Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; vanaf 1900

Gewijzigd op: 14-7-2026 02:00

Bekijk volledige tabel Download volledige dataset Toon toelichting

Gezondheid, leefstijl, zorggebruik en -aanbod, doodsoorzaken; vanaf 1900
Perioden	Zorgaanbod Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen Bedden (x 1 000)	Zorgaanbod Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen Ziekenhuisopnamen (x 1 000)	Zorgaanbod Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen Verpleegdagen (x 1 000)	Zorgaanbod Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen Gemiddelde verpleegduur (dagen)
2025	.	.	.	.
Bron: CBS.

Verklaring van tekens

Tabeltoelichting

Deze tabel toont de grote variëteit aan langlopende reeksen op het gebied van gezondheid, leefstijl en gezondheidszorg. Cijfers over geboorte en sterfte, enkele doodsoorzaken en het optreden van bepaalde infectieziekten zijn beschikbaar vanaf 1900. Andere reeksen starten op een later tijdstip.
Naast de ervaren gezondheid bevat de tabel onder meer cijfers over infectieziekten, ziekenhuisopnamen naar diagnose, levensverwachting, leefstijlfactoren als roken, alcohol en overgewicht, en doodsoorzaken. Ook diverse aspecten van de gezondheidszorg zoals het aantal beroepsbeoefenaren, het aantal beschikbare ziekenhuisbedden, de gemiddelde verpleegduur en de uitgaven aan zorg staan in de tabel.
Veel onderwerpen staan ook, in meer detail, in andere StatLine-tabellen, maar soms met een kortere looptijd. Gegevens over meldingsplichtige infectieziekten en Aids/hiv zijn niet in andere tabellen opgenomen.

Gegevens beschikbaar vanaf: 1900

Status van de cijfers:
2025:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.

2024:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg;
- beroepen in de gezondheidszorg;
- aantal ziekenhuisbedden.

2023:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- diagnoses bij ziekenhuisopname;
- ziekenhuisopnamen, verpleegdagen, verpleegduur.
Cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.

2022:
De meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Cijfers zijn voorlopig voor:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.
Cijfers zijn nader voorlopig voor:
- uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg.

2021 en eerder:
Meeste beschikbare cijfers zijn definitief.
Vanwege het dynamische karakter van de registratie zijn cijfers over alle jaren voorlopig voor meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids.

Wijzigingen per 14 juli 2026:
Aanvulling met de beschikbare meest recente cijfers:
- meldingsplichtige infectieziekten, hiv, aids;
- beroepen in de gezondheidszorg;
- levendgeborenen, overledenen;
- ervaren gezondheid;
- gebruik van medicijnen;
- ziekteverzuim;
- leefstijl;
- zorggebruik, contact met zorgverleners;
- doodsoorzaken.

- Vanwege een uitbreiding van de definitie in DigiMV voor capaciteitsvariabelen zijn de cijfers voor de ziekenhuisbedden vanaf 2021 vervangen.

Wijzigingen per 18 december 2024:
- Vanwege een revisie van de statistieken Uitgaven gezondheids- en welzijnszorg 2021 zijn cijfers voor de uitgaven aan gezondheidszorg en welzijnszorg vanaf 2021 vervangen.
- Gereviseerde cijfers over de volume-index van de zorgkosten zijn nog niet beschikbaar, vanaf 2021 zijn deze cijfers leeggemaakt.

Wanneer komen er nieuwe cijfers?
In december 2026 verschijnen de op dat moment beschikbare meest recente cijfers.

Toelichting onderwerpen

Zorgaanbod

Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen, beroepen in de gezondheidszorg en uitgaven aan gezondheidszorg.

Kwantitatieve gegevens van ziekenhuizen

Totaal aantal bedden, opnames, verpleegdagen en verpleegduur voor alle ziekenhuizen samen (algemene ziekenhuizen, academische ziekenhuizen en categorale ziekenhuizen inclusief revalidatieinstellingen). In de jaren 1932-1964 exclusief sanatoria voor tbc-patiënten en neurosenklinieken; tot 1972 exclusief militaire ziekenhuizen. Bron: 1925-1964: Geneeskundige Hoofdinspectie van de Volksgezondheid.

Bedden: Tot 2006: feitelijke bedden (klinische en dagbehandeling). Dit is het gemiddeld aantal bedden waarvan wordt uitgegaan bij de dagelijkse planning van de te verlenen zorg. Het aantal feitelijke bedden is inclusief die in de ziekenhuis-psychiatrie (PAAZ/PUK bedden). Bron: tot verslagjaar 2002 een jaarlijkse CBS-enquête onder ziekenhuizen en revalidatie-instellingen. Daarna: gebruik van jaarenquête door onderzoeksinstituut Prismant (in opdracht van de betrokken branche-organisaties) onder ziekenhuizen en revalidatie-instellingen.

