Milieukosten van de landbouw, 1990-2007

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Milieu-investeringen

Milieu-investeringen zijn extra investeringen (in duurzame kapitaalgoederen) die het gevolg zijn van maatregelen waarmee bescherming, herstel of verbetering van het milieu wordt nagestreefd. Tot en met 1998 werden alleen de niet-rendabele milieuvoorzieningen waargenomen. Vanaf 1999 worden ook rendabele milieuvoorzieningen meegenomen voor zover die zichzelf niet binnen drie jaar terugverdienen. Dit zijn vooral voorzieningen op het gebied van energiebesparing. De milieu-investeringen zijn verdeeld naar milieucompartiment: water, lucht, bodem, afval, geluid en algemeen. Als een bepaalde investering een aanzienlijk deel van een compartiment uitmaakt is deze apart weergeven. Voor het compartiment landschap zijn alleen kosten opgenomen (zie verdere uitleg bij milieukosten compartiment landschap).

Totaal milieu-investeringen

Het totaal van alle milieu-investeringen (voor alle milieucompartimenten).

Totaal compartiment water

Milieu-investeringen om waterverontreiniging te voorkomen of te beperken. Het grootste deel van de investeringen wordt besteed aan waterrecirculatie. Vanaf 1990 wordt in de glastuinbouw recirculatie van water toegepast, waarbij het opgevangen water meestal wordt gezuiverd. Aanvankelijk werd recirculatie alleen toegepast in de groentensubstraatteelt, maar naderhand ook in de bloemensubstraatteelt.
Substraatteelt is de kasteelt van tuinbouwgewassen op steenwol (in plaats van in de grond) dat wordt doordrenkt met water, waarin specifieke voor de desbetreffende teelt noodzakelijke, voedingszouten zijn opgelost.
Verder zijn er investeringen meegenomen in waterbesparing, waterzuivering, bezinkputten en gewasbescherming.

Totaal compartiment afval

Milieu-investeringen ter voorkoming of beperking van het ontstaan van afvalstoffen.
De investeringen begin jaren negentig zijn een gevolg van een convenant tussen overheid, landbouwbedrijfsleven en bestrijdingsmiddelenindustrie en -handel. In dit convenant werd ondermeer afgesproken dat spuitmachines voortaan een spoelmechanisme/-voorziening bevatten en dat verpakkingen zodanig aangepast worden dat ze over de spoelkop passen. In latere jaren werd de spoelvoorziening geïntegreerd in de spuitapparatuur. Verder zijn investeringen meegenomen in bijvoorbeeld composteringsinstallaties, kunststofscheidingsinstallaties en olierecyclinginstallaties.

Totaal compartiment geluid

Milieu-investeringen om geluidshinder te voorkomen of te beperken. Een voorbeeld hiervan is een geluidsarm landbouwvoertuig.

Totaal compartiment algemeen

Milieu-investeringen die niet aan één van de compartimenten kunnen worden toegerekend. Het gaat hierbij onder andere om bijdragen van het Ministerie van Landbouw, Natuur- en Voedselkwaliteit (LNV) ten behoeve van ondersteuning bij het investeren in vernieuwingen.

Milieukosten

De milieukosten van de eigen milieuactiviteiten (activiteiten in eigen beheer). Deze kosten worden gevormd door de (berekende) kapitaallasten (rente en afschrijvingen), de lopende kosten en overige kosten. De milieukosten zijn onderverdeeld naar compartimenten.
Verder vallen hieronder alle overdrachten aan sectoren buiten de landbouw. Dit zijn bijvoorbeeld milieuheffingen en betalingen voor de afvoer van afval. De betalingen voor de belasting op milieugrondslag worden niet meegeteld omdat de inkomsten tot de algemene middelen van het Rijk behoren. Alleen heffingen waarvan de opbrengst gebruikt wordt om milieuproblemen aan te pakken (zogenaamde bestemmingsheffingen) worden als milieu-uitgaven beschouwd.

Totaal compartiment water

Milieukosten om waterverontreiniging te voorkomen of te beperken.
Deze kosten vloeien voort uit investeringen in de waterrecirculatie glastuinbouw, waterbesparingen, waterzuiveringen, bezinkputten en gewasbescherming. Verder zijn er milieukosten verbonden aan teeltvrije zones. Wanneer landbouwgrond aan watervoerende sloten grenst dan moet er volgens het 'Lozingenbesluit open teelt en veehouderij' een teeltvrije zone aangehouden worden. Deze zone mag ook niet worden bemest of bespoten. De grootte van de teeltvrije zones is afhankelijk van het gewas en de gebruikte spuittechniek. Sommige spuittechnieken voorkomen een door de wind veroorzaakte afwijking aanzienlijk. Voor tijdelijk en blijvend grasland geldt de eis van een teeltvrije zone niet. Daar moet een bemestingsvrije en spuitvrijezone in acht worden genomen. De milieukosten worden gezien als de misgelopen inkomsten uit landbouwproducten die anders op de teeltvrije zone verbouwd hadden kunnen worden.

Subsidies

In sommige gevallen stimuleert de overheid het treffen van milieumaatregelen door subsidiëring van milieu-investeringen. Deze subsidies verlagen de eigen investering en leiden dus tot lagere jaarlijkse kapitaallasten. De kapitaallasten die als gevolg van de ontvangen subsidies niet zijn opgetreden (de 'gesubsidieerde kapitaallasten') worden berekend en als ontvangen overdracht beschouwd.

Totaal compartiment water

Milieusubsidies om waterverontreiniging te voorkomen of te beperken.
Hieronder vallen milieusubsidies die zijn verstrekt onder verschillende regelingen van de overheid. De volgende regelingen worden onder andere meegenomen: Investeringsregeling Primaire Landbouw (IPL), Willekeurige Afschrijving Milieu-investeringen( VAMIL) en de Milieu-investeringsaftrek (MIA).