Gemeenterekeningen; per gemeente, baten en lasten, heffingen 2005-2014

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Gemeentelijke functies in 1000 euro

Beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is voorgeschreven in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen, Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten, Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Zeehavens

De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

Binnenhavens en waterwegen

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Veerdiensten

De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.

Onderwijs

Hoofdfunctie, bestaande uit de diverse functies die de gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijs betreffen: vanaf de functie Openbaar basisonderwijs, exclusief onderwijshuisvesting tot en met de functie Volwasseneneducatie. Hierbij zijn aparte functies opgenomen voor de onderwijshuisvesting, behorend bij de verschillende onderwijssoorten. Het merendeel van de onderwijsfuncties maakt onderscheid naar verschillende onderwijssoorten en -vormen, in bepaalde combinaties. Die soorten en vormen betreffen: basisonderwijs, voortgezet onderwijs, openbaar onderwijs, bijzonder onderwijs en speciaal onderwijs.

Gemeenschapp. b. en l. v.h. onderwijs

Gemeenschappelijke baten en lasten van het onderwijs.
Betreft taken en verantwoordelijkheden die betrekking hebben op: accommodaties die onder de voorgaande onderwijsfuncties vallen; onderwijsbegeleiding (schooladviesdiensten, schoolbegeleiding, pedologische instituten); adviesbureaus voor school- en beroepskeuze; onderwijsinspecties, gemeentelijk schooltoezicht; uitvoering leerplichtwet; schoolmuseum; schooltuinen; schoolbiologenwerk; tentoonstellingen; internaten voor leerlingen; onderwijs aan zieke leerlingen; gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid; voor- en vroegschoolse educatie; studiefondsen- en beurzen; centraal orgaan gemeentelijk voorgezet onderwijs; voorlichting; vervoerskosten, die niet aan specifieke onderwijsfuncties kunnen worden toegerekend.

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening, Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid, Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen, Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Totaal soc. voorz. en maatsch. dnstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening, Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid, Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen, Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Bijstandsverlening

De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet werk en bijstand (het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen). Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

Werkgelegenheid

Werkgelegenheidsbevorderende voorzieningen en maatregelen, zoals de sociale werkvoorziening, werkgelegenheidsinitiatieven en werkgelegenheidsprojecten. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet werk en bijstand, voor zover die het zogenaamde werkdeel van het Fonds werk en inkomen betreft, verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie). De sociale werkvoorziening betreft de werkgelegenheidsbevordering voor arbeidsgehandicapten.

Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk

De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

Overige sociale zekerheidsregeling Rijk

Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

Gemeentelijk minimabeleid

De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.

Maatschappelijke begeleiding en advies

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van: algemeen maatschappelijk werk; maatschappelijk werk gericht op specifieke groepen (bejaarden, gehandicapten, etnische minderheden, buitenlandse werknemers, ongehuwde moeders, thuislozen, enzovoorts); gezinsverzorging; maatschappelijke opvang (vrouwenopvang, blijf-van-mijn-lijfhuizen, tieneropvangprojecten, enzovoorts); maatschappelijke informatie en advies (bureaus voor rechtshulp, budgetvoorlichting, bureaus voor levens- en gezinsmoeilijkheden, enzovoorts); overkoepelende organen op het gebied van maatschappelijke begeleiding en advies; indicatiecommissies.

Vreemdelingen

De taken op het gebied van: de uitvoering van de vreemdelingenwet, de inburgering en integratie van nieuwkomers in Nederland (en van oudkomers: dit zijn nieuwkomers van wat verder terug in de tijd, die verplicht zijn in te burgeren), etnische minderheden, de opvang en zorg van asielzoekers, enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Inburgering (WI) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).

Huishoudelijke verzorging

De lasten met betrekking tot de huishoudelijke verzorging, en de baten uit de eigen bijdragen. De Rijksbijdrage met betrekking tot de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is een integratie-uitkering binnen het gemeentefonds en wordt daarom niet op deze functie, maar op de algemene uitkering geboekt.

Participatiebudget

De verantwoordelijkheden en taken ter bevordering van de participatie van de burger in de maatschappij door middel van het aanbieden van reïntegratievoorzieningen, inburgeringsvoorzieningen en volwasseneneducatie. Met het participatiebudget worden de gemeentelijke middelen van het werkdeel Wet werk en bijstand, inburgering en volwasseneneducatie gebundeld in één specifieke uitkering voor gemeenten. De functie is nieuw sinds 2010. Daarvoor werden de lasten en baten gescheiden verantwoord op drie functies: Werkgelegenheid, Vreemdelingen en Volwasseneneducatie.

