Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik 1994-2015

Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik 1994-2015

Regio's Perioden Mest- en mineralenproductie Geproduceerde mestsoorten Mest van overige diersoorten (mln kg) Mesttransport van/naar landbouwbedrijven Mestaanvoer op landbouwbedrijven Aangevoerde mestsoorten Mest van overige diersoorten (mln kg) Mesttransport van/naar landbouwbedrijven Mestafvoer van landbouwbedrijven Afgevoerde mestsoorten Mest van overige diersoorten (mln kg) Mesttransport van/naar landbouwbedrijven Transportsaldo's mest en mineralen Transportsaldo mestsoorten Mest van overige diersoorten (mln kg) Gebruik van mest en mineralen Gebruik mestsoorten Mest van overige diersoorten (mln kg) Gebruik van mest en mineralen Gebruik mineralen Stikstofgebruik op landbouwbedrijven (1 000 kg) Gebruik van mest en mineralen Gebruik mineralen Fosfaatgebruik op landbouwbedrijven (1 000 kg) Gebruik van mest en mineralen Gebruik mineralen Kaligebruik op landbouwbedrijven (1 000 kg) Areaal bemestbare cultuurgrond Grasland (ha) Areaal bemestbare cultuurgrond Overig bouwland (ha)
Nederland 2015 2.772 778 1.327 -549 1.173 352.400 129.000 494.400 956.299 597.362
Noord-Nederland (LD) 2015 617 235 134 100 156 102.570 38.000 154.340 312.772 164.861
Oost-Nederland (LD) 2015 732 163 320 -157 352 107.690 39.560 145.700 310.978 115.492
West-Nederland (LD) 2015 732 150 274 -124 207 68.740 26.300 101.300 209.375 192.028
Zuid-Nederland (LD) 2015 691 230 598 -368 458 73.380 25.160 93.090 123.174 124.981
Friesland (PV) 2015 333 31 51 -20 76 51.970 18.980 81.790 180.662 22.024
Flevoland (PV) 2015 41 87 32 55 20 11.060 4.610 13.820 14.223 69.879
Gelderland (PV) 2015 456 57 218 -161 221 50.790 18.350 68.090 156.095 29.600
Noord-Holland (PV) 2015 276 37 78 -40 63 18.940 7.200 28.930 69.159 51.358
Zuid-Holland (PV) 2015 246 29 103 -74 72 21.900 8.310 32.880 69.289 44.042
Zeeland (PV) 2015 73 74 33 41 20 11.630 4.830 14.840 17.510 93.318
Noord-Friesland (CR) 2015 184 24 26 -2 37 20.400 7.400 32.420 74.818 17.748
Zuidwest-Friesland (CR) 2015 63 3 12 -9 19 15.550 5.680 24.480 53.135 2.124
Zuidoost-Friesland (CR) 2015 86 4 13 -9 21 16.020 5.890 24.890 52.709 2.153
Zuidwest-Gelderland (CR) 2015 98 20 28 -8 37 8.240 3.140 11.150 25.942 9.343
Kop van Noord-Holland (CR) 2015 119 30 21 9 21 9.380 3.590 14.320 30.080 38.511
Delft en Westland (CR) 2015 15 0 9 -9 5 820 300 1.320 3.286 288
Oost-Zuid-Holland (CR) 2015 72 11 18 -7 17 6.400 2.370 9.980 21.461 2.420
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 2015 43 2 16 -15 15 6.420 2.390 9.960 22.173 2.135
Overig Zeeland (CR) 2015 53 35 19 16 15 6.760 2.810 8.410 10.925 51.193
Flevoland (CR) 2015 41 87 32 55 20 11.060 4.610 13.820 14.223 69.879
Oostelijk Hogeland (LB) 2015 19 7 0 6 2 2.980 1.140 4.220 7.268 15.643
Noordelijk Friesland (LB) 2015 81 21 12 9 14 9.990 3.670 15.500 32.774 17.528
Weidestreek in Friesland (LB) 2015 93 4 16 -12 26 20.720 7.560 32.670 72.168 2.189
Eilanden (LB) 2015 14 0 0 0 3 580 220 930 2.984 6
Salland (LB) 2015 40 1 12 -11 22 7.850 2.860 10.730 24.185 2.259
Zuidelijk Gelderland (LB) 2015 59 9 33 -23 30 5.310 1.990 7.330 16.187 4.790
Eemland (LB) 2015 18 1 12 -11 8 1.610 590 2.470 5.846 145
Amstelland en Aalsmeer (LB) 2015 4 0 8 -8 2 280 100 430 1.096 488
Texel en Land van Zijpe (LB) 2015 68 10 8 2 11 2.950 1.140 4.620 11.142 11.277
West-Friesland en omgeving (LB) 2015 53 4 14 -10 10 4.280 1.580 6.670 15.521 10.153
Waterland en NH.'se Droogmakerijen (LB) 2015 90 3 21 -18 20 5.720 2.140 8.960 25.288 3.244
't Gein en Gooiland (LB) 2015 21 0 9 -9 6 1.230 470 1.880 5.022 148
Kennemerland (LB) 2015 17 1 6 -6 6 690 260 1.110 3.059 469
Westelijk Rijnland (LB) 2015 41 1 11 -11 8 3.080 1.140 4.810 10.878 1.635
Krimpenerwaard en Oostel. Rijnland (LB) 2015 43 1 6 -4 10 3.860 1.420 5.990 13.185 86
Alblasserwaard en Vijfherenlanden (LB) 2015 38 1 11 -10 13 6.180 2.280 9.660 21.641 610
Westland en ZH.'se Droogmakerijen (LB) 2015 39 2 25 -24 13 1.740 660 2.610 6.697 2.818
Noordelijk Zeeland (LB) 2015 16 19 10 10 5 3.190 1.320 3.850 4.234 24.061
Walcheren en Zuid-Beveland (LB) 2015 37 16 10 6 10 3.570 1.480 4.560 6.691 27.131
Land van Breda (LB) 2015 9 3 5 -2 5 1.710 620 2.310 4.605 4.091
Maaskant en Land van Cuijk (LB) 2015 94 14 77 -62 74 9.040 3.060 11.420 13.499 8.445
Bouwhoek en Hogeland (LG) 2015 108 32 14 18 18 14.260 5.310 21.560 42.670 41.474
Westelijk Holland (LG) 2015 267 28 108 -79 65 16.280 6.130 25.130 57.933 38.576
Waterland en Droogmakerijen (LG) 2015 90 3 21 -18 20 5.720 2.140 8.960 25.288 3.244
Hollands/Utrechts Weidegebied (LG) 2015 190 9 56 -47 59 22.150 8.150 34.270 77.638 1.950
Ameland 2015 9 0 0 0 2 270 100 440 1.632 3
Berkelland 2015 21 3 9 -6 11 3.990 1.440 5.630 12.846 1.152
Dinkelland 2015 15 1 3 -3 7 2.940 1.070 4.090 8.617 677
Dinteloord en Prinsenland 2015
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


