Milieukosten van bedrijven met 10 of meer werknemers, SBI'93, 1997 - 2008

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Milieu-investeringen

Milieu-investeringen (of milieuvoorzieningen) zijn extra investeringen
(in duurzame kapitaalgoederen) die het gevolg zijn van maatregelen
waarmee bescherming, herstel of verbetering van het milieu wordt beoogd.
Het CBS vraagt naar de uitgaven voor milieuvoorzieningen die in de
verslagperiode gebruiksklaar ter beschikking zijn gekomen.
Het investeringsbedrag wordt uitgesplitst in een "bouwkundig" deel en in
een deel "machines en apparaten".
Behalve naar de uitgaven vraagt het CBS ook naar een omschrijving van
elke milieuvoorziening zodat deze naar milieucompartiment kunnen worden
verdeeld.
Tot en met 1998 werden alleen de niet-rendabele milieuvoorzieningen
waargenomen. Vanaf 1999 wordt ook een deel van de rendabele
milieuvoorzieningen meegenomen in de cijfers. Uitgesloten blijven echter
de zeer rendabele milieuvoorzieningen: dat zijn die milieu-investeringen
die zichzelf binnen drie jaar terugverdienen.
Er worden twee soorten milieuvoorzieningen onderscheiden: toegevoegde
en procesgeïntegreerde milieuvoorzieningen.
Bij toegevoegde milieuvoorzieningen wordt de gehele investering
meegerekend. Milieuvoorzieningen worden beschouwd als toegevoegde
milieuvoorzieningen indien zij productieprocessen of installaties niet of
nauwelijks beïnvloeden. Over het algemeen behandelen zij de
milieubelastende emissies (uitstoot of uitworp) of afvalstoffen die in
het bedrijf zijn ontstaan. De milieu-investeringen bestaan uit de
totale aanschafwaarde van de toegevoegde voorzieningen.
Bij procesgeïntegreerde milieuvoorzieningen wordt uitsluitend het
verschil in aanschafwaarde ten opzichte van het beschikbare goedkopere
alternatief aan het milieu toegerekend (alleen de meerkosten dus). Het
beschikbare alternatief is de investering waarvoor het bedrijf zou kiezen
als milieuoverwegingen geen rol spelen. Er is sprake van een
procesgeïntegreerde milieuvoorziening indien een productieproces of een
installatie zodanig is aangepast of gewijzigd dat er minder
milieubelastende emissies of afvalstoffen ontstaan dan zonder deze
aanpassing of wijziging. In het algemeen gaat het hierbij om preventieve
maatregelen.

Totaal milieu-investeringen

Het totaal van alle milieu-investeringen (voor alle milieucompartimenten).

Compartiment water

Milieu-investeringen om waterverontreiniging te voorkomen of te beperken.
(Voorbeelden: afvalwaterzuiveringen; gescheiden rioleringsstelsels;
apparatuur voor lozings- en concentratiemetingen; etc.).

Compartiment lucht

Milieu-investeringen om luchtverontreiniging te voorkomen of te beperken.
(Voorbeelden: installaties e.d. om afvalgassen te zuiveren, te beperken
of te voorkomen; voorzieningen die zorgen voor een betere verspreiding
van luchtverontreinigende stoffen in de atmosfeer (bijv. verhoging van
bestaande schoorstenen); fakkelsystemen; apparatuur voor emissie-,
stank- en concentratiemetingen buiten gebouwen; isolatie van gebouwen
en installaties; installaties voor warmteterugwinning; warmtekrachtinstal-
laties; brandstofcellen; warmtepompen; elektromotoren met hoog
rendement en/of regelbare toerenregeling; wit schilderen van tanks
(alleen meerkosten); etc.).

Compartiment bodem

Milieu-investeringen om bodemverontreiniging te voorkomen of te beperken.
(Voorbeelden: vloeistofdichte isolatie van bodem met opstaande randen of
dijken, met bijbehorende drainagesystemen, pompen, leidingen en verza-
melbekkens; voorzieningen voor opvang van mors- en lekverliezen;
voorzieningen aan ondergrondse opslagvaten en leidingen; apparatuur
voor emissie- en concentratiemetingen etc.).

Compartiment afval

Milieu-investeringen ter voorkoming of beperking van het ontstaan van
afvalstoffen.
(Voorbeelden: voorzieningen voor opslag, transport en behandeling van
afval in eigen beheer, bijv. eigen containers en voertuigen; voorzieningen
die afval sorteren, scheiden, comprimeren, composteren, vergisten; toe-
passing van duurdere (productie)processen, etc.).

Compartiment geluid

Milieu-investeringen om geluidshinder te voorkomen of te beperken.
(Voorbeelden: omkasting of akoestische isolatie van machines en
leidingen; dempers; geluidsschermen of -wallen; apparatuur voor geluids-
metingen; trillingdempende funderingen; geluidsarme branders op
fakkels, etc.)