Sociaal-cultureel werk

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van het sociaal-cultureel werk, buurt- en clubhuiswerk, samenlevingsopbouwwerk, jeugd- en jongerenwerk, scoutingverenigingen, studentenverenigingen, enzovoorts. Ook de (bijdragen aan de) exploitatie van centrale verenigingsgebouwen, dorpshuizen, wijkcentra en dergelijke behoort tot deze functie.

Tehuizen

De taken en verantwoordelijkheden voor bepaalde vormen van huisvesting voor specifieke doelgroepen: tehuizen voor lichamelijk en/of zintuiglijk gehandicapten (zonder dat er sprake is van medische behandeling); tehuizen, anders dan voor gehandicapten, zoals sociale kindertehuizen, internaten, tehuizen voor daklozen, militaire tehuizen, zeemanshuizen, bejaardenoorden.

Kinderdagopvang

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang.

Dagopvang gehandicapten

De taken en activiteiten die verband houden met dagverblijven voor verstandelijk en/of lichamelijk gehandicapten.

Voorzieningen gehandicapten

De verantwoordelijkheden en activiteiten in verband met voorzieningen voor gehandicapten, zoals: collectief vervoer, aanpassingen aan de woning, individuele vervoersvoorzieningen, enzovoorts.

Financiering en algemene dekkingsmid.

Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
Hoofdfunctie die de algemene middelen weergeeft waaruit de gemeentelijke taken worden gefinancierd. Binnen deze hoofdfunctie is een functie opgenomen voor de bestemming van resultaat en reserves. Daarnaast zijn functies opgenomen die het resultaat vóór en ná deze bestemming weergeven.

Baten forensenbelasting

De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

Gemeentelijke functies euro/inwoner

Beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. De gebruikte indeling is voorgeschreven in de Ministeriële Regeling Informatie voor derden.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Wegen, straten en pleinen, Verkeersmaatregelen te land, Openbaar vervoer, Parkeren, Baten parkeerbelasting, Zeehavens, Binnenhavens en waterwegen, Veerdiensten, Luchtvaart en Waterkering, afwatering en landaanwinning.

Zeehavens

De verantwoordelijkheden voor het functioneren (van de zeehaven) zoals: het beheer en onderhoud van de vaarwegen, verkeersmaatregelen voor op het water, de bebakening, loodsdiensten, weerkundige diensten, ijsbestrijding, de beschikbaarheid van radarinstallaties en radardiensten. Nota Bene: Slechts een beperkt aantal gemeenten beschikt over een zeehaven die als zodanig is aangemerkt.

Binnenhavens en waterwegen

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van binnenhavens en het beheer en onderhoud van de waterwegen (rivieren, vaarten en kanalen). Binnenhavens die hoofdzakelijk het karakter hebben van jachthavens, vallen echter onder de functie Openbaar groen en openluchtrecreatie.

Veerdiensten

De beschikbaarheid van veerdiensten: uitgevoerd door een eigen gemeentelijke veerdienst en/of door subsidies aan een particuliere veerdienst en/of door het verlenen van vergunningen.

Onderwijs

Hoofdfunctie, bestaande uit de diverse functies die de gemeentelijke taken en verantwoordelijkheden op het gebied van onderwijs betreffen: vanaf de functie Openbaar basisonderwijs, exclusief onderwijshuisvesting tot en met de functie Volwasseneneducatie. Hierbij zijn aparte functies opgenomen voor de onderwijshuisvesting, behorend bij de verschillende onderwijssoorten.
Het merendeel van de onderwijsfuncties maakt onderscheid naar verschillende onderwijssoorten en -vormen, in bepaalde combinaties. Die soorten en vormen betreffen: basisonderwijs, voortgezet onderwijs, openbaar onderwijs, bijzonder onderwijs en speciaal onderwijs.

