Bodemgebruik; uitgebreide gebruiksvorm, per gemeente

Bodemgebruik; uitgebreide gebruiksvorm, per gemeente

Regio's Perioden Totale oppervlakte (ha) Verkeersterrein Totaal verkeersterrein (ha) Verkeersterrein Spoorterrein (ha) Verkeersterrein Wegverkeersterrein (ha) Verkeersterrein Vliegveld (ha) Bebouwd terrein Totaal bebouwd terrein (ha) Bebouwd terrein Woonterrein (ha) Bebouwd terrein Terrein voor detailhandel en horeca (ha) Bebouwd terrein Terrein voor openbare voorzieningen (ha) Bebouwd terrein Terrein voor sociaal-culturele voorz. (ha)
Nederland 2010 4.154.307 117.602 8.630 106.607 2.365 350.161 231.375 10.412 11.734 15.283
Noord-Nederland (LD) 2010 1.138.914 22.500 1.139 21.138 223 47.860 33.109 1.293 1.504 2.034
Oost-Nederland (LD) 2010 1.096.967 30.357 2.085 27.963 309 78.753 52.419 2.316 3.014 3.690
West-Nederland (LD) 2010 1.189.328 38.562 3.651 33.766 1.144 133.735 87.206 4.477 4.008 5.644
Zuid-Nederland (LD) 2010 729.098 26.182 1.754 23.740 689 89.813 58.641 2.325 3.208 3.915
Groningen (PV) 2010 296.005 6.589 504 6.049 36 15.782 10.861 412 483 696
Fryslân (PV) 2010 574.875 8.838 370 8.346 122 17.282 11.833 524 394 650
Drenthe (PV) 2010 268.034 7.073 265 6.743 65 14.796 10.415 357 627 688
Overijssel (PV) 2010 342.086 10.640 765 9.764 111 25.200 16.746 847 524 1.049
Flevoland (PV) 2010 241.230 3.402 107 3.234 61 8.353 5.333 250 396 356
Gelderland (PV) 2010 513.651 16.316 1.214 14.964 138 45.200 30.340 1.219 2.094 2.285
Utrecht (PV) 2010 144.912 5.803 648 5.014 141 22.309 15.035 704 981 1.428
Noord-Holland (PV) 2010 409.176 12.088 1.207 10.080 801 44.629 30.106 1.677 1.573 1.800
Zuid-Holland (PV) 2010 341.850 13.252 1.460 11.639 154 55.569 35.068 1.771 1.140 2.157
Zeeland (PV) 2010 293.389 7.418 337 7.033 49 11.227 6.997 326 314 259
Noord-Brabant (PV) 2010 508.176 17.847 1.028 16.262 558 60.126 38.790 1.595 2.238 2.555
Limburg (PV) 2010 220.922 8.335 726 7.478 131 29.687 19.851 730 970 1.360
Oost-Groningen (CR) 2010 90.749 2.328 168 2.124 36 5.241 3.805 114 133 158
Delfzijl en omgeving (CR) 2010 36.410 774 60 713 0 1.721 1.074 46 25 84
Overig Groningen (CR) 2010 168.846 3.487 275 3.212 0 8.821 5.982 252 326 453
Noord-Friesland (CR) 2010 343.673 4.231 220 3.894 117 8.746 5.991 224 290 342
Zuidwest-Friesland (CR) 2010 114.672 1.772 78 1.694 0 2.800 1.879 97 38 91
Zuidoost-Friesland (CR) 2010 116.530 2.835 72 2.758 5 5.737 3.963 203 66 217
Noord-Drenthe (CR) 2010 106.114 2.602 104 2.461 37 5.878 4.058 140 396 396
Zuidoost-Drenthe (CR) 2010 92.389 2.641 73 2.568 0 5.554 4.108 109 130 141
Zuidwest-Drenthe (CR) 2010 69.530 1.830 88 1.714 28 3.364 2.250 108 101 151
Noord-Overijssel (CR) 2010 149.214 4.415 288 4.120 6 8.069 5.061 255 230 351