Compartiment landschap

Milieu-investeringen ter voorkoming of beperking van aantasting van
natuur en landschap.
(Voorbeelden: groengordels en aarden wallen, vereist rond fabrieks-
of industrieterrein; herinrichting van het landschap (bijvoorbeeld bij
afgravingen); zichtbaar maken van hoogspanningslijnen ter voorkoming
van vogelaanvaring; apparatuur voor lozings- en concentratiemetingen;
het bij boren maken van een omweg naar een locatie door middel van
schuinboren; maatregelen ter beperking van grondwatergebruik, etc.).

Kosten eigen milieuactiviteiten

Het totaal van de milieukosten van de eigen milieuactiviteiten (activitei-
ten in eigen beheer). Deze kosten worden gevormd door de (berekende)
kapitaallasten (rente en afschrijvingen), de lopende kosten en overige
kosten.

Compartiment water

De totale kosten van de eigen milieuactiviteiten om waterverontreiniging
te voorkomen of te beperken.

Totaal kosten

De totale kosten van de eigen milieuactiviteiten om waterverontreiniging
te voorkomen of te beperken.

Lopende kosten

De lopende kosten van de milieu-investeringen om waterverontreiniging te
voorkomen of te beperken.
Deze bestaan uit personeelskosten voor bediening, onderhoud en toezicht,
energiekosten, kosten van grond- en hulpstoffen en diensten door derden,
met aftrekking van eventuele opbrengsten en besparingen.
Vanaf 2001 worden de lopende kosten niet meer via de enquête (inlegvel)
waargenomen, maar berekend. Inhoudelijk zijn er echter geen wijzigingen
ten opzichte van de methode die tot en met 2000 werd gehanteerd.
Er werd toen in de enquête op een apart inlegvel gevraagd naar de
lopende kosten van voorzieningen die een jaar eerder in gebruik genomen
waren. Dit hield in dat per voorziening éénmaal naar de lopende kosten
werd gevraagd en wel in het eerste jaar dat de voorziening een geheel
jaar in bedrijf was geweest. De lopende kosten gedurende de rest van de
levensduur van de voorzieningen werden berekend. Bij deze berekening
werd er van uitgegaan dat de verhouding tussen de lopende kosten en de
(berekende) afschrijvingen, die bekend was voor het jaar waarin de
lopende kosten gevraagd werden, gedurende de gehele levensduur
constant bleef. In de berekening werd gecorrigeerd voor prijsverande-
ringen. Daarnaast vond correctie plaats voor de veroudering van de
voorzieningen. Dit was nodig omdat gedurende de levensduur van
milieuvoorzieningen de lopende kosten over het algemeen toenemen,
met name door stijgende onderhoudskosten.

Afvoer waterzuiveringsslib

De kosten voor het afvoeren van waterzuiveringsslib.
Hoewel hier grotendeels sprake is van betalingen aan derden, wordt deze
kostenpost op historische gronden tot de milieukosten van de eigen milieu-
activiteiten gerekend. Dit stamt uit de tijd dat het waterzuiveringsslib
van bedrijven voornamelijk in de landbouw werd toegepast. De kosten
bestonden toen vooral uit transportkosten (door de industrie, dus geen
uitbestede milieudienst) en werden beschouwd als eigen kosten. Tegen-
woordig is afzet in de landbouw nauwelijks nog mogelijk. In de praktijk
wordt het slib verwerkt door particuliere milieudienstverleners.

Betaalde overdrachten

Betaalde overdrachten zijn heffingen en betalingen voor uitbestede milieu-
activiteiten. Hieronder vallen milieuheffingen en -leges, betalingen
aan derden voor de afvoer van afvalstoffen en overige betalingen voor
aan derden uitbestede milieuactiviteiten.

Milieuheffingen en -leges

Betaalde milieuheffingen en -leges bestaan uit de betalingen voor:
de WVO-heffing, rioolrecht, de heffing grondwateronttrekking en leges
voor milieuvergunningen.
Niet inbegrepen zijn de afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht. Deze
zijn meegenomen bij de betalingen aan derden voor de afvoer van
afvalstoffen.

Heffing grondwateronttrekking

De betaalde heffing voor grondwateronttrekking aan de provincie (niet de
milieubelasting op grondwater die door het Rijk wordt geheven).

Uitbestede milieuactiviteiten

Overige betalingen voor aan derden uitbestede milieuactiviteiten.
Hieronder vallen betalingen voor waterzuivering door particulieren,
schadebetalingen en milieuboeten, milieuonderzoek door derden en
milieucoördinatie door derden.

Waterzuivering door particulieren

Betalingen voor de afvoer van afvalwater aan particuliere bedrijven die
beschikken over een zuiveringsinstallatie (het betreft niet industriële
reiniging).

Netto milieulasten

De netto milieulasten geven de totale financiële lasten weer die het
bedrijfsleven als gevolg van de zorg voor het milieu ondervindt.
De netto milieulasten worden berekend als het totaal van: de kosten van
eigen milieuactiviteiten, plus de betaalde overdrachten (betaalde milieu-
heffingen en betalingen voor uitbestede milieuactiviteiten), minus de ont-
vangen overdrachten (milieusubsidies).

Compartiment water

De netto milieulasten om waterverontreiniging te voorkomen of te
beperken.