Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik 1994-2015
| Regio's | Perioden | Mest- en mineralenproductie Geproduceerde mestsoorten Dunne mest fokvarkens (inclusief biggen) (mln kg) | Mesttransport van/naar landbouwbedrijven Mestaanvoer op landbouwbedrijven Aangevoerde mestsoorten Dunne mest fokvarkens (inclusief biggen) (mln kg) |
|---|---|---|---|
| Nederland | 2015 | 4.654 | 2.382 |
| Nissewaard | 2015 | 0 | 0 |
| Krimpenerwaard | 2015 | 1 | 0 |
| Súdwest Fryslân | 2015 | 5 | 4 |
| Bodegraven-Reeuwijk | 2015 | 4 | 0 |
| Eijsden-Margraten | 2015 | 0 | 9 |
| Stichtse Vecht | 2015 | 1 | 1 |
| Menameradiel | 2015 | 0 | 1 |
| Noord-Nederland (LD) | 2015 | 201 | 447 |
| Oost-Nederland (LD) | 2015 | 1.336 | 542 |
| West-Nederland (LD) | 2015 | 158 | 341 |
| Zuid-Nederland (LD) | 2015 | 2.960 | 1.052 |
| Groningen (PV) | 2015 | 47 | 145 |
| Friesland (PV) | 2015 | 40 | 48 |
| Drenthe (PV) | 2015 | 114 | 254 |
| Overijssel (PV) | 2015 | 616 | 92 |
| Flevoland (PV) | 2015 | 13 | 133 |
| Gelderland (PV) | 2015 | 707 | 317 |
| Utrecht (PV) | 2015 | 88 | 27 |
| Noord-Holland (PV) | 2015 | 12 | 51 |
| Zuid-Holland (PV) | 2015 | 45 | 82 |
| Zeeland (PV) | 2015 | 14 | 180 |
| Noord-Brabant (PV) | 2015 | 2.202 | 620 |
| Limburg (PV) | 2015 | 757 | 432 |
| Oost-Groningen (CR) | 2015 | 23 | 95 |
| Delfzijl en omgeving (CR) | 2015 | 3 | 7 |
| Overig Groningen (CR) | 2015 | 22 | 43 |
| Noord-Friesland (CR) | 2015 | 9 | 18 |
| Zuidwest-Friesland (CR) | 2015 | 12 | 12 |
| Zuidoost-Friesland (CR) | 2015 | 18 | 18 |
| Noord-Drenthe (CR) | 2015 | 20 | 84 |
| Zuidoost-Drenthe (CR) | 2015 | 61 | 139 |
| Zuidwest-Drenthe (CR) | 2015 | 32 | 32 |
| Noord-Overijssel (CR) | 2015 | 173 | 52 |
| Zuidwest-Overijssel (CR) | 2015 | 128 | 10 |
| Twente (CR) | 2015 | 316 | 30 |
| Veluwe (CR) | 2015 | 205 | 37 |
| Achterhoek (CR) | 2015 | 345 | 115 |
| Arnhem/Nijmegen (CR) | 2015 | 90 | 84 |
| Zuidwest-Gelderland (CR) | 2015 | 67 | 82 |
| Utrecht (CR) | 2015 | 88 | 27 |
| Kop van Noord-Holland (CR) | 2015 | 8 | 20 |
| Alkmaar en omgeving (CR) | 2015 | 1 | 5 |
| IJmond (CR) | 2015 | 0 | 0 |
| Agglomeratie Haarlem (CR) | 2015 | 0 | 0 |
| Zaanstreek (CR) | 2015 | 0 | 3 |
| Groot-Amsterdam (CR) | 2015 | 2 | 20 |
| Het Gooi en Vechtstreek (CR) | 2015 | 0 | 2 |
| Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) | 2015 | 2 | 3 |
| Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) | 2015 | 0 | 1 |
| Delft en Westland (CR) | 2015 | 0 | 1 |
| Oost-Zuid-Holland (CR) | 2015 | 15 | 5 |
| Groot-Rijnmond (CR) | 2015 | 6 | 57 |
| Zuidoost-Zuid-Holland (CR) | 2015 | 22 | 16 |
| Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) | 2015 | 2 | 48 |
| Overig Zeeland (CR) | 2015 | 12 | 132 |
| West-Noord-Brabant (CR) | 2015 | 115 | 97 |
| Midden-Noord-Brabant (CR) | 2015 | 209 | 97 |
| Noordoost-Noord-Brabant (CR) | 2015 | 1.027 | 246 |
| Zuidoost-Noord-Brabant (CR) | 2015 | 851 | 180 |
| Noord-Limburg (CR) | 2015 | 494 | 200 |
| Midden-Limburg (CR) | 2015 | 250 | 144 |
| Zuid-Limburg (CR) | 2015 | 13 | 89 |
| Flevoland (CR) | 2015 | 13 | 133 |
| De Marne (LB) | 2015 | 0 | 6 |
| Centraal Weidegebied in Groningen (LB) | 2015 | 3 | 7 |
| Oostelijke Bouwstreek in Groningen (LB) | 2015 | 16 | 58 |
| Westerwolde en Gron. Veenkoloniën (LB) | 2015 | 11 | 60 |
| Groninger zuidelijk Westerkwartier (LB) | 2015 | 16 | 5 |
| Oostelijk Hogeland (LB) | 2015 | 1 | 8 |
| Noordelijk Friesland (LB) | 2015 | 4 | 14 |
| Weidestreek in Friesland (LB) | 2015 | 12 | 12 |
| De Wouden (LB) | 2015 | 24 | 22 |
| Eilanden (LB) | 2015 | 0 | 0 |
| Weidegebied van het Noorderveld (LB) | 2015 | 4 | 13 |
| Smilde en Centr. Zandgebied in Dr. (LB) | 2015 | 15 | 49 |
| Zuidw. Weidegebied in Drenthe (LB) | 2015 | 28 | 16 |
| Zuidelijk Zandgebied in Drenthe (LB) | 2015 | 23 | 48 |
| Drentse Veenkoloniën en Hondsrug (LB) | 2015 | 43 | 128 |
| Weidegebied in Overijssel (LB) | 2015 | 58 | 24 |
| Noordoost-Overijssel (LB) | 2015 | 114 | 28 |
| Twente (LB) | 2015 | 297 | 29 |
| Salland (LB) | 2015 | 147 | 11 |
| Noordoostelijke Polder (LB) | 2015 | 11 | 39 |