Zuidwest-Overijssel (CR) 2010 42.500 1.269 141 1.129 0 3.038 2.056 89 73 167
Twente (CR) 2010 150.371 4.956 336 4.515 104 14.093 9.629 503 221 531
Veluwe (CR) 2010 186.054 4.944 321 4.545 78 15.089 9.758 432 1.269 929
Achterhoek (CR) 2010 156.107 4.362 255 4.107 0 9.535 6.610 262 203 396
Arnhem/Nijmegen (CR) 2010 95.893 3.890 381 3.449 60 14.833 10.359 423 504 822
Zuidwest-Gelderland (CR) 2010 75.598 3.120 257 2.863 0 5.742 3.614 102 118 139
Utrecht (CR) 2010 144.912 5.803 648 5.014 141 22.309 15.035 704 981 1.428
Kop van Noord-Holland (CR) 2010 214.207 3.445 183 3.185 77 8.300 5.767 310 531 221
Alkmaar en omgeving (CR) 2010 30.144 1.038 63 976 0 4.665 3.404 210 102 219
IJmond (CR) 2010 19.739 778 158 620 0 4.016 2.249 153 229 137
Agglomeratie Haarlem (CR) 2010 15.224 547 92 456 0 3.280 2.476 116 76 246
Zaanstreek (CR) 2010 12.818 545 52 493 0 2.594 1.695 116 44 79
Groot-Amsterdam (CR) 2010 89.701 4.768 544 3.554 670 16.878 10.643 657 414 659
Het Gooi en Vechtstreek (CR) 2010 27.342 966 116 796 54 4.895 3.871 114 176 238
Agglomeratie Leiden en Bollenstreek (CR) 2010 31.820 1.280 146 1.061 73 6.298 4.275 216 108 424
Agglomeratie 's-Gravenhage (CR) 2010 28.652 1.383 144 1.230 9 9.439 7.001 466 249 491
Delft en Westland (CR) 2010 16.404 783 17 766 0 3.211 1.895 123 90 195
Oost-Zuid-Holland (CR) 2010 46.131 1.332 134 1.198 0 4.778 3.210 114 85 189
Groot-Rijnmond (CR) 2010 167.568 6.367 715 5.581 72 24.967 14.227 691 495 649
Zuidoost-Zuid-Holland (CR) 2010 51.276 2.107 304 1.803 0 6.877 4.460 161 114 209
Zeeuwsch-Vlaanderen (CR) 2010 87.588 2.507 103 2.384 20 3.786 2.277 130 95 82
Overig Zeeland (CR) 2010 205.801 4.912 234 4.649 29 7.441 4.720 196 219 177
West-Noord-Brabant (CR) 2010 130.276 5.247 483 4.629 135 15.662 9.227 455 624 539
Midden-Noord-Brabant (CR) 2010 93.327 2.840 102 2.632 107 10.590 6.796 262 440 435
Noordoost-Noord-Brabant (CR) 2010 138.790 5.196 252 4.793 151 15.309 10.134 361 546 827
Zuidoost-Noord-Brabant (CR) 2010 145.783 4.564 191 4.208 165 18.564 12.632 518 628 754
Noord-Limburg (CR) 2010 85.411 2.787 162 2.584 41 7.866 4.771 175 395 425
Midden-Limburg (CR) 2010 69.455 2.372 183 2.189 0 7.004 4.718 153 297 291
Zuid-Limburg (CR) 2010 66.056 3.177 382 2.705 90 14.817 10.362 403 278 645
Flevoland (CR) 2010 241.230 3.402 107 3.234 61 8.353 5.333 250 396 356
Geen stadsgewest (SG) 2010 3.217.272 78.132 4.296 73.098 738 182.464 121.139 4.820 7.013 6.802
Groningen (SG) 2010 93.812 2.656 228 2.390 37 7.880 5.463 252 331 447
Leeuwarden (SG) 2010 47.344 1.475 97 1.276 103 3.821 2.559 106 150 204
Zwolle (SG) 2010 39.037 1.555 150 1.398 6 3.658 2.457 136 83 204