Gemeenschapp. b. en l. v.h. onderwijs

Gemeenschappelijke baten en lasten van het onderwijs.
Betreft taken en verantwoordelijkheden die betrekking hebben op: accommodaties die onder de voorgaande onderwijsfuncties vallen; onderwijsbegeleiding (schooladviesdiensten, schoolbegeleiding, pedologische instituten); adviesbureaus voor school- en beroepskeuze; onderwijsinspecties, gemeentelijk schooltoezicht; uitvoering leerplichtwet; schoolmuseum; schooltuinen; schoolbiologenwerk; tentoonstellingen; internaten voor leerlingen; onderwijs aan zieke leerlingen; gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid; voor- en vroegschoolse educatie; studiefondsen- en beurzen; centraal orgaan gemeentelijk voorgezet onderwijs; voorlichting; vervoerskosten, die niet aan specifieke onderwijsfuncties kunnen worden toegerekend.

Sociale voorz. en maatsch. dienstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening, Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid, Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen, Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Totaal soc. voorz. en maatsch. dnstverl.

Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening.
Hoofdfunctie, bestaande uit de functies Bijstandsverlening, Werkgelegenheid, Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk, Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk, Gemeentelijk minimabeleid, Maatschappelijke begeleiding en advies, Vreemdelingen, Huishoudelijke verzorging, Participatiebudget, Sociaal-cultureel werk, Tehuizen, Kinderdagopvang, Dagopvang gehandicapten en Voorzieningen gehandicapten.

Bijstandsverlening

De gemeentelijke verantwoordelijkheid en taken in verband met bijstandverlening, volgens de hiervoor geldende wetgeving. Dit betreft (vanaf 2004) in hoofdzaak de uitvoering van de Wet werk en bijstand (het zogenaamde inkomensdeel van het Fonds werk en inkomen). Voorheen betrof dat de Algemene bijstandswet. Andere relevante regelgeving voor deze functie is bijvoorbeeld het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Veelal vinden de werkzaamheden in verband met deze functie plaats bij de gemeentelijke sociale dienst.

Werkgelegenheid

Werkgelegenheidsbevorderende voorzieningen en maatregelen, zoals de sociale werkvoorziening, werkgelegenheidsinitiatieven en werkgelegenheidsprojecten. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet werk en bijstand, voor zover die het zogenaamde werkdeel van het Fonds werk en inkomen betreft, verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie). De sociale werkvoorziening betreft de werkgelegenheidsbevordering voor arbeidsgehandicapten.

Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk

De gemeentelijke taken bij de uitvoering van inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk. Het betreft specifieke regelgeving als: de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) en - vanaf 2005 - de Wet werk en inkomen kunstenaars (voorheen: de Wet inkomensvoorzieningen kunstenaars (Wik)).

Overige sociale zekerheidsregeling Rijk

Overige sociale zekerheidsregelingen vanuit het Rijk.
De taken en verantwoordelijkheden voor overige sociale zekerheidsregelingen, die niet onder de functies Bijstandverlening en Inkomensvoorzieningen vanuit het Rijk vallen. Het gaat hier voornamelijk om eenmalige uitkeringen gebaseerd op de relevante sociale zekerheidswetten en -regelingen.

Gemeentelijk minimabeleid

De gemeentelijke activiteiten in verband met de bijzondere bijstand, minimabeleid, de kwijtschelding van lokale belastingen en dergelijke. De kwijtscheldingen kunnen de gemeentelijke belastingen betreffen, maar ook andere heffingen zoals de riool- en reinigingsrechten en de afvalstoffenheffing. Van het beleid voor de (sociale) minima kunnen ook kortingen op bezoek/deelname aan bijvoorbeeld musea, sportclubs, de bibliotheek enzovoorts deel uitmaken.

Maatschappelijke begeleiding en advies

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van: algemeen maatschappelijk werk; maatschappelijk werk gericht op specifieke groepen (bejaarden, gehandicapten, etnische minderheden, buitenlandse werknemers, ongehuwde moeders, thuislozen, enzovoorts); gezinsverzorging; maatschappelijke opvang (vrouwenopvang, blijf-van-mijn-lijfhuizen, tieneropvangprojecten, enzovoorts); maatschappelijke informatie en advies (bureaus voor rechtshulp, budgetvoorlichting, bureaus voor levens- en gezinsmoeilijkheden, enzovoorts); overkoepelende organen op het gebied van maatschappelijke begeleiding en advies; indicatiecommissies.

