6.807 - 1.485 0 0 0
Overige mutaties Overheid -27 -855 0 -855 -2.933 0 -2.933 99 -11.402 0 146 -16.098 0 -16.098
Centrale overheid 58 -862 0 -862 -2.928 0 -2.928 167 -10.942 0 726 -16.134 0 -16.134
Rijk 0 -862 0 -862 -2.930 0 -2.930 -13 -16.473 0 -103 -16.138 0 -16.138
Overige centrale overheid 58 -4 0 -4 2 0 2 188 6.446 - 837 0 0 0
Lokale overheid -85 -50 0 -50 -5 0 -5 -68 -1.428 - -580 -21 0 -21
Wettelijke sociale verzekeringsinst. 0 0 0 0 0 0 0 0 0 - 0 0 0 0
Eindbalans Overheid 3.580 10.468 0 10.468 91.935 72 91.863 50.742 499.488 510 32.403 371.785 26.060 345.725
Centrale overheid 1.223 4.393 0 4.393 83.731 72 83.659 32.019 450.428 523 22.055 372.274 26.082 346.192
Rijk 0 4.381 0 4.381 83.626 0 83.626 29.411 440.366 523 16.642 372.382 26.082 346.300
Overige centrale overheid 1.223 120 0 120 105 72 33 2.804 15.177 - 5.609 0 0 0
Lokale overheid 2.288 6.994 22 6.972 8.204 0 8.204 17.819 67.748 - 12.149 430 0 430
Wettelijke sociale verzekeringsinst. 69 0 0 0 0 0 0 10.657 36.774 - 7.952 0 0 0
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel bevat gegevens over de balans van de overheid. Niet de volledige balans wordt getoond: de tabel is beperkt tot de financiële activa en passiva (de vorderingen en de schulden). Hiervan worden voor elke periode de begin- en eindstand en de mutaties weergegeven. De mutaties worden onderscheiden in financiële transacties en overige mutaties. Deze zijn een gevolg van afspraken tussen partijen (transacties) of hebben een andere oorzaak, zoals herwaarderingen of herclassificaties (overige mutaties).
De gegevens in deze tabel zijn geconsolideerd, dat wil zeggen dat onderlinge stromen worden geëlimineerd. Als gevolg daarvan tellen de schulden van de subsectoren niet op tot de totale schuld van de overheid. Schulden van bijvoorbeeld het rijk aan de sociale verzekeraars maken deel uit van de schulden van het rijk. Voor de schuld van de totale overheid tellen ze niet mee, het zijn immers schulden die de overheid heeft aan de overheid.

De gebruikte begrippen sluiten aan bij de Nationale rekeningen. De Nationale rekeningen zijn gebaseerd op de internationale definities van het Europees Systeem van Rekeningen (ESR 1995). Om de toegankelijkheid van de tabel te verhogen, worden in sommige gevallen gangbaardere omschrijvingen gebruikt in plaats van de termen uit de Nationale rekeningen. De betreffende Nationale rekeningen-term wordt dan in de toelichting vermeld. De gepresenteerde gegevens sluiten aan bij de publicaties over de Nationale rekeningen, respectievelijk de EMU-publicaties.

De financiële activa en passiva worden in deze tabel weergegeven tegen marktwaarde.

Gegevens beschikbaar vanaf:
Jaarcijfers van 1990 tot 2013, kwartaalscijfers van 2005 tot 2013.

Status van de cijfers:
De cijfers in deze tabel vanaf 1990 zijn definitief. De meest recente jaren hebben nog een (nader) voorlopig karakter. Aangezien deze tabel is stopgezet, worden de gegevens niet meer definitief gemaakt.