Vanaf 2006: feitelijk aantal bedden/plaatsen dat beschikbaar is voor klinische capaciteit en dag/deeltijdbehandeling. Het feitelijke aantal bedden is exclusief PAAZ/PUK-capaciteit, inclusief wiegen voor gezonde zuigelingen en bedden in revalidatiecentra . De populatie is afgebakend op universitaire ziekenhuizen, algemene ziekenhuizen, categorale ziekenhuizen en revalidatiecentra. De informatie is afkomstig van DigiMV (webenquête) en maakt onderdeel uit van het jaardocument Maatschappelijke Verantwoording. Zelfstandige Behandelcentra (ZBC’s) vallen hierbuiten, tenzij ze onderdeel zijn van een ziekenhuisconcern. In dat laatste geval worden de bedden van de ZBC’s wel meegeteld.

Vanaf 2022 is in DigiMV een uitgebreidere definitie gehanteerd voor bestaande capaciteitsvariabelen, met aanvullende voorwaarden zoals de beschikbaarheid van personeel. Deze wijziging kan hebben geleid tot lagere aantallen bedden en beïnvloedt daarom de jaar-op-jaarvergelijkbaarheid. Doordat ziekenhuizen de vragenlijst door de aangepaste vraagstelling deels anders zijn gaan invullen, zijn ook de cijfers over 2021 herzien.

PAAZ: Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis
PUK: Psychiatrische afdeling van een universitair medisch centrum (UniversiteitsKliniek)

Ziekenhuisopnamen: Het aantal malen, dat een verblijf in een toegelaten instelling waarvoor één of meer verpleegdagen in rekening zijn te brengen, is aangevangen.
Geboorte binnen het ziekenhuis wordt als opname beschouwd, tenzij deze geboorte poliklinisch plaatsvindt. Interne overplaatsing, d.w.z. binnen eenzelfde toegelaten instelling, wordt niet als nieuwe opname beschouwd. Gezonde zuigelingen die in het ziekenhuis verblijven gedurende de opname van de moeder worden als opname beschouwd. Het aantal opnamen is tot en met 2005 inclusief opnamen in ziekenhuis-psychiatrie (PAAZ-opnamen), vanaf 2006 exclusief PAAZ-opnamen en vanaf 2008 ook exclusief PUK-opnamen.
PAAZ: Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis
PUK: Psychiatrische UniversiteitsKliniek.

Verpleegdagen: Een in rekening te brengen kalenderdag, die deel uitmaakt van de periode vanaf opname in tot en met ontslag uit een ziekenhuis. Daarbij worden de dag van opname, mits de opname vóór 20.00 uur heeft plaatsgevonden, en de dag van ontslag beide als een in rekening te brengen verpleegdag aangemerkt. Tot de verpleegdagen in ziekenhuizen behoren ook de afwezigheidsdagen. Een afwezigheidsdag bij een ziekenhuis is de dag, niet zijnde de ontslagdag, voorafgaand aan de nacht waarop de patiënt niet in
het ziekenhuis verblijft. Het betreft een -meestal geplande- afwezigheid van ten hoogste drie dagen. Afwezigheidsdagen kunnen niet tegen het geldende verpleegtarief worden gedeclareerd. Afwezigheidsdagen volgend op een pre-operatieve screening wordt niet als afwezigheidsdag (of verpleegdag) aangemerkt en kunnen op generlei wijze worden gedeclareerd.
Verpleegdagen van patiënten in speciale units, zoals die voor
intensive-care en dergelijke worden meegerekend.
- bij opname op of na 20.00 uur, wordt de dag van de opname niet als eerste verpleegdag meegeteld.
- als de patiënt dezelfde kalenderdag overlijdt of vertrekt tegen advies van de arts wordt deze dag als verpleegdag meegeteld.
- ook een opname die korter dan 24 uur duurt wordt als normale
verpleegdag beschouwd.
Tot en met 2005 zijn de verpleegdagen inclusief psychiatrie (PAAZ en PUK-dagen). Vanaf 2006 is het aantal verpleegdagen exclusief PAAZ-dagen en vanaf 2008 ook exclusief PUK-dagen.
PAAZ: Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis
PUK: Psychiatrische UniversiteitsKliniek

Gemiddelde verpleegduur: Het gemiddeld aantal verpleegdagen per ziekenhuisopname.