Mestproductie en mineralenuitscheiding; diercategorie, regio, 1994 - 2009
| Regio's | Perioden | Gasvormige stikstofverliezen Overige gasvormige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Gehele veestapel Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Rundvee Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Schapen, geiten, paarden en pony's Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Varkens Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Pluimvee Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Gasvormige stikstofverliezen Gasvormige verliezen in stal en opslag Konijnen en edelpelsdieren Overige stikstofverliezen (N) (1000 kg) | Areaal bemestbare cultuurgrond Overig bouwland (ha) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nederland | 2009 | 13.267 | 13.267 | 7.346 | 1.209 | 1.513 | 3.176 | 24 | 652.718 |
| Noord-Nederland | 2009 | 2.727 | 2.727 | 2.057 | 203 | 69 | 397 | 1 | 174.939 |
| Oost-Nederland | 2009 | 4.596 | 4.596 | 2.504 | 366 | 487 | 1.234 | 5 | 127.462 |
| West-Nederland | 2009 | 1.815 | 1.815 | 1.354 | 238 | 69 | 153 | 2 | 209.009 |
| Zuid-Nederland | 2009 | 4.129 | 4.129 | 1.432 | 401 | 887 | 1.393 | 17 | 141.308 |
| Groningen (provincie) | 2009 | 604 | 604 | 427 | 44 | 22 | 111 | 0 | 86.671 |
| Friesland | 2009 | 1.452 | 1.452 | 1.196 | 100 | 12 | 142 | 0 | 24.376 |
| Drenthe | 2009 | 671 | 671 | 433 | 58 | 35 | 144 | 0 | 63.892 |
| Overijssel | 2009 | 1.858 | 1.858 | 1.151 | 138 | 205 | 364 | 1 | 19.032 |
| Flevoland | 2009 | 247 | 247 | 115 | 13 | 9 | 110 | 0 | 72.783 |
| Gelderland | 2009 | 2.491 | 2.491 | 1.239 | 215 | 274 | 759 | 4 | 35.647 |
| Utrecht (provincie) | 2009 | 583 | 583 | 401 | 60 | 39 | 84 | 0 | 3.752 |
| Noord-Holland | 2009 | 479 | 479 | 377 | 78 | 3 | 21 | - | 54.915 |
| Zuid-Holland | 2009 | 563 | 563 | 454 | 81 | 18 | 9 | 1 | 54.015 |
| Zeeland | 2009 | 190 | 190 | 121 | 19 | 9 | 39 | 1 | 96.327 |
| Noord-Brabant | 2009 | 2.893 | 2.893 | 1.126 | 303 | 672 | 779 | 13 | 90.132 |
| Limburg | 2009 | 1.236 | 1.236 | 305 | 98 | 215 | 614 | 4 | 51.177 |
| Concentratiegebied Oost | 2009 | 3.387 | 3.387 | 1.799 | 262 | 417 | 906 | 3 | 28.096 |
| Concentratiegebied Zuid | 2009 | 3.677 | 3.677 | 1.146 | 335 | 847 | 1.332 | 16 | 86.172 |
| Niet-concentratiegebied | 2009 | 6.203 | 6.203 | 4.401 | 611 | 248 | 938 | 4 | 538.450 |
| Eems (stroomgebieddistrict) | 2009 | 446 | 446 | 289 | 32 | 21 | 103 | 0 | 87.121 |