Enschede (SG) 2010 35.230 1.472 122 1.246 104 6.651 4.569 242 104 319
Apeldoorn (SG) 2010 62.490 1.688 103 1.565 19 5.017 3.338 150 286 347
Arnhem (SG) 2010 48.835 2.033 242 1.762 29 7.521 5.320 211 324 402
Nijmegen (SG) 2010 31.762 1.356 119 1.207 31 5.682 3.972 155 156 390
Amersfoort (SG) 2010 27.609 1.134 148 888 98 5.590 3.725 169 364 285
Utrecht (SG) 2010 38.976 2.214 244 1.928 42 10.019 6.702 368 364 730
Amsterdam (SG) 2010 117.223 5.692 673 4.350 670 20.856 13.400 832 434 829
Haarlem (SG) 2010 34.963 1.326 250 1.076 0 7.296 4.725 269 305 383
Leiden (SG) 2010 21.633 915 106 735 73 5.013 3.393 179 95 397
's-Gravenhage (SG) 2010 45.056 2.166 161 1.996 9 12.650 8.895 589 339 686
Rotterdam (SG) 2010 78.246 3.821 618 3.131 72 20.268 11.005 608 425 568
Dordrecht (SG) 2010 18.830 1.085 249 836 0 4.810 3.144 116 74 166
Breda (SG) 2010 49.825 1.964 183 1.781 0 7.028 4.403 247 125 335
Tilburg (SG) 2010 38.864 1.383 102 1.175 107 6.220 4.010 162 192 339
's-Hertogenbosch (SG) 2010 18.562 983 78 905 0 4.014 2.690 103 150 372
Eindhoven (SG) 2010 32.702 1.650 98 1.416 137 9.352 6.499 319 148 459
Geleen/Sittard (SG) 2010 14.853 897 136 693 68 4.696 2.918 96 54 132
Heerlen (SG) 2010 21.164 1.087 128 937 22 5.901 4.407 177 146 238
Maastricht (SG) 2010 20.313 919 100 818 0 3.752 2.641 106 72 251
Geen grootstedelijke agglomeratie (GA) 2010 3.786.841 97.944 5.687 90.474 1.783 243.466 163.349 6.604 8.661 9.401
Groningen (GA) 2010 13.441 681 119 562 0 3.594 2.325 159 78 277
Leeuwarden (GA) 2010 8.410 490 60 328 103 1.945 1.170 75 94 134
Zwolle (GA) 2010 11.928 638 122 515 0 2.312 1.451 90 71 174
Enschede (GA) 2010 14.275 620 38 478 104 2.978 2.052 102 60 182
Apeldoorn (GA) 2010 34.113 1.008 77 931 0 3.613 2.322 113 229 297
Arnhem (GA) 2010 12.948 608 64 515 29 2.729 1.816 102 262 221
Nijmegen (GA) 2010 5.753 408 70 338 0 2.842 1.920 88 80 280
Amersfoort (GA) 2010 12.272 585 95 490 0 3.155 2.135 101 172 231
Utrecht (GA) 2010 17.747 1.425 166 1.259 0 6.291 4.021 256 210 365
Amsterdam (GA) 2010 44.833 2.363 436 1.927 0 12.477 7.725 538 314 520
Haarlem (GA) 2010 8.682 353 68 284 0 2.895 2.208 101 65 226
Leiden (GA) 2010 8.585 508 61 386 61 3.338 2.379 115 72 242
's-Gravenhage (GA) 2010 21.086 1.010 110 891 9 7.060 5.265 371 228 395
Rotterdam (GA) 2010 45.881 2.674 618 1.985 72 17.274 8.767 536 382 465
Dordrecht (GA) 2010 16.634 938 248 690 0 4.023 2.618 99 69 161
Breda (GA) 2010 12.915 856 108 748 0 3.528 2.268 150 59 188
Tilburg (GA) 2010 16.139 720 69 651 0 4.529 2.886 120 112 269
's-Hertogenbosch (GA) 2010 12.573 771 78 693 0 3.427 2.195 101 150 326
Eindhoven (GA) 2010 20.135 1.200 72 991 137 7.272 5.000 243 122 414
Bron: CBS.
Verklaring van tekens

