Gemeenterekeningen; baten en lasten naar regio en grootteklasse 2004-2014

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke functies in mln euro

Beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is
voorgeschreven in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen,
Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten
parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten,
Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Totaal verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen,
Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten
parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten,
Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Wegen, straten en pleinen

De aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende
voorzieningen en aanverwante taken.
Het gaat hier onder meer om: wegen, straten, pleinen, bruggen,
spoorwegovergangen, voorzieningen voor het openbaar vervoer, de openbare
verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, openbare klokken,
taxistandplaatsen, wachtgelegenheden voor openbaar vervoer (abri's),
kwaliteitsbeoordeling van het wegennet, registratie van openbare wegen
buiten de bebouwde kom, vergoedingen aan waterschappen voor het beheer en
onderhoud van wegen, enzovoorts.

Verkeersmaatregelen te land

Het opstellen van verkeersplannen (zoals voor verkeerscirculatie), het
treffen van voorzieningen voor de regulering van het verkeer, en het
nemen van verdere verkeersmaatregelen.
De voorzieningen voor verkeersregulatie betreffen onder andere:
verkeerslichten, verkeersborden, wegwijzers, plaatsnaamborden. Bij de
verdere verkeersmaatregelen gaat het bijvoorbeeld om verkeersvoorlichting
en -onderricht, verkeersonderzoek (ook in verband met de functie Wegen,
straten en pleinen), verwijdering van autowrakken en verkeersobstakels,
enzovoorts.

Openbaar vervoer

De diensten van metro-, tram- en busondernemingen. Ook het treffen van
voorzieningen voor het openbaar vervoer en voor het taxivervoer behoort
tot deze functie - voor zover geen onderdeel van een andere functie (zie
ook functie Wegen, straten en pleinen) - evenals het zorgen voor
spoorwegaansluitingen in haven- en industriegebieden.

Parkeren

De diensten en taken rondom het parkeren: van parkeerbeleid, het
treffen van parkeermaatregelen en het handhaven daarvan tot en met het
bieden van parkeergelegenheid door middel van parkeervoorzieningen.
De taken van de parkeerpolitie vallen ook onder deze functie.
De (opbrengsten van de) parkeerbelastingen vallen er echter niet onder
(zie hiervoor de functie Baten parkeerbelasting).

Baten parkeerbelasting

De opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren
gereguleerd wordt: de belasting voor het parkeren van een voertuig - zoals
omschreven in de belastingverordening van de gemeente - en de belasting
volgens een parkeervergunningenbeleid. Ook de opbrengsten van een
eventuele naheffingsaanslag (wanneer er verzuimd is de parkeerbelasting te
betalen) en van de heffingen vanwege het aanbrengen van een wielklem of
het wegslepen van het voertuig vallen onder deze functie.

Zeehavens

De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals:
het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het
water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding,
de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten.
Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven
die als zodanig is aangemerkt.

Binnenhavens en waterwegen

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het
beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen).
Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen
echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Veerdiensten

De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen
gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere
veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.

Luchtvaart

De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor
luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken.
Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen,
vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Waterkering, afwatering, landaanwinning

De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige)
werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor
afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen,
afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van
landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van
verenigingen voor landaanwinning).

Cultuur en recreatie

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Openbaar bibliotheekwerk,
Vormings- en ontwikkelingswerk, Sport, Groene sportvelden en -terreinen,
Kunst, Oudheidkunde / musea, Natuurbescherming, Openbaar groen en
openluchtrecreatie en Overige recreatieve voorzieningen.

Groene sportvelden en -terreinen

De taken van de gemeente die verband houden met (kunst)grasvelden,
inclusief gebouwen zoals kleedkamers of de kantine die uitsluitend ten
dienste staan van het gebruik van deze sportterreinen.
De verantwoordelijkheid voor groene sportvelden en -terreinen bij scholen
valt onder de functies voor het onderwijs.