| Rijn-Noord (stroomgebieddistrict) | 2009 | 1.796 | 1.796 | 1.459 | 128 | 18 | 190 | 1 | 51.378 |
| Rijn-Oost (stroomgebieddistrict) | 2009 | 3.239 | 3.239 | 2.014 | 254 | 365 | 605 | 2 | 70.180 |
| Rijn-Midden (stroomgebieddistrict) | 2009 | 1.483 | 1.483 | 614 | 105 | 124 | 638 | 2 | 77.358 |
| Rijn-West (stroomgebieddistrict) | 2009 | 2.012 | 2.012 | 1.440 | 270 | 87 | 212 | 2 | 123.988 |
| Maas (stroomgebieddistrict) | 2009 | 4.073 | 4.073 | 1.393 | 395 | 885 | 1.384 | 17 | 142.454 |
| Schelde (stroomgebieddistrict) | 2009 | 218 | 218 | 136 | 25 | 11 | 45 | 1 | 100.239 |
| Bouwhoek en Hogeland (lgr) | 2009 | 343 | 343 | 265 | 27 | 2 | 49 | 0 | 42.896 |
| Veenkoloniën en Oldambt (lgr) | 2009 | 546 | 546 | 314 | 43 | 35 | 154 | 0 | 106.452 |
| Noordelijk weidegebied (lgr) | 2009 | 2.148 | 2.148 | 1.724 | 149 | 43 | 231 | 1 | 20.287 |
| Oostelijk veehouderijgebied (lgr) | 2009 | 2.699 | 2.699 | 1.603 | 222 | 349 | 523 | 2 | 43.242 |
| Centraal veehouderijgebied (lgr) | 2009 | 1.086 | 1.086 | 384 | 76 | 107 | 517 | 2 | 3.147 |
| IJsselmeerpolders (lgr) | 2009 | 271 | 271 | 137 | 14 | 9 | 111 | 0 | 86.066 |
| Westelijk Holland (lgr) | 2009 | 453 | 453 | 338 | 84 | 9 | 22 | 0 | 55.894 |
| Waterland en Droogmakerijen (lgr) | 2009 | 154 | 154 | 130 | 23 | 1 | 1 | - | 4.098 |
| Hollands/Utrechts weidegebied (lgr) | 2009 | 660 | 660 | 551 | 67 | 24 | 17 | 0 | 2.898 |
| Rivierengebied (lgr) | 2009 | 615 | 615 | 369 | 81 | 41 | 123 | 1 | 20.385 |
| Zuidwestelijk akkerbouwgebied (lgr) | 2009 | 323 | 323 | 205 | 42 | 19 | 55 | 1 | 151.773 |
| Zuidwest Brabant (lgr) | 2009 | 214 | 214 | 125 | 28 | 31 | 30 | - | 15.217 |
| Zuidelijk veehouderijgebied (lgr) | 2009 | 3.626 | 3.626 | 1.112 | 334 | 840 | 1.325 | 16 | 86.082 |
| Zuid-Limburg (lgr) | 2009 | 129 | 129 | 89 | 19 | 3 | 18 | 0 | 14.282 |
| De Marne (lbg) | 2009 | 23 | 23 | 18 | 3 | - | 2 | - | 8.306 |
| Centraal weidegebied in Groningen (lbg) | 2009 | 162 | 162 | 146 | 8 | 0 | 8 | - | 6.493 |
| Oostelijke bouwstreek in Groningen (lbg) | 2009 | 165 | 165 | 102 | 9 | 8 | 47 | - | 33.433 |
| Westerwolde en Groninger Veenkol. (lbg) | 2009 | 77 | 77 | 40 | 8 | 9 | 20 | - | 22.523 |
| Groninger zuidelijk Westerkwartier (lbg) | 2009 | 116 | 116 | 78 | 13 | 4 | 21 | 0 | 407 |
| Oostelijk Hogeland (lbg) | 2009 | 60 | 60 | 44 | 3 | 1 | 13 | - | 15.509 |
| Noordelijk Friesland (lbg) | 2009 | 260 | 260 | 203 | 21 | 1 | 34 | 0 | 19.081 |
| Weidestreek in Friesland (lbg) | 2009 | 577 | 577 | 519 | 35 | 5 | 17 | 0 | 2.161 |