Tabeltoelichting


Deze tabel heeft als doel inzicht te verschaffen in het gebruik van de beschikbare ruimte van Nederland en in de veranderingen die zich daarin voordoen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1996

Status van de cijfers:
De gegevens zijn definitief

Wijzigingen per 26 april 2023:
Cijfers van het bodemgebruik 2017 zijn toegevoegd.

Reeds eerder gepubliceerde peiljaren in deze tabel worden nooit herzien op basis van correcties die bij de productie van een nieuw Bestand Bodemgebruik worden vastgesteld. Bij dergelijke correcties gaat het om herstelde fouten en verbeterde interpretaties op basis van nieuwe bronnen. Dit gecorrigeerde bodemgebruik wordt wel vastgelegd in het BBG-mutatiebestand, een digitale kaart die deel uitmaakt van elke publicatie van het Bestand Bodemgebruik. Zie de webpagina Bestand Bodemgebruik (paragraaf 3) voor een nadere toelichting op gecorrigeerd bodemgebruik en beschikbare publicaties.

Met ingang van verslagjaar 2016 worden er door CBS geen gegevens meer gepubliceerd over grootstedelijke agglomeraties en stadsgewesten. Door diverse maatschappelijke ontwikkelingen zijn de filosofie en methode die ten grondslag liggen aan de afbakening niet langer actueel. Daarnaast blijkt dat andere instanties, afhankelijk van het toepassingsgebied, een afwijkende indeling van grootstedelijke agglomeraties en stadsgewesten hanteren, waardoor er niet meer gesproken kan worden van één standaard.
De grootstedelijke agglomeraties en stadsgewesten worden vanaf verslagjaar 2015 niet meer gepubliceerd als standaard regionale indeling.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Deze tabel wordt na toevoeging van de gegevens voor peiljaar 2017 stopgezet.

De methodiek van het Bestand Bodemgebruik wordt vernieuwd. Zie voor meer informatie over de vernieuwing van het Bestand Bodemgebruik en de beschikbaarheid van gegevens volgens deze vernieuwde methodiek de webpagina Bestand Bodemgebruik.

Toelichting onderwerpen

Totale oppervlakte
Totale oppervlakte van Nederland.
Verkeersterrein
Terrein in gebruik voor spoor-, weg- en luchtverkeer.
Totaal verkeersterrein
Totale oppervlakte van de hoofdgroep 'Verkeersterrein'.
Spoorterrein
Terrein in gebruik voor vervoer en transport per rail.

Tot spoorterrein wordt gerekend:
- spoorweg, tot de voet van de spoordijk, bij een ingesneden baan inclusief de taluds;
- doodlopend zijspoor naar bedrijfsterrein;
- rangeerterrein;
- spoorwegemplacement inclusief stationsgebouwen en bijbehorende parkeerterreinen.

Niet tot spoorterrein wordt gerekend:
- smalspoor, dit wordt gerekend tot de aangrenzende vorm van grondgebruik
Wegverkeersterrein
Terrein in gebruik voor vervoer en transport over het hoofdwegennetwerk.

Tot wegverkeersterrein wordt gerekend:
- wegen die volgens de TOP10vector specificatie de functie van vervoersader hebben (aaneensluitingen van de TOP10Vectorcodes: 200, 208, 210, 220, 230, 234, 240, 244, 250, 280, 287, 290, 300, 310, 314, 320,324, 330, 334);
- groen in aansluitingen van wegen en binnen klaverbladen;
- parkeerplaats;
- busstation;
- benzinestation;
- opslagplaats van onder andere Rijks- en Provinciale Waterstaat voor onderhoud.

Niet tot wegverkeersterrein wordt gerekend:
- ingesloten groen groter dan 1 ha in gebruik als landbouwgrond of bos;
- ingesloten water groter dan 1 ha;
- hoofdweg in aanbouw.

Ondergrens: Geen, moet echter wel deel uitmaken van het wegennetwerk.
Vliegveld
Terrein in gebruik voor vervoer en transport door de lucht.

Tot vliegveld wordt gerekend:
- Verharde en onverharde start- en rolbanen;
- bijbehorende gebouwen en parkeerterreinen.

Niet tot vliegveld wordt gerekend:
- onverharde grond binnen de omheining van het vliegveld (geen start- of rolbaan);
- bij het vliegveld gelegen terrein(en) met dienstverlenende bedrijven.

