Rijk; sector overheid, ESR 95 transacties, 1996 - 2010
Verklaring van tekens
Tabeltoelichting
Het CBS verzamelt, binnen het kader van de statistieken van de
overheidsfinanciën, gegevens over de omvang, de samenstelling en de
bestemming van de uitgaven en inkomsten en de balansstanden van het rijk.
Het rijk bestaat uit ministeries, begrotingsfondsen en agentschappen.
Ministeries zijn vooral actief bij het bepalen van het rijksbeleid. In
begrotingsfondsen worden bepaalde budgetten of inkomsten meerjarig
beschikbaar gehouden voor een speciaal beleidsterrein. Agentschappen zijn
belast met uitvoerende taken.
Deze tabel bevat een deel van de uitkomsten van de jaarlijkse analyse van
de rijksfinanciën: de uitgaven en inkomsten en de mutaties vorderingen en
schulden van de sector overheid van het rijk. In de tabel zijn de gegevens
uit te splitsen naar de volgende kenmerken:
- type rekening volgens het Europees Systeem van Rekeningen 1995;
- transactie volgens het Europees Systeem van Rekeningen 1995.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1996
Frequentie: stopgezet
Status van de cijfers:
Cijfers t/m 2009 betreffen definitieve gegevens.
Cijfers over 2010 zijn voorlopige gegevens.
Wijzigingen per 24 augustus 2011:
De voorlopige cijfers voor 2010 zijn opgenomen.
De cijfers voor 2009 zijn nu definitief.
Wanneer komen er nieuwe cijfers:
Niet van toepassing.
Toelichting onderwerpen
- Lopende rekening
- In het rekeningstelsel van het Europees Systeem van Rekeningen 1995 wordt
de economie beschreven als een reeks van samenhangende economische
deelprocessen. De onderscheiden deelprocessen zijn: productie,
inkomensvorming, inkomensverdeling, inkomensbesteding, herverdeling door
kapitaaloverdrachten, kapitaalvorming en financiering. Elk deelproces
wordt beschreven in een afzonderlijke rekening. De lopende rekening is
een samenvoeging van de transacties die betrekking hebben op het
productieproces, de inkomensvorming, inkomensverdeling en
inkomensbesteding.- Uitgaven
- Exploitatiesubsidies verstrekt
- Betalingen om niet die door de overheid of de instellingen van de Europese
Unie worden gedaan aan marktproducenten met het doel het productieniveau,
de productprijs of de kosten van productiefactoren te beïnvloeden.
Voorbeelden zijn de loon-, rente- en werkgelegenheidssubsidies en de
bijdragen in de tekorten van naamloze en besloten vennootschappen (NV's
en BV's) en marktbedrijven van het rijk (zoals de agentschappen
Nederlands Vaccin Instituut en Telecom). Zowel de NV als de BV is een
ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid waarvan het kapitaal in
aandelen is verdeeld. Bij de NV zijn deze aandelen overdraagbaar, bij de
BV zijn deze niet overdraagbaar.- Aan overige bedrijven
- Betalingen om niet die door de overheid of de instellingen van de Europese
Unie worden gedaan aan marktproducenten, exclusief de marktbedrijven van
het rijk (zoals de agentschappen Nederlands Vaccin Instituut en Telecom),
met het doel het productieniveau, de productprijs of de kosten van
productiefactoren te beïnvloeden.
- Inkomensoverdrachten
- Alle betalingen waar geen directe tegenprestatie tegenover staat en die
niet drukken op het vermogen van de betaler en niet dienen om lange
termijn uitgaven van de ontvanger te financieren. Voorbeelden zijn
premies, uitkeringen (in geld of natura), giften, boetes, afdrachten aan
de Europese Unie en diverse overdrachten tussen verschillende
overheidslagen. Uitgesloten zijn de (betaalde) belastingen op productie en
invoer.- Aan overige overheidsinstellingen
- Overheidsinstellingen betreffen de centrale overheid (rijk,
wetenschappelijk onderwijs, publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties,
instellingen zonder winstoogmerk van de centrale overheid) en de lagere
overheid (provincies, waterschappen, gemeenschappelijke regelingen,
gemeenten, instellingen zonder winstoogmerk van de lagere overheid).
Wetenschappelijk onderwijs wordt verzorgd door universiteiten en
aanverwante instellingen (koninklijk instituut voor de marine, Koninklijke
militaire academie) en beoogt studenten toe te leiden naar een bachelor-,
master (of in het verleden doctoraal) of doctordiploma en universitair
tweede fase beroepsonderwijs. Publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties zijn
openbare lichamen die delen van het bedrijfsleven organiseren (product- en
bedrijfschappen). Instellingen zonder winstoogmerk van de centrale
overheid betreffen verenigingen en stichtingen die onder toezicht staan
van en voornamelijk gefinancierd worden door de centrale overheid.