| De Wouden (lbg) | 2009 | 598 | 598 | 460 | 41 | 6 | 91 | 0 | 3.119 |
| Eilanden (lbg) | 2009 | 17 | 17 | 13 | 3 | 0 | 0 | - | 16 |
| Weidegebied van het Noorderveld (lbg) | 2009 | 51 | 51 | 36 | 4 | 1 | 10 | - | 2.053 |
| Smilde & Centraal zandgeb. Drenthe (lbg) | 2009 | 174 | 174 | 102 | 14 | 6 | 53 | 0 | 14.635 |
| Zuidwestelijk weidegeb. in Drenthe (lbg) | 2009 | 192 | 192 | 137 | 17 | 6 | 33 | 0 | 2.964 |
| Zuidelijk zandgebied in Drenthe (lbg) | 2009 | 124 | 124 | 89 | 11 | 10 | 14 | - | 8.377 |
| Drentse Veenkoloniën en Hondsrug (lbg) | 2009 | 129 | 129 | 70 | 12 | 13 | 34 | - | 35.862 |
| Weidegebied in Overijssel (lbg) | 2009 | 435 | 435 | 335 | 28 | 21 | 51 | 0 | 3.074 |
| Noordoost Overijssel (lbg) | 2009 | 304 | 304 | 147 | 19 | 34 | 104 | 0 | 8.098 |
| Twente (lbg) | 2009 | 813 | 813 | 475 | 60 | 107 | 172 | 0 | 5.727 |
| Salland (lbg) | 2009 | 306 | 306 | 195 | 31 | 43 | 37 | 0 | 2.133 |
| Noordoostelijke Polder (lbg) | 2009 | 70 | 70 | 30 | 6 | 6 | 28 | 0 | 32.185 |
| Zuidelijke IJsselmeerpolders (lbg) | 2009 | 177 | 177 | 85 | 8 | 3 | 82 | 0 | 40.598 |
| Oostelijke Veluwe (lbg) | 2009 | 258 | 258 | 114 | 19 | 12 | 112 | 0 | 1.557 |
| IJsselstreek (lbg) | 2009 | 103 | 103 | 81 | 8 | 7 | 7 | 0 | 911 |
| Zuidelijk Gelderland (lbg) | 2009 | 223 | 223 | 111 | 30 | 22 | 59 | 0 | 5.726 |
| Oostelijke Betuwe en Nijmegen (lbg) | 2009 | 22 | 22 | 9 | 5 | 4 | 4 | 0 | 1.389 |
| Veluwezoom en Betuwe (lbg) | 2009 | 280 | 280 | 162 | 35 | 17 | 65 | 1 | 11.025 |
| Bommelerwaard (lbg) | 2009 | 77 | 77 | 41 | 11 | 4 | 21 | - | 1.429 |
| Westelijke Veluwe (lbg) | 2009 | 702 | 702 | 215 | 43 | 81 | 361 | 2 | 1.340 |
| Achterhoek (lbg) | 2009 | 825 | 825 | 505 | 63 | 127 | 130 | 0 | 12.269 |
| Kromme Rijn-streek en Heuvelrug (lbg) | 2009 | 123 | 123 | 74 | 11 | 10 | 28 | 0 | 1.895 |
| Westelijk weidegebied in Utrecht (lbg) | 2009 | 268 | 268 | 219 | 24 | 14 | 11 | - | 1.283 |
| Centraal tuinbouwgebied in Utrecht (lbg) | 2009 | 16 | 16 | 13 | 2 | 0 | 0 | - | 111 |
| Eemland (lbg) | 2009 | 52 | 52 | 40 | 9 | 2 | 1 | - | 214 |
| Zandgebied in Utrecht (lbg) | 2009 | 125 | 125 | 55 | 13 | 14 | 43 | 0 | 250 |
| Wieringen en Wieringermeer (lbg) | 2009 | 24 | 24 | 22 | 1 | 0 | 1 | - | 13.283 |
| Haarlemmermeer (lbg) | 2009 | 9 | 9 | 4 | 3 | - | 1 | - | 6.614 |
| Amstelland en Aalsmeer (lbg) | 2009 | 10 | 10 | 7 | 3 | 0 | 0 | - | 891 |
| Texel en Land van Zijpe (lbg) | 2009 | 59 | 59 | 48 | 11 | 0 | 0 | - | 13.085 |