Tot en met 2015 zijn onverharde delen van vliegvelden zonder directe functie voor het vliegverkeer (zoals gras- en heidebegroeiing in de nabijheid van start- en landingsbanen) hierbij niet inbegrepen. Met ingang van 2017 worden dergelijke onverharde delen echter wel tot de categorie vliegveld gerekend indien ze actief gebruikt worden als start- of landingsterrein (of bijbehorende opstelplaats), zoals bijvoorbeeld bij zweefvliegterreinen het geval is.
Bebouwd terrein
Terrein in gebruik voor wonen, werken, winkelen, uitgaan, cultuur en openbare voorzieningen.
Totaal bebouwd terrein
Totale oppervlakte van de hoofdgroep 'Bebouwd terrein'.
Woonterrein
Terrein dat voornamelijk voor het wonen bestemd is, inclusief primaire woonvoorzieningen.

Tot woonterrein worden gerekend:
- terrein met bestemming wonen;
- primaire voorzieningen als (buurt)winkels, scholen voor kleuter- en basisonderwijs;
- bijkantoren van onder andere banken;
- groenvoorziening kleiner dan 1 hectare;
- straten en parkeerplaatsen;
- erven, tuinen;
- trapveldjes en speelplaatsen;
- woonwagenkamp (exclusief wrakkenopslagplaatsen > 0,1 hectare).

Wanneer woonwijken in bos zijn gelegen, wordt het gehele terrein als woongebied aangemerkt indien er van een stratenpatroon sprake is.
Terrein voor detailhandel en horeca
Terrein in gebruik voor geconcentreerde detailhandel en horeca-activiteiten.

Tot terrein voor detailhandel en horeca wordt gerekend:
- winkelcentrum, veelal gelegen in en/of aan voetgangersgebied (ook al wordt daarboven gewoond);
- goederenmarkt;
- terrein met bedrijven in de horecasector;
- bijbehorende parkeerterreinen
Terrein voor openbare voorzieningen
Terrein in gebruik voor het algemeen nut, zoals gemeentehuizen, politiebureaus en nutsbedrijven.
Tot terrein voor openbare voorziening wordt gerekend:
- ministerie;
- gemeentehuis (stadskantoor), kantoor openbare werken enzovoort;
- grenskantoor (douane enzovoort);
- provinciehuis;
- politiebureau, brandweerkazerne, rechtbank, gevangenis;
- nutsbedrijf (gas, water, elektriciteit, stadsverwarming en centrale antenne-inrichtingen) inclusief het daarbij behorende terrein;
- waterzuiveringsinstallatie en vuilverbrandingsinstallatie, evenals de opslagplaatsen;
- opslagterrein ten behoeve van Rijk, Provincie en Gemeente, met uitzondering van opslagterrein voor het onderhoud van wegen;
- militair object, zoals munitiedepot, kazerne, mobilisatiecomplex, radarpost en schietbaan;
- fort (voormalig)
- bijbehorende parkeerterreinen en bos- of heesterstroken.

Openbare voorzieningen worden in de topografische kaart in de regel met een afrastering afgebakend. Als begrenzing van een object wordt dan de afrastering aangehouden.
Terrein voor sociaal-culturele voorz.
Terrein in gebruik voor sociale en culturele voorzieningen zoals ziekenhuizen, universiteiten en musea.

Tot terrein voor sociaal-culturele voorziening wordt gerekend:
- onderwijsinstelling voor het voortgezet en hoger onderwijs;
- internaat;
- conferentieoord;
- ziekenhuis, sanatorium, verpleeghuis, psychiatrisch ziekenhuis, inrichting voor zwakzinnigen en dergelijke;
- kerk, klooster, museum (ook voor het publiek toegankelijke kastelen), exclusief openluchtmuseum;
- schouwburg, bioscoop, concert- en congresgebouw;
- cultureel centrum;
- wijkgebouw, verenigingsgebouw, jeugdsociëteit;
- sociale werkplaats;
- bijbehorende parkeerplaatsen, tuinen en bos- of heesterstroken.

Sociaal-culturele voorzieningen worden in de topografische kaart soms met een afrastering afgebakend.
Als begrenzing van een object wordt dan de afrastering aangehouden.