De tabel bevat cijfers over de productie, het transport en het gebruik van dierlijke mest en de daarin aanwezige mineralen stikstof, fosfaat en kalium door landbouwbedrijven. Het gebruik van dierlijke mest in de vorm van stikstof en fosfaat wordt vergeleken met de plaatsingsruimte voor beide mineralen (zie 4. Bronnen en methoden).

In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende regionale niveaus waaronder gemeenten, landsdelen, provincies en concentratiegebieden. Bij het gebruik van zowel regionaal als inhoudelijk gedetailleerde uitkomsten moet rekening worden gehouden met aanzienlijke onzekerheidsmarges. Bij meer geaggregeerde gebruikscijfers zoals het mineralengebruik per hectare per landsdeel of het absolute mineralengebruik per provincie of landsdeel zijn de foutenmarges beperkt. Een eventuele onderschatting voor de ene mestsoort wordt dan gecompenseerd door een overschatting voor andere mestsoorten.

Gegevens beschikbaar van 1994 t/m 2015

Status van de cijfers:
- Definitieve cijfers.
Nieuwe inzichten in berekeningsmethoden kunnen aanleiding geven tot herberekening van de tijdreeks.

Wijzigingen per 24 mei 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing, deze tabel wordt opgevolgd door Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik , zie paragraaf 3.