Wijzigingen per 25 juni 2014:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing.
Deze tabel wordt opgevolgd door Overheid; financiële transacties en balans, marktwaarde. Zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Vorderingen
De financiële bezittingen, ofwel de financiële activa op de balans.
Liquide middelen
Alle bankbiljetten en munten in omloop, rekeningcourant tegoeden bij (buitenlandse) monetaire financiële instellingen en spaartegoeden. Dit begrip komt overeen met het ESR 1995 begrip chartaal geld en deposito's.
Spaartegoeden en overige deposito's
Deze spaartegoeden omvatten alle tegoeden in euro's van particulieren bij banken in de vorm van gewone spaarrekeningen, termijnspaarrekeningen, premiespaarrekeningen en termijndeposito's. (Zeer) korte termijn leningen, zoals sell-buy-backs en daggeldleningen, waarbij de overheid een vordering heeft, worden hier ook toe gerekend.
Verhandelbare waardepapieren
Waardepapieren waarbij de houder recht heeft op een vaste of contractueel variabele vergoeding. Deze vergoeding wordt betaald in de vorm van couponbetalingen in geld of een vast bedrag op een afgesproken datum.
Totaal verhandelbare waardepapieren
Waardepapieren waarbij de houder recht heeft op een vaste of contractueel variabele vergoeding. Deze vergoeding wordt betaald in de vorm van couponbetalingen in geld of een vast bedrag op een afgesproken datum.
Kortlopende waardepapieren
Alle waardepapieren met een looptijd tot maximaal een jaar, waarvan de verkoopprijs van tevoren is vastgesteld. In deze prijs is meestal de door de schuldenaar te betalen rente al verrekend. De waardepapieren kunnen op of vanaf een bij uitgifte vastgestelde datum in geld worden omgezet. Deze transactie omvat schatkistpapier ten laste van zowel de Nederlandse overheid als van buitenlandse overheden, spaarbewijzen aan toonder en verhandelbare depositocertificaten, uitgegeven door ingezeten en niet-ingezeten banken.
Obligaties
Alle verhandelbare waardepapieren met een looptijd van minimaal een jaar. De waarde van deze waardepapieren wordt over het algemeen op de beurs bepaald, de rente wordt meestal door middel van coupons betaalbaar gesteld. Tot de obligaties horen ook pandbrieven, door banken geëmitteerde 'notes' en converteerbare obligaties (zolang deze niet in aandelen zijn omgezet).
Aandelen en overige deelnemingen
Alle vorderingen die een gehele of gedeeltelijke aanspraak verlenen op de eventuele winst en het eventuele nettovermogen bij liquidatie. Hiertoe wordt ook de waarde van de investeringen door de overheid in de overheidsbedrijven gerekend.
Totaal aandelen en overige deelnemingen
Alle vorderingen die een gehele of gedeeltelijke aanspraak verlenen op de eventuele winst en het eventuele nettovermogen bij liquidatie. Hiertoe wordt ook de waarde van de investeringen door de overheid in de overheidsbedrijven gerekend.
Beursgenoteerde aandelen
Vorderingen die eigendomsrechten op naamloze vennootschappen vertegenwoordigen en die verhandeld kunnen worden op de beurs.
Overige deelnemingen
Vorderingen die eigendomsrechten op vennootschappen vertegenwoordigen en die niet verhandeld kunnen worden op de beurs.
Handelskredieten en transitorische p...
Handelskredieten en transitorische posten.
De transacties in het rekeningenstelsel worden in de meeste gevallen geregistreerd op een moment dat niet samenvalt met het moment waarop ze financieel worden afgewikkeld. Uit dit tijdverschil vloeien vorderingen en schulden voort die onder deze transactie worden verantwoord. Zo worden verkopen geregistreerd op het moment van levering. Op dat moment ontstaat een vordering van de leverancier op de afnemer (leverancierskrediet) die pas teniet wordt gedaan op het moment dat de afnemer tot betaling overgaat. Andere componenten van deze transactie zijn: vooruitbetalingen op leveringen (afnemerskrediet) en te betalen of te ontvangen lonen, rente en premies.
Schulden
De financiële verplichtingen, ofwel de financiële passiva op de balans.
Totaal schulden
De financiële verplichtingen, ofwel de financiële passiva op de balans.
Chartaal geld
Contant geld.
Alle bankbiljetten en munten in omloop. Als schuld komt deze transactie uitsluitend voor bij de centrale overheid (muntuitgifte), de monetaire financiële instellingen (De Nederlandsche Bank, in omloop gebrachte bankbiljetten) en het buitenland (vreemde valuta). Het tegoed op de chippers en dergelijke maakt geen onderdeel uit van het chartale geld, zoals het contante geld in economische termen wordt genoemd.
Verhandelbare waardepapieren
Waardepapieren waarbij de houder recht heeft op een vaste of contractueel variabele vergoeding. Deze vergoeding wordt betaald in de vorm van couponbetalingen in geld of een vast bedrag op een afgesproken datum.
Totaal verhandelbare waardepapieren
Waardepapieren waarbij de houder recht heeft op een vaste of contractueel variabele vergoeding. Deze vergoeding wordt betaald in de vorm van couponbetalingen in geld of een vast bedrag op een afgesproken datum.
Kortlopende waardepapieren
Alle waardepapieren met een looptijd tot maximaal een jaar, waarvan de verkoopprijs van tevoren is vastgesteld. In deze prijs is meestal de door de schuldenaar te betalen rente al verrekend. De waardepapieren kunnen op of vanaf een bij uitgifte vastgestelde datum in geld worden omgezet. Deze transactie omvat schatkistpapier ten laste van zowel de Nederlandse overheid als van buitenlandse overheden, spaarbewijzen aan toonder en verhandelbare depositocertificaten, uitgegeven door ingezeten en niet-ingezeten banken.
Obligaties
Alle verhandelbare waardepapieren met een looptijd van minimaal een jaar. De waarde van deze waardepapieren wordt over het algemeen op de beurs bepaald, de rente wordt meestal door middel van coupons betaalbaar gesteld. Tot de obligaties horen ook pandbrieven, door banken geëmitteerde 'notes' en converteerbare obligaties (zolang deze niet in aandelen zijn omgezet).
Handelskredieten, transitorische posten
Handelskredieten en transitorische posten.
De transacties in het rekeningenstelsel worden in de meeste gevallen geregistreerd op een moment dat niet samenvalt met het moment waarop ze financieel worden afgewikkeld. Uit dit tijdverschil vloeien vorderingen en schulden voort die onder deze transactie worden verantwoord. Zo worden verkopen geregistreerd op het moment van levering. Op dat moment ontstaat een vordering van de leverancier op de afnemer (leverancierskrediet) die pas teniet wordt gedaan op het moment dat de afnemer tot betaling overgaat. Andere componenten van deze transactie zijn: vooruitbetalingen op leveringen (afnemerskrediet) en te betalen of te ontvangen lonen, rente en premies.