Vreemdelingen

De taken op het gebied van: de uitvoering van de vreemdelingenwet, de inburgering en integratie van nieuwkomers in Nederland (en van oudkomers: dit zijn nieuwkomers van wat verder terug in de tijd, die verplicht zijn in te burgeren), etnische minderheden, de opvang en zorg van asielzoekers, enzovoorts. Met ingang van 2010 is de uitvoering van de Wet Inburgering (WI) verantwoord op de functie Participatiebudget (zie de toelichting bij die functie).

Huishoudelijke verzorging

De lasten met betrekking tot de huishoudelijke verzorging, en de baten uit de eigen bijdragen. De Rijksbijdrage met betrekking tot de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is een integratie-uitkering binnen het gemeentefonds en wordt daarom niet op deze functie, maar op de algemene uitkering geboekt.

Participatiebudget

De verantwoordelijkheden en taken ter bevordering van de participatie van de burger in de maatschappij door middel van het aanbieden van reïntegratievoorzieningen, inburgeringsvoorzieningen en volwasseneneducatie. Met het participatiebudget worden de gemeentelijke middelen van het werkdeel Wet werk en bijstand, inburgering en volwasseneneducatie gebundeld in één specifieke uitkering voor gemeenten. De functie is nieuw sinds 2010. Daarvoor werden de lasten en baten gescheiden verantwoord op drie functies: Werkgelegenheid, Vreemdelingen en Volwasseneneducatie.

Sociaal-cultureel werk

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van het sociaal-cultureel werk, buurt- en clubhuiswerk, samenlevingsopbouwwerk, jeugd- en jongerenwerk, scoutingverenigingen, studentenverenigingen, enzovoorts. Ook de (bijdragen aan de) exploitatie van centrale verenigingsgebouwen, dorpshuizen, wijkcentra en dergelijke behoort tot deze functie.

Tehuizen

De taken en verantwoordelijkheden voor bepaalde vormen van huisvesting voor specifieke doelgroepen: tehuizen voor lichamelijk en/of zintuiglijk gehandicapten (zonder dat er sprake is van medische behandeling); tehuizen, anders dan voor gehandicapten, zoals sociale kindertehuizen, internaten, tehuizen voor daklozen, militaire tehuizen, zeemanshuizen, bejaardenoorden.

Kinderdagopvang

De taken en verantwoordelijkheden op het gebied van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang.

Dagopvang gehandicapten

De taken en activiteiten die verband houden met dagverblijven voor verstandelijk en/of lichamelijk gehandicapten.

Voorzieningen gehandicapten

De verantwoordelijkheden en activiteiten in verband met voorzieningen voor gehandicapten, zoals: collectief vervoer, aanpassingen aan de woning, individuele vervoersvoorzieningen, enzovoorts.

Financiering en algemene dekkingsmid.

Financiering en algemene dekkingsmiddelen.
Hoofdfunctie die de algemene middelen weergeeft waaruit de gemeentelijke taken worden gefinancierd. Binnen deze hoofdfunctie is een functie opgenomen voor de bestemming van resultaat en reserves. Daarnaast zijn functies opgenomen die het resultaat vóór en ná deze bestemming weergeven.

Baten forensenbelasting

De opbrengst van de belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is. De lasten van heffing en invordering worden verantwoord op de functie Lasten heffing en invordering gemeentelijke belastingen.

Gemeentelijke heffingen in 1000 euro

De opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en retributies.
Bij belastingen stroomt de opbrengst naar de algemene middelen van de gemeente. Bij retributies of doelheffingen moet de opbrengst voor een bepaald doel worden gebruikt.

Belastingen

Verplichte betalingen, zonder dat hier een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat, die door de overheid worden opgelegd. De opbrengst vormt een onderdeel van de algemene middelen.

Baten forensenbelasting

Belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is.

Gemeentelijke heffingen euro/inwoner

De opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en retributies.
Bij belastingen stroomt de opbrengst naar de algemene middelen van de gemeente. Bij retributies of doelheffingen moet de opbrengst voor een bepaald doel worden gebruikt.

Belastingen

Verplichte betalingen, zonder dat hier een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat, die door de overheid worden opgelegd. De opbrengst vormt een onderdeel van de algemene middelen.

Baten forensenbelasting

Belasting die kan worden geheven van personen die gedurende meer dan 90 dagen per jaar overnachten (slaapforensenbelasting) of wonen (woonforensenbelasting) in een gemeente, waar niet hun hoofdverblijf is.