Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; vanaf 1900

Tabeltoelichting

Toelichting onderwerpen

Gezondheidstoestand

Gezondheid in subjectieve zin (zoals ervaren door personen zelf) en in objectieve zin (zoals beoordeeld door medische beroepsbeoefenaren). Het laatste weergegeven in het aantal meldingen van meldingsplichtige infectieziekten en diagnosen HIV/Aids, het gebruik van geneesmiddelen en ziekteverzuim bij particuliere bedrijven.

Optreden van enkele infectieziekten

Enkele meldingsplichtige infectieziekten en HIV/Aids.

Meldingsplichtige infectieziekten

Infectieziekten die, volgens de Wet publieke gezondheid, na constatering aan de regionale GGD moeten worden gemeld.
In de tabel zijn alleen die infectieziekten opgenomen:
- waarvoor voor meer dan 20 jaar gegevens beschikbaar zijn,
- met in minimaal één jaar meer dan 100 gevallen
- waarvoor over de totale periode de cijfers (min of meer) dezelfde ziekte weerspiegelen
- waarvoor de cijfers een globaal beeld geven van de absolute omvang, trend en uitbraken.

Difterie

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 032;
ICD-10: A30.
Sinds 1957 in het Rijksvaccinatieprogramma.
Meldingsplicht sinds 1872.

Zorggebruik

Contacten met diverse zorgverleners en aantal opnames in het ziekenhuis.

Contacten met zorgverleners

Cijfers hebben betrekking op het percentage personen in de bevolking van 0 jaar of ouder dat in de periode van 12 maanden voor de enquêtedatum minstens 1 keer met de betreffende zorgverlener contact heeft gehad.

Als gevolg van een nieuwe waarnemingsmethodiek en vragenlijst bij de Gezondheidsenquête hebben er in 2010 en 2014 trendbreuken plaatsgevonden.

Huisarts

Contacten met een huisarts in Nederland zijn:
- bezoeken op het spreekuur,
- visites van de huisarts,
- telefonische consulten,
- of andere contacten
Contacten met een vervangende huisarts of met de huisartsenpost tellen
hierbij ook mee. Contacten met de praktijkondersteuner en de
praktijkverpleegkundige tellen niet mee.

Alternatieve genezer

Contacten met homeopaat, antroposoof, acupuncturist, chiropractor,
osteopaat, fytotherapeut of kruidengenezer, natuurgenezer, magnetiseur of paranormaal genezer, gebedsgenezer of religieus genezer en/of een andere genezer.

Klin. ziekenhuisopnamen, enkele diagn.

Klinische ziekenhuisopnamen naar enkele diagnosen.

Klinische opnamen in algemene, academische en categorale ziekenhuizen.
Van de categorale ziekenhuizen betreft het vanaf 2013: kankerkliniek(en) (één kliniek tot 2018, twee klinieken vanaf 2018) en een oogziekenhuis.
In de periode 1981-2012 waren gegevens ook afkomstig van een orthopedische/revalidatie kliniek en een militair hospitaal.
De overige categorale ziekenhuizen (revalidatie-, epilepsie- en astmacentra en andere instellingen voor medisch specialistische zorg) zijn niet opgenomen in deze statistieken.

Opnamen worden meegeteld indien de ontslagdatum in het betreffende kalenderjaar valt. Een klinische opname betreft een verblijf op een voor verpleging ingerichte afdeling, waarvoor één of meer verpleegdagen worden geregistreerd. Vanaf 2013 mogen eendaagse klinische opnamen alleen nog geregistreerd worden bij overlijden van patient of transfer naar ander ziekenhuis.

De diagnosen zijn tot 2013 geregistreerd volgens de 'International Classification of Diseases' versie 9 (ICD9-CM). Vanaf 2013 wordt de ICD-10 gebruikt.

De indeling van de diagnosen volgt de afbakening zoals gedefinieerd in de ISHMT (International Shortlist for Hospital Morbidity Tabulation), Er zijn kleine verschillen in de afbakening volgens ICD-9 (tot 2013) en ICD-10 (vanaf 2013).

De cijfers gaan over de hoofddiagnose die geregistreerd is bij de ziekenhuisopname. De hoofddiagnose is de diagnose die bij ontslag wordt beschouwd als de voornaamste reden van opname in het ziekenhuis.

De aantallen opgenomen personen worden gepresenteerd per 10 000 personen in de bevolking in het betreffende kalenderjaar.

Totaal alle diagnosen

Totaal alle klinische opnames.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 001-999, V01-V82
ICD-10: A00-Z99 (exclusief V, W, X en Y codes)

Infectieuze en parasitaire ziekten

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 001-033, 034.1-099.2, 099.5-134.9, 136.0, 136.2-139.8, 279.5-279.6
ICD-10: A00-B99.

Psychische stoornissen

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 290-319
ICD-10: F00-F99.

Ziekten van zenuwstelsel en zintuigen

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 320-359, 435
ICD-10: G00-G99.
Vanaf 2013 wordt de indeling volgens ICD-10 gebruikt, waardoor vanaf dan ook de slaapstoornissen bij deze groep gerekend worden .

Ziekten van oog en adnexen

Adnex=aanhangsel. Omvat aangrenzende en bijbehorende structuren zoals oogkas, oogleden, traanapparaat en oogzenuw.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 360-379
ICD-10: H00-H59.

Ziekten van oor en processus mastoideus

Ziekten van oor en processus mastoideus.