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening,
Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale
zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid,
Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke
verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen,
Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk

De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen
vanuit het Rijk.
Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars
(voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

Volksgezondheid en milieu

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies: Ambulancevervoer;
Verpleeginrichtingen; Openbare gezondheidszorg; Centra voor jeugd en gezin
(jeugdgezondheidszorg); Centra voor jeugd en gezin (onderdeel WMO);
Afvalverwijdering en -verwerking; Riolering (gecombineerd); Milieubeheer;
Lijkbezorging; Baten reinigingsrechten en afvalstoffenheffing; Baten
rioolrechten (gecombineerd); Baten rioolheffing
huishoudelijk/bedrijfsafvalwater; Baten rioolheffing grond- en hemelwater;
Huishoudelijk en bedrijfsafvalwater; Hemelwater; Grondwater; Baten
begraafplaatsrechten.

Baten rioolheffing grond- en hemelwater

De baten van de heffing die door de gemeente wordt geheven ter bestrijding
van de kosten van inzameling en verwerking van het regenwater en het
beheer van het grondwater.
De functie is nieuw sinds 2008. De rioolheffing is de opvolger van het tot
2010 bestaande rioolrecht. Bij het rioolrecht konden alleen activiteiten
die de individuele belastingplichtige ten goede komen uit de opbrengst van
de heffing worden bekostigd, zoals de afvoer van huishoudelijk of
bedrijfsafvalwater. De rioolheffing kan ook worden geheven op
activiteiten, die niet aan individuele belangen zijn toe te rekenen, zoals
het afvoeren van het regenwater en het grondwaterbeheer.
De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten
kiezen uit het heffen van het rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met
ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht. Indien de gemeente kiest
voor een gescheiden heffing worden de opbrengsten van de rioolheffing
grond- en hemelwater op deze functie verantwoord en niet onder
Rioolheffing (gecombineerd).
Vóór 2008 is deze functie niet gevuld.
De (lasten van) kwijtscheldingen van de rioolrechten worden verantwoord
op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Huishoudelijk/bedrijfsafvalwater

De taken en activiteiten met betrekking tot de riolering, waterbeheer en
-zuivering, voor zover het de inzameling en het transport van
huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van
huishoudelijk afvalwater betreft, indien de gemeente een gescheiden
rioolstelsel heeft.
Anders vindt verantwoording plaats op de functie Riolering gecombineerd.
De functie is nieuw sinds 2008. De opbrengsten van de rioolheffing vallen
niet onder deze functie, maar onder de functies Baten rioolheffing
huishoudelijk /bedrijfsafvalwater of Baten rioolheffing gecombineerd (zie
de toelichting bij die functies).

Hemelwater

De taken en activiteiten met betrekking tot de riolering, waterbeheer en
-zuivering, voor zover het de inzameling en verwerking van het afvloeiend
hemelwater betreft.
De functie is nieuw sinds 2008. Met het invoeren van de brede rioolheffing
kunnen ook activiteiten worden bekostigd, die niet aan individuele
belangen zijn toe te rekenen, zoals het afvoeren van het regenwater.
De opbrengsten van de rioolheffing vallen niet onder deze functie, maar
onder de functie Baten rioolheffing grond- en hemelwater of Baten
rioolheffing gecombineerd (zie de toelichting bij die functies).

Grondwater

Maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor
de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te
beperken.
De functie is nieuw sinds 2008. Met het invoeren van de brede rioolheffing
kunnen ook activiteiten worden bekostigd, die niet aan individuele
belangen zijn toe te rekenen, zoals het grondwaterbeheer.
De opbrengsten van de rioolheffing vallen niet onder deze functie, maar
onder de functie Baten rioolheffing grond- en hemelwater of Baten
rioolheffing gecombineerd (zie de toelichting bij deze functies).

