Economie krimpt in eerste kwartaal 2024 met 0,1 procent

Dit zijn de nieuwste cijfers over dit onderwerp. Bekijk eerdere cijfers.
© Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Volgens de eerste berekening van het CBS, op basis van nu beschikbare gegevens, daalde het bruto binnenlands product (bbp) in het eerste kwartaal 2024 met 0,1 procent ten opzichte van het vierde kwartaal 2023. De lichte daling van het bbp in het eerste kwartaal is vooral toe te schrijven aan de export van goederen en aan een grotere onttrekking aan de voorraden. De daling van de export goederen hangt samen met de krimp van de industrie.

Door de coronacrisis bereikte het bbp halverwege 2020 een dieptepunt. Daarna trad een krachtig herstel op en groeide de economie tot 2023 onafgebroken. Sindsdien daalde het bbp in vier van de vijf kwartalen. In het eerste kwartaal 2024 was het bbp per saldo 0,9 procent lager dan in het vierde kwartaal 2022.

Bruto binnenlandse product (volume), seizoengecorrigeerd
JaarKwartaalIndex (2015=100)
20191e kwartaal109,2
20192e kwartaal109,5
20193e kwartaal109,7
20194e kwartaal110,4
20201e kwartaal108,9
20202e kwartaal99,8
20203e kwartaal106,2
20204e kwartaal106,8
20211e kwartaal108,1
20212e kwartaal111,4
20213e kwartaal113,7
20214e kwartaal114,5
20221e kwartaal115,1
20222e kwartaal117,1
20223e kwartaal117,3
20224e kwartaal117,9
20231e kwartaal117,5
20232e kwartaal117
20233e kwartaal116,7
20234e kwartaal117
20241e kwartaal116,9

Alle cijfers in dit bericht betreffen volumecijfers. Dat wil zeggen dat ze zijn gecorrigeerd voor prijsveranderingen.

Consumptie en investeringen groeien

De consumptie door huishoudens steeg in het eerste kwartaal 2024 met 0,7 procent ten opzichte van het vierde kwartaal. Vooral de uitgaven, gecorrigeerd voor prijsveranderingen, aan kleding, schoenen en vliegvakanties namen toe. De consumptie van de overheid groeide met 0,6 procent en de investeringen in vaste activa stegen met 0,4 procent. Vooral de investeringen in vervoersmiddelen en machines namen toe. De bouwinvesteringen daalden echter.

De uitvoer van goederen daalde, terwijl de uitvoer van diensten steeg. Per saldo daalde de export van goederen en diensten met 0,1 procent. De invoer van goederen en diensten bleef gelijk. Hierdoor droeg het handelssaldo negatief bij aan de ontwikkeling van het bbp. Ook de bijdrage van de verandering in voorraden was negatief.

Bestedingen naar categorie (volume)
 2024-I (%-verandering t.o.v. kwartaal eerder)2023-IV (%-verandering t.o.v. kwartaal eerder)
Bruto binnenlands product-0,10,3
Invoer goederen en diensten00,2
Consumptie huishoudens0,72
Consumptie overheid0,60,6
Investeringen in vaste activa0,4-1,7
Uitvoer goederen en diensten-0,1-0,1

Industrie krimpt

De toevoegde waarde (het verschil tussen productie en verbruik van energie, materialen en diensten) van de industrie daalde in het eerste kwartaal 2024 met 3,8 procent. Dat is vooral toe te schrijven aan de machine- en de vervoersmiddelenindustrie. De delfstoffenwinning noteerde weliswaar de grootste daling, maar de industrie droeg van alle bedrijfstakken het meest bij aan de daling van het bbp in het eerste kwartaal. De toegevoegde waarde van de bouw daalde met 1,8 procent.