Processus mastoideus:
tepelvormig uitsteeksel van het slaapbeen, vlak achter de oorschelp.

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 380-389
ICD-10: H60-H95.

Ziekten van spijsverteringsstelsel

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 520-579
ICD-10: K00-K93.

Totaal ziekten v. spijsverteringsstelsel

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 520-579
ICD-10: K00-K93.

Ziekten van de appendix

Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 540-543
ICD-10: K35-K38.

Hernia inguinalis

Liesbreuk.
Bijbehorende officiële ICD-code:
ICD-9: 550
ICD-10: K40.

Cholelithiasis

Galstenen.
Bijbehorende officiële ICD-code:
ICD-9: 574
ICD-10: K80.

Ziekten huid en onderhuids bindweefsel

Totaal ziekten van huid en onderhuids bindweefsel.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 680-709
ICD-10: L00-L99.

Aangeboren afwijkingen

Congenitale afwijkingen, misvormingen en chromosoomafwijkingen.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 740-759
ICD-10: Q00-Q99.

Zorgaanbod

Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen, beroepen in de gezondheidszorg en uitgaven aan gezondheidszorg.

Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen

Totaal aantal bedden, opnames, verpleegdagen en verpleegduur voor alle ziekenhuizen samen (algemene ziekenhuizen, academische ziekenhuizen en categorale ziekenhuizen inclusief revalidatieinstellingen). In de jaren 1932-1964 exclusief sanatoria voor tbc-patiënten en neurosenklinieken; tot 1972 exclusief militaire ziekenhuizen. Bron: 1925-1964: Geneeskundige Hoofdinspectie van de Volksgezondheid.

Ziekenhuisopnamen

Het aantal malen, dat een verblijf in een toegelaten instelling waarvoor één of meer verpleegdagen in rekening zijn te brengen, is aangevangen.
Geboorte binnen het ziekenhuis wordt als opname beschouwd, tenzij deze geboorte poliklinisch plaatsvindt. Interne overplaatsing, d.w.z. binnen eenzelfde toegelaten instelling, wordt niet als nieuwe opname beschouwd. Gezonde zuigelingen die in het ziekenhuis verblijven gedurende de opname van de moeder worden als opname beschouwd. Het aantal opnamen is tot en met 2005 inclusief opnamen in ziekenhuis-psychiatrie (PAAZ-opnamen), vanaf 2006 exclusief PAAZ-opnamen en vanaf 2008 ook exclusief PUK-opnamen.
PAAZ: Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis
PUK: Psychiatrische UniversiteitsKliniek.

Beroepen in de gezondheidszorg

Tot en met 1998 hebben de cijfers, afhankelijk van het beroep, betrekking op het aantal werkzame óf geregistreerde beroepsbeoefenaren op 31 december van het verslagjaar.

Vanaf 1999 hebben de cijfers betrekking op gediplomeerde zorgverleners die op het peilmoment (laatste vrijdag in september) staan ingeschreven in het BIG-register, en werkzaam zijn in de Nederlandse zorgsector of zorgverwante sectoren (afhankelijk van het soort zorgverlener). Het betreft personen die deel uitmaken van de GBA-bevolking of in Nederland werkzaam zijn.

Huisartsen

Tot en met 1998: het aantal werkzame huisartsen, zowel zelfstandig werkend als in loondienst.
Vanaf 1999: het aantal BIG-geregistreerde huisartsen dat werkzaam is in de Nederlandse zorgsector.

Geboorte en levensverwachting

Sterfte rondom geboorte, gemiddelde leeftijd moeder bij eerste kind,
aantal meerlinggeboortes en (gezonde) levensverwachting bij geboorte.

Perinatale sterfte

Het totaal van de doodgeborenen na een zwangerschap van ten minste 28 weken plus de overleden baby's binnen een week na de geboorte.

Zuigelingensterfte

Het aantal levendgeborenen dat vóór de eerste verjaardag is overleden.

Doodsoorzaken

Overledenen naar enkele doodsoorzaken, per 100 duizend van de gemiddelde bevolking.

Doodsoorzaken zijn gecodeerd aan de hand van ICD-codes afkomstig uit de internationaal toegepaste International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems (ICD) van de World Health Organisation (WHO).
Voor de hier gepresenteerde cijfers zijn de volgende revisies van de ICD van toepassing geweest:
- Voor 1969-1978 ICD 8e revisie (1965)
- Voor 1979-1995 ICD 9e revisie (1975)
- Vanaf 1996 ICD 10e revisie (1992-1994).

De gemiddelde bevolking van jaar t is berekend als de helft van de startpopulatie plus de helft van de eindpopulatie van jaar t.

Kwaadaardige nieuwvormingen

Overledenen aan kanker, inclusief nieuwvormingen van lymfatisch en
bloedvormend weefsel, per 100 000 van de gemiddelde bevolking.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 140-208.
ICD-10: C00-C97.

Kwaadaardige nv. spijsverteringsorganen

Overledenen aan kanker aan spijsverteringsorganen per 100 000 van de
gemiddelde bevolking.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 150-159.
ICD-10: C15-C26.

Ziekten van de spijsverteringsorganen

Overledenen aan ziekten van de spijsverteringsorganen per 100 000 van
de gemiddelde bevolking.
Bijbehorende officiële ICD-codes:
ICD-9: 520-579.
ICD-10: K00-K93.