Gemeentelijke functies euro/inwoner

Beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is
voorgeschreven in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen,
Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten
parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten,
Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Totaal verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen,
Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten
parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten,
Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Wegen, straten en pleinen

De aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende
voorzieningen en aanverwante taken.
Het gaat hier onder meer om: wegen, straten, pleinen, bruggen,
spoorwegovergangen, voorzieningen voor het openbaar vervoer, de openbare
verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, openbare klokken,
taxistandplaatsen, wachtgelegenheden voor openbaar vervoer (abri's),
kwaliteitsbeoordeling van het wegennet, registratie van openbare wegen
buiten de bebouwde kom, vergoedingen aan waterschappen voor het beheer en
onderhoud van wegen, enzovoorts.

Verkeersmaatregelen te land

Het opstellen van verkeersplannen (zoals voor verkeerscirculatie), het
treffen van voorzieningen voor de regulering van het verkeer, en het
nemen van verdere verkeersmaatregelen.
De voorzieningen voor verkeersregulatie betreffen onder andere:
verkeerslichten, verkeersborden, wegwijzers, plaatsnaamborden. Bij de
verdere verkeersmaatregelen gaat het bijvoorbeeld om verkeersvoorlichting
en -onderricht, verkeersonderzoek (ook in verband met de functie Wegen,
straten en pleinen), verwijdering van autowrakken en verkeersobstakels,
enzovoorts.

Openbaar vervoer

De diensten van metro-, tram- en busondernemingen. Ook het treffen van
voorzieningen voor het openbaar vervoer en voor het taxivervoer behoort
tot deze functie - voor zover geen onderdeel van een andere functie (zie
ook functie Wegen, straten en pleinen) - evenals het zorgen voor
spoorwegaansluitingen in haven- en industriegebieden.

Parkeren

De diensten en taken rondom het parkeren: van parkeerbeleid, het
treffen van parkeermaatregelen en het handhaven daarvan tot en met het
bieden van parkeergelegenheid door middel van parkeervoorzieningen.
De taken van de parkeerpolitie vallen ook onder deze functie.
De (opbrengsten van de) parkeerbelastingen vallen er echter niet onder
(zie hiervoor de functie Baten parkeerbelasting).

Baten parkeerbelasting

De opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren
gereguleerd wordt: de belasting voor het parkeren van een voertuig - zoals
omschreven in de belastingverordening van de gemeente - en de belasting
volgens een parkeervergunningenbeleid. Ook de opbrengsten van een
eventuele naheffingsaanslag (wanneer er verzuimd is de parkeerbelasting te
betalen) en van de heffingen vanwege het aanbrengen van een wielklem of
het wegslepen van het voertuig vallen onder deze functie.

Zeehavens

De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals:
het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het
water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding,
de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten.
Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven
die als zodanig is aangemerkt.

Binnenhavens en waterwegen

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het
beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen).
Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen
echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Veerdiensten

De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen
gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere
veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.

Luchtvaart

De taken op luchtvaartgebied (in het bijzonder de zorg voor
luchtvaartterreinen), voor zover behorend tot de gemeentelijke taken.
Vliegvelden die uitsluitend bestemd zijn voor het sportvliegen,
vallen onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Waterkering, afwatering, landaanwinning

De zorg voor de waterkering (door zeedijken, waterkerende (bouwkundige)
werken, dijkbewaking door dijkwachten, enzovoorts), de zorg voor
afwatering (met behulp van watergemalen, waterlozingen,
afwateringssluizen, enzovoorts) en de landaanwinning (met behulp van
landaanwinningswerken voor indijking en bemaling of door subsidiëring van
verenigingen voor landaanwinning).

Cultuur en recreatie

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Openbaar bibliotheekwerk,
Vormings- en ontwikkelingswerk, Sport, Groene sportvelden en -terreinen,
Kunst, Oudheidkunde / musea, Natuurbescherming, Openbaar groen en
openluchtrecreatie en Overige recreatieve voorzieningen.

Groene sportvelden en -terreinen

De taken van de gemeente die verband houden met (kunst)grasvelden,
inclusief gebouwen zoals kleedkamers of de kantine die uitsluitend ten
dienste staan van het gebruik van deze sportterreinen.
De verantwoordelijkheid voor groene sportvelden en -terreinen bij scholen
valt onder de functies voor het onderwijs.

