Gemeentebegrotingen; baten en lasten naar regio en grootteklasse 2004-2014

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke functies in mln euro

Beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is voorgeschreven in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Algemeen bestuur

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bestuursorganen, Bestuursondersteuning college van burgemeester en wethouders, Burgerzaken, Baten secretarieleges burgerzaken, Bestuurlijke samenwerking en Bestuursondersteuning raad en rekenkamer(functie).

Baten secretarieleges burgerzaken

De vergoeding die de burger betaalt voor de directe dienstverlening aan hem/haar (zie de functie Burgerzaken) en de afdracht van rijksleges aan de centrale overheid, die namens die centrale overheid van de burger worden geheven: bijvoorbeeld op de afgifte van paspoorten en rijbewijzen.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen, Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten, Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Wegen, straten en pleinen

De aanleg en het onderhoud van het wegennet met bijbehorende voorzieningen en aanverwante taken. Het gaat hier onder meer om: wegen, straten, pleinen, bruggen, spoorwegovergangen, voorzieningen voor het openbaar vervoer, de openbare verlichting, straatreiniging, gladheidbestrijding, openbare klokken, taxistandplaatsen, wachtgelegenheden voor openbaar vervoer (abri's), kwaliteitsbeoordeling van het wegennet, registratie van openbare wegen buiten de bebouwde kom, vergoedingen aan waterschappen voor het beheer en onderhoud van wegen, enzovoorts.

Baten parkeerbelasting

De opbrengsten van de (belasting)heffingen waarmee het parkeren gereguleerd wordt: de belasting voor het parkeren van een voertuig - zoals omschreven in de belastingverordening van de gemeente - en de belasting volgens een parkeervergunningenbeleid. Ook de opbrengsten van een eventuele naheffingsaanslag (wanneer er verzuimd is de parkeerbelasting te betalen) en van de heffingen vanwege het aanbrengen van een wielklem of het wegslepen van het voertuig vallen onder deze functie.

Veerdiensten

De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.

Economische zaken

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Handel en ambacht, Baten marktgelden, Industrie, Nutsbedrijven, Agrarische productie en ontginning en Overige agrarische zaken, jacht en visserij.

Baten marktgelden

De baten uit retributies die verschuldigd zijn door hen die een standplaats (op een gewoonlijk periodiek gehouden markt) op een marktplaats innemen. Dit zijn de dag- of weekmarkten waar voor de consument eetwaren en textielwaren enz. te koop zijn, maar ook de veemarkten. De functie bestaat sinds 2008. Voordien zijn de opbrengsten marktgelden verantwoord op de functie Handel en ambacht.

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen, Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid, Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen, Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Bijstandsverlening en inkomensvoorz.

Bijstandsverlening en inkomensvoorzieningen.
Met ingang van 2011 zijn ook lasten en baten van de functie Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk onder deze functie opgenomen, in de jaren daarvoor was de functie alleen voor de bijstandsverlening bestemd. De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand (WWB), het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen. Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Vanaf 2011 ook de gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)). Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk

Met ingang van het verslagjaar 2011 is deze functie komen te vervallen. Vanaf 2011 zijn de onderstaande lasten en baten opgenomen onder de functie Bijstandsverlening. De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

Dagopvang gehandicapten

De taken en activiteiten die verband houden met dagverblijven voor verstandelijk en/of lichamelijk gehandicapten.

Voorzieningen gehandicapten

De verantwoordelijkheden en activiteiten in verband met voorzieningen voor gehandicapten, zoals: collectief vervoer, aanpassingen aan de woning, individuele vervoersvoorzieningen, enzovoorts.

Volksgezondheid en milieu

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies: Ambulancevervoer; Verpleeginrichtingen; Openbare gezondheidszorg; Centra voor jeugd en gezin (jeugdgezondheidszorg); Centra voor jeugd en gezin (onderdeel WMO); Afvalverwijdering en -verwerking; Riolering (gecombineerd); Milieubeheer; Lijkbezorging; Baten reinigingsrechten en afvalstoffenheffing; Baten rioolrechten (gecombineerd); Baten rioolheffing huishoudelijk/bedrijfsafvalwater; Baten rioolheffing grond- en hemelwater; Huishoudelijk en bedrijfsafvalwater; Hemelwater; Grondwater; Baten begraafplaatsrechten.

Baten reinigingsrechten en afvalstofheff

De baten vanuit reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing.
Deze worden door de gemeente geheven - op basis van de Gemeentewet (artikel 229) en de Wet milieubeheer (artikel 15.33) - van bedrijven en huishoudens als vergoeding voor de verwijdering van bedrijfsafval en huisvuil. Ook de heffing voor de beschikbaarstelling van een gemeentelijke vuilcontainer valt hieronder. De (lasten van) kwijtscheldingen van de reinigingsrechten of de afvalstoffenheffing worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Baten rioolheffing (gecombineerd)

De baten van de gecombineerde rioolheffing die door de gemeente op basis van de Gemeentewet, artikel 228a wordt geheven ter bestrijding van de kosten van zowel: a. de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van huishoudelijk afvalwater als b. de inzameling en verwerking van het regenwater en het beheer van het grondwater.
De rioolheffing is de opvolger van het tot 2010 bestaande rioolrecht. Bij het rioolrecht konden alleen activiteiten die de individuele belastingplichtige ten goede komen uit de opbrengst van de heffing worden bekostigd (zie onder a). De rioolheffing kan ook worden geheven op activiteiten, die niet aan individuele belangen zijn toe te rekenen, zoals het afvoeren van het regenwater en het grondwaterbeheer (zie onder b). De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten kiezen uit het heffen van het rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht. In 2008 en 2009 bevat deze heffing daarom de opbrengst van het oude rioolrecht of de opbrengst van de gecombineerde rioolheffing. Vóór 2008 bevat deze heffing de opbrengst van het oude rioolrecht. De (lasten van) kwijtscheldingen van de rioolrechten worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Baten rioolheffing huishoudelijk/bedrijf