Waterschappen hebben als taken de beheersing van het waterpeil, de
waterkering en de zuivering van water. Gemeenschappelijke regelingen zijn
samenwerkingsverbanden tussen overheidslichamen opgericht op basis van de
wet gemeenschappelijke regelingen. In verreweg de meeste gevallen zijn
gemeenschappelijke regelingen aangegaan tussen gemeenten. Instellingen
zonder winstoogmerk van de lagere overheid betreffen verenigingen en
stichtingen die onder toezicht staan van en voornamelijk gefinancierd
worden door de lagere overheid.
- Kapitaalrekening
- In het rekeningstelsel van het Europees Systeem van Rekeningen 1995 wordt
de economie beschreven als een reeks van samenhangende economische
deelprocessen. De onderscheiden deelprocessen zijn: productie,
inkomensvorming, inkomensverdeling, inkomensbesteding, herverdeling door
kapitaaloverdrachten, kapitaalvorming en financiering. Elk deelproces
wordt beschreven in een afzonderlijke rekening. De kapitaalrekening is een
samenvoeging van de aan- en verkopen van niet-financiële activa
(kapitaalvorming) en de kapitaaloverdrachten.- Uitgaven
- Investeringen
- Goederen die worden aangeschaft of in eigen beheer worden voortgebracht,
met als doel om als kapitaalgoed in het productieproces ingezet te worden.
Algemeen worden als zodanig beschouwd goederen met een levensduur van meer
dan een jaar (zoals gebouwen, woningen, machines, vervoermiddelen). Tot de
investeringen worden ook gerekend de niet-fysieke diensten die direct
samenhangen met het fysieke product (kosten van voorbereiding, ontwerp,
toezicht en eigendomsoverdracht), een beperkt aantal immateriële activa
(computerprogrammatuur en verwerving van patenten en octrooien), aankoop
van kostbaarheden (antiek en andere kunstvoorwerpen) en aankoop van grond.- Overige nieuwe investeringen
- Toevoegingen aan de kapitaalgoederenvoorraad die de capaciteit vergroten
of de levensduur verlengen, met uitzondering van grond-, weg- en
waterbouwkundige werken, aankoop van gebruikte investeringsgoederen en
aankoop van grond. Betreft ondermeer nieuwbouw en verbetering
bedrijfsruimten, aanschaf vervoermiddelen, installaties, uitbreiding van
immateriële vaste activa (aankoop van computerprogrammatuur, verwerving
van patenten en octrooien) en aankoop van kostbaarheden (antiek en andere
kunstvoorwerpen).
- Kapitaaloverdrachten
- Alle betalingen waarvoor geen tegenprestatie verwacht wordt en die drukken
op het vermogen van de betaler of dienen om investeringen in vaste activa
of andere lange termijn uitgaven van de ontvanger te financieren.- Overige kapitaaloverdrachten
- Betalingen door het rijk aan andere deelnemers in het economisch proces
waartegenover geen rechtstreekse prestaties staan, die drukken op het
vermogen van de betaler en dienen om lange termijn uitgaven (anders dan
investeringen) van de ontvanger te financieren. Betreft ondermeer
overdrachten voortvloeiend uit garantieverplichtingen, oorlogs-, ramp- en
andere schadevergoeding, schuldkwijtschelding.
- Inkomsten
- Kapitaaloverdrachten
- Alle betalingen waarvoor geen tegenprestatie verwacht wordt en die drukken
op het vermogen van de betaler of dienen om investeringen in vaste activa
of andere lange termijn uitgaven van de ontvanger te financieren.- Overige kapitaaloverdrachten
- Ontvangen bijdragen van andere deelnemers in het economisch proces,
waartegenover geen rechtstreekse tegenprestaties van het rijk staan, die
drukken op het vermogen van de betaler en dienen om lange termijn uitgaven
(anders dan investeringen) van het rijk te financieren. Betreft ondermeer
overdrachten voortvloeiend uit garantieverplichtingen, oorlogs-, ramp- en
andere schadevergoeding, schuldkwijtschelding. Uitgesloten zijn de
vermogensheffingen.
Vermogensheffingen zijn verplichte, niet-periodieke betalingen aan de
overheid, die gebaseerd zijn op het vermogen van de belastingplichtigen.
Zij hebben bij het rijk uitsluitend betrekking op de belasting op
nalatenschappen en schenkingen (successierechten).
- Financiële rekening
- In het rekeningstelsel van het Europees Systeem van Rekeningen 1995 wordt
de economie beschreven als een reeks van samenhangende economische
deelprocessen. De onderscheiden deelprocessen zijn: productie,
inkomensvorming, inkomensverdeling, inkomensbesteding, herverdeling door
kapitaaloverdrachten, kapitaalvorming en financiering. Elk deelproces
wordt beschreven in een afzonderlijke rekening. De financiële rekening
geeft de veranderingen aan in de vorderingen en schulden.- Mutaties vorderingen (netto)
- Aandelen en overige deelnemingen
- Vorderingen die eigendomsrechten op vennootschappen vertegenwoordigen.
Dergelijke vorderingen geven de houder ervan over het algemeen recht op
een aandeel in de winst van deze vennootschappen, evenals in hun netto
vermogen in geval van liquidatie. Deze transactie komt bij het rijk
uitsluitend als vordering voor.