Toelichting onderwerpen

Mest- en mineralenproductie
De mestproductie is gedefinieerd als de hoeveelheid mest die na enkele maanden bewaring aanwezig is in stalopslag en in opslag buiten de stal, inclusief voerresten, schoonmaakwater en vermorst drinkwater. Voor rundvee, schapen, paarden en pony's komt daar nog de hoeveelheid mest bij die deze dieren produceren wanneer ze in de wei lopen.
De mineralenproductie betreft de uitgescheiden mineralen stikstof, fosfaat en kali.
De in de tabel weergegeven mest- en mineralenproductie is afkomstig van navolgende in de Landbouwtellingen waargenomen diersoorten:
- rundvee;
- schapen en geiten;
- paarden en pony's;
- vlees- en fokvarkens (incl. biggen);
- pluimvee (exclusief overig pluimvee: ganzen, fazanten, struisvogels, parelhoenders en dergelijke);
- konijnen, nertsen en vossen (exclusief overige edelpelsdieren).
Geproduceerde mestsoorten
Mest van overige diersoorten
De stal- en weidemest van paarden, pony's en schapen, en de stalmest van geiten, konijnen, vossen en nertsen.
Mesttransport van/naar landbouwbedrijven
Getransporteerde dierlijke mest en daarin aanwezige mineralen van en naar landbouwbedrijven.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.
Mestaanvoer op landbouwbedrijven
Op landbouwbedrijven aangevoerde mest.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.
Aangevoerde mestsoorten
Mest van overige diersoorten
De stalmest van paarden, pony's, schapen, geiten, konijnen, vossen en nertsen.
Mestafvoer van landbouwbedrijven
Van landbouwbedrijven afgevoerde dierlijke mest.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.
Afgevoerde mestsoorten
Mest van overige diersoorten
De stalmest van paarden, pony's, schapen, geiten, konijnen, vossen en nertsen.
Transportsaldo's mest en mineralen
Het verschil tussen aanvoer en afvoer van mestsoorten en mineralen door landbouwbedrijven. Een positief getal duidt op netto aanvoer, een negatief getal op netto afvoer.
Transportsaldo mestsoorten
De aanvoer van soorten dierlijke mest op landbouwbedrijven minus de afvoer daarvan.
Mest van overige diersoorten
De stalmest van paarden, pony's, schapen, geiten, konijnen, vossen en nertsen.
Gebruik van mest en mineralen
Het gebruik van dierlijke mest en daarin opgenomen mineralen op landbouwbedrijven. Dit gebruik is berekend als de mest- en mineralenproductie op landbouwbedrijven plus de op landbouwbedrijven aangevoerde mest en mineralen minus de van landbouwbedrijven afgevoerde mest en mineralen.
Gebruik mestsoorten
Mest van overige diersoorten
De stal- en weidemest van paarden, pony's en schapen, en de stalmest van geiten, konijnen, vossen en nertsen.
Gebruik mineralen
Stikstofgebruik op landbouwbedrijven
De stikstofuitscheiding, verminderd met gasvormige stikstofverliezen in stal en opslag, plus de stikstof in aangevoerde mest minus de stikstof in afgevoerde mest.
Fosfaatgebruik op landbouwbedrijven
De fosfaatuitscheiding plus het fosfaat in aangevoerde mest minus het fosfaat in afgevoerde mest.
Kaligebruik op landbouwbedrijven
De kali-uitscheiding plus de kali in aangevoerde mest minus de kali in afgevoerde mest.
Areaal bemestbare cultuurgrond
Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan worden toegepast. Dit omvat blijvend en tijdelijk grasland en bouwland behalve braak. De oppervlakte is gegeven in gemeten maat, dat wil zeggen de netto beteelbare oppervlakte, inclusief voren en paden die voor de teelt noodzakelijk zijn.
---
Vanaf 2009 ook exclusief tuinbouw onder glas.
Grasland
Grasland is bemestbare cultuurgrond tijdelijk of blijvend in gebruik voor de teelt van gras of voor beweiding van vee.
Overig bouwland
Overig bouwland is bemestbare cultuurgrond in gebruik voor akkerbouw of tuinbouw, exclusief het areaal snijmaïs en vanaf 2009 exclusief tuinbouw onder glas.