| West-Friesland en omgeving (lbg) | 2009 | 160 | 160 | 119 | 23 | 2 | 16 | - | 15.400 |
| Waterland en N. -Holl. Droogmak. (lbg) | 2009 | 154 | 154 | 130 | 23 | 1 | 1 | - | 4.098 |
| 't Gein en Gooiland (lbg) | 2009 | 39 | 39 | 30 | 8 | 0 | 1 | - | 194 |
| Kennemerland (lbg) | 2009 | 23 | 23 | 16 | 7 | 0 | 0 | - | 1.349 |
| Voorne-Putten en Hoeksche Waard (lbg) | 2009 | 45 | 45 | 32 | 11 | 1 | 1 | - | 21.605 |
| Rotterdam en omgeving (lbg) | 2009 | 10 | 10 | 5 | 5 | 0 | 0 | 0 | 1.937 |
| Goeree-Overflakkee (lbg) | 2009 | 26 | 26 | 16 | 6 | 2 | 1 | 0 | 12.648 |
| Westelijk Rijnland (lbg) | 2009 | 88 | 88 | 74 | 9 | 4 | 0 | - | 2.255 |
| Boskoop en Rijneveld (lbg) | 2009 | 19 | 19 | 16 | 2 | 0 | 1 | - | 1.616 |
| Krimpenerwaard en Oostel. Rijnland (lbg) | 2009 | 134 | 134 | 114 | 13 | 5 | 2 | 0 | 400 |
| Alblasserwaard en Vijfherenland (lbg) | 2009 | 167 | 167 | 148 | 13 | 4 | 1 | 0 | 807 |
| Bollenstreek (lbg) | 2009 | 19 | 19 | 15 | 4 | 0 | 0 | - | 3.557 |
| Westland en ZH Droogmakerijen (lbg) | 2009 | 56 | 56 | 35 | 16 | 2 | 3 | 0 | 9.190 |
| Noordelijk Zeeland (lbg) | 2009 | 39 | 39 | 27 | 5 | 3 | 4 | 0 | 25.314 |
| Walcheren en Zuid-Beveland (lbg) | 2009 | 76 | 76 | 41 | 10 | 3 | 23 | 0 | 29.393 |
| Zeeuwsch-Vlaanderen (lbg) | 2009 | 74 | 74 | 53 | 5 | 4 | 12 | 0 | 41.621 |
| Noordwesthoek (lbg) | 2009 | 48 | 48 | 25 | 2 | 6 | 13 | 0 | 16.838 |
| Westelijke Langstraat (lbg) | 2009 | 91 | 91 | 52 | 15 | 14 | 10 | 0 | 5.049 |
| Biesbosch (lbg) | 2009 | 15 | 15 | 11 | 3 | 0 | 1 | - | 4.355 |
| Oostelijke Langstraat (lbg) | 2009 | 97 | 97 | 70 | 16 | 6 | 5 | 0 | 4.536 |
| Westelijke Zandgronden (lbg) | 2009 | 133 | 133 | 77 | 18 | 18 | 20 | - | 11.400 |
| Bron: CBS | |||||||||
Tabeltoelichting
De tabel 'Dierlijke mest; diercategorie, 1994-2009' bevat cijfers over de
mestproductie en de daarmee uitgescheiden hoeveelheid stikstof, fosfaat en
kali. Deze tabel is stopgezet en vervangen door de nieuwe tabel href="http://statline.cbs.nl/StatWeb/selection/?DM=SLNL&PA=80866NED"
>Dierlijke mest; diercategorie. In de nieuwe tabel zijn de gasvormige
stikstofverliezen voor alle jaren herberekend met de nieuwe
geharmoniseerde berekeningsmethodiek van de Commissie Deskundigen
Meststoffenwet.
Gegevens beschikbaar vanaf: 1994
Wijzigingen per 1 december 2010:
De definitieve cijfers over 2009 zijn toegevoegd.
Wanneer komen er nieuwe cijfers?
Tabel stopgezet per 18 februari 2011.