Baten rioolheffing huishoudelijk/bedrijfafvalwater.
Betreft de baten van de heffing die door de gemeente wordt geheven ter bestrijding van de kosten van inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van huishoudelijk afvalwater. De functie is nieuw sinds 2008. De rioolheffing is de opvolger van het tot 2010 bestaande rioolrecht. Bij het rioolrecht konden alleen activiteiten die de individuele belastingplichtige ten goede komen uit de opbrengst van de heffing worden bekostigd, zoals de afvoer van huishoudelijk of bedrijfsafvalwater. De rioolheffing kan ook worden geheven op activiteiten, die niet aan individuele belangen zijn toe te rekenen, zoals het afvoeren van het regenwater en het grondwaterbeheer. De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten kiezen uit het heffen van het rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht. Indien de gemeente kiest voor een gescheiden heffing worden de opbrengsten van de rioolheffing huishoudelijk en bedrijfsafval op deze functie verantwoord en niet onder Rioolheffing (gecombineerd). Vóór 2008 is deze functie niet gevuld. De (lasten van) kwijtscheldingen van de rioolrechten worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Baten rioolheffing grond- en hemelwater

De baten van de heffing die door de gemeente wordt geheven ter bestrijding van de kosten van inzameling en verwerking van het regenwater en het beheer van het grondwater. De functie is nieuw sinds 2008. De rioolheffing is de opvolger van het tot 2010 bestaande rioolrecht. Bij het rioolrecht konden alleen activiteiten die de individuele belastingplichtige ten goede komen uit de opbrengst van de heffing worden bekostigd, zoals de afvoer van huishoudelijk of bedrijfsafvalwater. De rioolheffing kan ook worden geheven op activiteiten, die niet aan individuele belangen zijn toe te rekenen, zoals het afvoeren van het regenwater en het grondwaterbeheer. De rioolheffing is geleidelijk ingevoerd. In 2008 en 2009 konden gemeenten kiezen uit het heffen van het rioolrecht of de nieuwe rioolheffing. Met ingang van 2010 is de rioolheffing verplicht. Indien de gemeente kiest voor een gescheiden heffing worden de opbrengsten van de rioolheffing grond- en hemelwater op deze functie verantwoord en niet onder Rioolheffing (gecombineerd). Vóór 2008 is deze functie niet gevuld. De (lasten van) kwijtscheldingen van de rioolrechten worden verantwoord op de functie Gemeentelijk minimabeleid.

Baten begraafplaatsrechten

De opbrengsten van een recht voor het gebruik van de begraafplaats/crematorium en voor door de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats, inclusief de afkoopsommen van het onderhoud en de uitgifte van eigen graven. De huur van de aula, indien verhuurd aan een begrafenisondernemer, de huur van dienstwoningen, de verkoop van consumpties en de bijdrage van het rijk voor militaire graven worden niet tot de begraafplaatsrechten gerekend. De functie is nieuw sinds 2008. Daarvoor zijn de opbrengsten begraafplaatsrechten verantwoord op de functie Lijkbezorging.

Financiering en algemene dekkingsmid.

Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
Hoofdfunctie die de algemene middelen weergeeft waaruit de gemeentelijke taken worden gefinancierd. Binnen deze hoofdfunctie is een functie opgenomen voor de bestemming van resultaat en reserves. Daarnaast zijn functies opgenomen die het resultaat vóór en ná deze bestemming weergeven.

Algemene baten en lasten

Baten en lasten die niet aan een specifieke functie zijn toe te rekenen, zoals: een algemene stelpost (geschatte kostenpost) in verband met te verwachten loon- en prijsstijgingen; een geraamd bedrag ter dekking van (incidentele) niet-voorziene uitgaven; geraamde baten en lasten voortkomend uit beleidsveranderingen (stelposten voor: nieuw beleid, intensivering van bestaand beleid, ombuigingen of nog te nemen bezuinigingsmaatregelen, en dergelijke); enzovoorts. De genoemde algemene baten en lasten, die in het kader van de begroting worden geraamd, moeten in de jaarrekening toegerekend worden aan specifieke functies.

Baten onroerende zaakbelasting gebr.

Baten onroerende zaakbelasting gebruikers.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van gebruikers van onroerende zaken, woningen (tot 2006) en niet-woningen, op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken.

Baten onroerende zaakbelasting eigenaren

De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren van onroerende zaken (woningen en niet-woningen), op grond van de waarde 'in het economisch verkeer' (bij verkoop) van deze onroerende zaken. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

Baten roer. woon- en bedrijfsr. belast.

Baten roerende woon- en bedrijfsruimtenbelastingen.
De opbrengst van de belasting die geheven wordt van eigenaren en gebruikers van woon- en bedrijfsruimten die niet onroerend zijn. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

Baten baatbelasting

De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van eigenaren van - bestaande - onroerende zaken, die voordeel hebben ('baat hebben bij') van een voorziening die door de gemeente is/wordt aangelegd. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

Baten forensenbelasting

De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.