Toegevoegde waarde naar bedrijfstak (volume)
 2024-I (%-verandering t.o.v. kwartaal eerder)2023-IV (%-verandering t.o.v. kwartaal eerder)
Energiebedrijven4,3-1,5
Water en afval1,1-0,5
Handel, horeca, vervoer en opslag0,70,5
Verhuur en handel onroerend goed0,40,4
Zakelijke dienstverlening0,40,3
Overheid, onderwijs en zorg0,20,8
Informatie en communicatie01
Financiële instellingen0-1,6
Landbouw, bosbouw en visserij-1,22
Cultuur, sport, recreatie en overige diensten-1,63,3
Bouwnijverheid-1,8-1,2
Industrie-3,80,5
Delfstoffenwinning-25,1-3

Economie belangrijkste handelspartners groeit

De krimp van de Nederlandse economie met 0,1 procent valt negatief op in vergelijking met de economische ontwikkeling van de belangrijkste handelspartners. De economie van de hele Europese Unie groeide in het eerste kwartaal 2024 met 0,3 procent ten opzichte van een kwartaal eerder. In België steeg het bpp ook met 0,3 procent, terwijl in Duitsland en Frankrijk de economie met 0,2 procent groeide. In de grootste economie van de wereld, de VS, nam het bbp in het eerste kwartaal met 0,4 procent toe ten opzichte van het vierde kwartaal. Het bbp van het Verenigd Koninkrijk ten slotte steeg met 0,6 procent.

Omvang economie 0,7 procent kleiner dan in het eerste kwartaal 2023

De Nederlandse economie was in het eerste kwartaal 0,7 procent kleiner dan in het eerste kwartaal 2023. De daling van het handelssaldo en de investeringen droeg het meest bij aan de krimp. De consumptie door de overheid leverde de meest positieve bijdrage. De industrie en de bouwnijverheid leverden van de Nederlandse bedrijfstakken de meest negatieve bijdrage aan de economische ontwikkeling ten opzichte van een jaar eerder.

Bruto binnenlands product (volume)
JaarKwartaal (%-verandering t.o.v. jaar eerder)
20191e kwartaal1,8
20192e kwartaal1,9
20193e kwartaal2,1
20194e kwartaal2
20201e kwartaal-0,3
20202e kwartaal-8,8
20203e kwartaal-3,3
20204e kwartaal-2,9
20211e kwartaal-1,1
20212e kwartaal11,8
20213e kwartaal6,9
20214e kwartaal7,4
20221e kwartaal6,4
20222e kwartaal5,2
20223e kwartaal3
20224e kwartaal2,9
20231e kwartaal1,8
20232e kwartaal-0,1
20233e kwartaal-0,8
20234e kwartaal-0,4
20241e kwartaal-0,7

Eerste berekening

De eerste berekening, 45 dagen na afloop van een kwartaal, wordt gepubliceerd op basis van de dan beschikbare informatie. Hiermee geeft het CBS een eerste beeld van de stand van de Nederlandse economie. Na deze eerste berekening komt voortdurend meer informatie beschikbaar over de Nederlandse economie, die vervolgens wordt verwerkt in nieuwe berekeningen. De tweede berekening van de economische groei maakt het CBS bekend op maandag 24 juni.

De absolute bijstelling van de tweede berekening ten opzichte van de eerste berekening was de afgelopen vijf jaar (2019-2023) gemiddeld 0,1 procentpunt. De twee uitersten bedroegen -0,3 en 0,7 procentpunt, allebei in 2021.

Bij elke nieuwe berekening bepaalt het CBS ook de nieuwe seizoengecorrigeerde cijfers van de eerder gepubliceerde kwartalen. De groeicijfers van het eerste, derde en vierde kwartaal 2023 zijn bijgesteld met respectievelijk 0,1, -0,1 en -0,1 procentpunt.

Revisie

Op 23 mei 2024 worden de gereviseerde cijfers over de omvang van de Nederlandse economie gepubliceerd over het verslagjaar 2021. Bij een revisie worden de laatste inzichten verwerkt uit de diverse statistieken en informatiebronnen die door de nationale rekeningen worden gebruikt. Ook wordt er met deze revisie een aantal methodewijzigingen doorgevoerd.

Op 24 juni wordt de tweede raming van de economische groei van het eerste kwartaal 2024 gepubliceerd. Dat is de eerste kwartaalraming na de revisie. Ook wordt dan de gereviseerde tijdreeks vanaf 1995 tot en met het eerste kwartaal 2024 gepubliceerd.

De cijfers in dit bericht zijn voorlopig en kunnen worden bijgesteld.