Toelichting onderwerpen
- Gasvormige stikstofverliezen
- Vervluchtiging van ammoniak (NH3) en overige gasvormige
stikstofverbindingen (N2, NO, N2O) in de stal en tijdens mestopslag buiten
de stal en de vervluchtiging van ammoniak tijdens beweiding. De verliezen
in deze tabel worden uitgedrukt in stikstof (N).
De gasvormige stikstofverliezen uit stallen en mestopslagen, zoals die
voor de Milieubalans worden berekend, verschillen met de uitkomsten in
deze tabel. De Commissie van Deskundigen Meststoffenwet (CDM) streeft
ernaar in 2008 alle uitgangspunten voor de ammoniakberekeningen in een
protocol vast te leggen. Het CBS zal de berekening van de gasvormige
stikstofverliezen afstemmen met de uitgangspunten in dit protocol. De
resultaten in deze tabel zijn gebaseerd op vastgestelde factoren per dier
(Oenema et al. 2000; Groenestein et al. 2005). Verbeterde inzichten in
mesttype, staltype en emissiearme huisvesting zijn daarbij zoveel
mogelijk meegenomen. Herberekening van eerdere jaren heeft niet
plaatsgevonden.- Overige gasvormige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Gasvormige verliezen in stal en opslag
- De gasvormige stikstofverliezen in stallen en mestopslagen.
- Gehele veestapel
- De cijfers hebben betrekking op de gasvormige stikstofverliezen van de
volgende diersoorten:
- rundvee,
- schapen en geiten,
- paarden en pony's,
- vlees- en fokvarkens (incl. biggen),
- pluimvee (exclusief overig pluimvee: legeenden, ganzen, parelhoenders en
dergelijke),
- konijnen, nertsen en vossen.
De gasvormige stikstofverliezen door de navolgende, wel in de
Landbouwtelling getelde diersoorten, zijn niet in de cijfers opgenomen:
- overig pluimvee (legeenden, ganzen, parelhoenders en dergelijke),
- overige edelpelsdieren.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Rundvee
- Rundvee omvat de runderen die worden gehouden voor de melkproductie, voor
de instandhouding en uitbreiding van de melkveestapel, of voor de
vleesproductie.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Schapen, geiten, paarden en pony's
- De gasvormige stikstofverliezen uit de mest van schapen en geiten worden
berekend per moederdier. Hierin zijn de gasvormige stikstofverliezen van
de lammeren, de mannelijke dieren en de opfokdieren meegerekend.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Varkens
- De gasvormige stikstofverliezen uit de mest van biggen is meegerekend in
de cijfers voor fokvarkens.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Pluimvee
- In deze tabel heeft pluimvee betrekking op de volgende diersoorten:
leghennen en ouderdieren daarvan, vleeskuikenouderdieren, vleeskuikens,
vleeseenden en kalkoenen. De gasvormige stikstofverliezen uit de mest van
overig pluimvee zoals legeenden, ganzen, parelhoenders en dergelijke
blijven in deze tabel buiten beschouwing.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Konijnen en edelpelsdieren
- De gasvormige stikstofverliezen van konijnen, nertsen en vossen.
De gasvormige stikstofverliezen van mannelijke dieren en jongen is
meegerekend in de cijfers voor moederdieren.- Overige stikstofverliezen (N)
- Verlies van overige gasvormige stikstofverbindingen (N2O, N2 en NO),
uitgedrukt in stikstof (N).
- Areaal bemestbare cultuurgrond
- Bemestbare cultuurgrond is beteelbare grond waarop dierlijke mest kan
worden toegepast. Dit omvat alle cultuurgrond behalve cultuurgrond die
braak ligt of die wordt gebruikt voor de teelt van snelgroeiend hout en
groenbemestingsgewassen. Vanaf 2009 ook exclusief tuinbouw onder glas.
De oppervlakte in deze tabel is gegeven in gemeten maat, dat wil zeggen
de netto beteelbare oppervlakte, inclusief voren en paden die voor de
teelt noodzakelijk zijn.- Overig bouwland
- Overig bouwland is bemestbare cultuurgrond in gebruik voor akkerbouw of
tuinbouw, exclusief het areaal snijmaïs.