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening,
Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale
zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid,
Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke
verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen,
Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk

De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen
vanuit het Rijk.
Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere
en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen
zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars
(voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

Volksgezondheid en milieu

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies: Ambulancevervoer;
Verpleeginrichtingen; Openbare gezondheidszorg; Centra voor jeugd en gezin
(jeugdgezondheidszorg); Centra voor jeugd en gezin (onderdeel WMO);
Afvalverwijdering en -verwerking; Riolering (gecombineerd); Milieubeheer;
Lijkbezorging; Baten reinigingsrechten en afvalstoffenheffing; Baten
rioolrechten (gecombineerd); Baten rioolheffing
huishoudelijk/bedrijfsafvalwater; Baten rioolheffing grond- en hemelwater;
Huishoudelijk en bedrijfsafvalwater; Hemelwater; Grondwater; Baten
begraafplaatsrechten.

Baten rioolheffing grond- en hemelwater

De baten van de heffing die door de gemeente wordt geheven ter bestrijding
van de kosten van inzameling en verwerking van het regenwater en het
beheer van het grondwater.
De functie is nieuw sinds 2008. De rioolheffing is de opvolger van het tot
2010 bestaande rioolrecht. Bij het rioolrecht konden alleen activiteiten
die de individuele belastingplichtige ten goede komen uit de opbrengst van
de heffing worden bekostigd, zoals de afvoer van huishoudelijk of
bedrijfsafvalwater. De rioolheffing kan ook worden geheven op
activiteiten, die niet aan individuele belangen zijn toe te rekenen, zoals
het afvoeren van het regenwater en het grondwaterbeheer.
De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten
kiezen uit het heffen van het rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met
ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht. Indien de gemeente kiest
voor een gescheiden heffing worden de opbrengsten van de rioolheffing
grond- en hemelwater op deze functie verantwoord en niet onder
Rioolheffing (gecombineerd).
Vóór 2008 is deze functie niet gevuld.
De (lasten van) kwijtscheldingen van de rioolrechten worden verantwoord
op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Huishoudelijk/bedrijfsafvalwater

De taken en activiteiten met betrekking tot de riolering, waterbeheer en
-zuivering, voor zover het de inzameling en het transport van
huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van
huishoudelijk afvalwater betreft, indien de gemeente een gescheiden
rioolstelsel heeft.
Anders vindt verantwoording plaats op de functie Riolering gecombineerd.
De functie is nieuw sinds 2008. De opbrengsten van de rioolheffing vallen
niet onder deze functie, maar onder de functies Baten rioolheffing
huishoudelijk /bedrijfsafvalwater of Baten rioolheffing gecombineerd (zie
de toelichting bij die functies).

Hemelwater

De taken en activiteiten met betrekking tot de riolering, waterbeheer en
-zuivering, voor zover het de inzameling en verwerking van het afvloeiend
hemelwater betreft.
De functie is nieuw sinds 2008. Met het invoeren van de brede rioolheffing
kunnen ook activiteiten worden bekostigd, die niet aan individuele
belangen zijn toe te rekenen, zoals het afvoeren van het regenwater.
De opbrengsten van de rioolheffing vallen niet onder deze functie, maar
onder de functie Baten rioolheffing grond- en hemelwater of Baten
rioolheffing gecombineerd (zie de toelichting bij die functies).

Grondwater

Maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor
de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te
beperken.
De functie is nieuw sinds 2008. Met het invoeren van de brede rioolheffing
kunnen ook activiteiten worden bekostigd, die niet aan individuele
belangen zijn toe te rekenen, zoals het grondwaterbeheer.
De opbrengsten van de rioolheffing vallen niet onder deze functie, maar
onder de functie Baten rioolheffing grond- en hemelwater of Baten
rioolheffing gecombineerd (zie de toelichting bij deze functies).