| Zuidelijke IJsselmeerpolders (LB) | 2015 | 2 | 94 |
| Oostelijke Veluwe (LB) | 2015 | 26 | 18 |
| IJsselstreek (LB) | 2015 | 19 | 5 |
| Zuidelijk Gelderland (LB) | 2015 | 114 | 74 |
| Oostelijke Betuwe en Nijmegen (LB) | 2015 | 1 | 7 |
| Veluwezoom en Betuwe (LB) | 2015 | 34 | 70 |
| Bommelerwaard (LB) | 2015 | 8 | 16 |
| Westelijke Veluwe (LB) | 2015 | 161 | 16 |
| Achterhoek (LB) | 2015 | 344 | 112 |
| Kromme Rijn-streek en Heuvelrug (LB) | 2015 | 17 | 7 |
| Westelijk Weidegebied in Utrecht (LB) | 2015 | 28 | 12 |
| Centraal Tuinbouwgebied in Utrecht (LB) | 2015 | 1 | 1 |
| Eemland (LB) | 2015 | 16 | 7 |
| Zandgebied in Utrecht (LB) | 2015 | 26 | 1 |
| Wieringen en Wieringermeer (LB) | 2015 | 0 | 11 |
| Haarlemmermeer (LB) | 2015 | 0 | 7 |
| Bron: CBS. | |||
Tabeltoelichting
De tabel bevat cijfers over de productie, het transport en het gebruik van dierlijke mest en de daarin aanwezige mineralen stikstof, fosfaat en kalium door landbouwbedrijven. Het gebruik van dierlijke mest in de vorm van stikstof en fosfaat wordt vergeleken met de plaatsingsruimte voor beide mineralen (zie 4. Bronnen en methoden).
In de tabel kunnen de gegevens worden bekeken voor verschillende regionale niveaus waaronder gemeenten, landsdelen, provincies en concentratiegebieden. Bij het gebruik van zowel regionaal als inhoudelijk gedetailleerde uitkomsten moet rekening worden gehouden met aanzienlijke onzekerheidsmarges. Bij meer geaggregeerde gebruikscijfers zoals het mineralengebruik per hectare per landsdeel of het absolute mineralengebruik per provincie of landsdeel zijn de foutenmarges beperkt. Een eventuele onderschatting voor de ene mestsoort wordt dan gecompenseerd door een overschatting voor andere mestsoorten.
Gegevens beschikbaar van 1994 t/m 2015
Status van de cijfers:
- Definitieve cijfers.
Nieuwe inzichten in berekeningsmethoden kunnen aanleiding geven tot herberekening van de tijdreeks.
Wijzigingen per 24 mei 2018:
Geen, deze tabel is stopgezet.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Niet meer van toepassing, deze tabel wordt opgevolgd door Dierlijke mest en mineralen; productie, transport en gebruik , zie paragraaf 3.
Toelichting onderwerpen
- Mest- en mineralenproductie
- De mestproductie is gedefinieerd als de hoeveelheid mest die na enkele maanden bewaring aanwezig is in stalopslag en in opslag buiten de stal, inclusief voerresten, schoonmaakwater en vermorst drinkwater. Voor rundvee, schapen, paarden en pony's komt daar nog de hoeveelheid mest bij die deze dieren produceren wanneer ze in de wei lopen.
De mineralenproductie betreft de uitgescheiden mineralen stikstof, fosfaat en kali.
De in de tabel weergegeven mest- en mineralenproductie is afkomstig van navolgende in de Landbouwtellingen waargenomen diersoorten:
- rundvee;
- schapen en geiten;
- paarden en pony's;
- vlees- en fokvarkens (incl. biggen);
- pluimvee (exclusief overig pluimvee: ganzen, fazanten, struisvogels, parelhoenders en dergelijke);
- konijnen, nertsen en vossen (exclusief overige edelpelsdieren).- Geproduceerde mestsoorten
- Dunne mest fokvarkens (inclusief biggen)
- Dunne mest fokvarkens:
Verpompbare mest van fokvarkens (feces en urine) al dan niet vermengd met mors-, spoel-, reinigings- of regenwater.
- Mesttransport van/naar landbouwbedrijven
- Getransporteerde dierlijke mest en daarin aanwezige mineralen van en naar landbouwbedrijven.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.- Mestaanvoer op landbouwbedrijven
- Op landbouwbedrijven aangevoerde mest.
---
Voor elk mesttransport in de Vervoersbewijzen Dierlijke Mest (VDM) van de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) is de aard van het mesttransport bepaald. In sommige gevallen kan echter niet met zekerheid worden vastgesteld of de leverancier of de afnemer van de mest een landbouwbedrijf betreft.- Aangevoerde mestsoorten
- Dunne mest fokvarkens (inclusief biggen)
- Dunne mest fokvarkens:
Verpompbare mest van fokvarkens (feces en urine) al dan niet vermengd met mors-, spoel-, reinigings- of regenwater.