Wat behelst het onderzoek
Doel
Een verbinding maken tussen de nationale rekeningen en milieustatistieken. In de milieurekeningen zijn fysieke en monetaire gegevens opgenomen over het milieu.
Domeinbeschrijving
De milieurekeningen worden opgesteld volgens de concepten en definities van de nationale rekeningen. In de milieurekeningen zijn fysieke en monetaire gegevens opgenomen over het milieu. Voor de fysieke materiaalstromen betekent dit dat alle stromen worden beschreven die direct zijn gerelateerd aan de Nederlandse economie. De materiaalstromen worden geregistreerd voor de afzonderlijke economische activiteiten op de plek waar deze activiteiten daadwerkelijk plaatsvinden. Hierbij wordt uitgegaan van het zogenaamde ‘ingezetenenprincipe’. Dit betekent dat in het geval van bijvoorbeeld luchtemissies alle uitstoot van schadelijke gassen wordt beschreven die wordt veroorzaakt door Nederlandse ingezetenen. Vervuiling veroorzaakt door Nederlandse ingezetenen in het buitenland (bijvoorbeeld luchtemissies veroorzaakt door Nederlandse transporteurs) wordt meegenomen, terwijl vervuiling veroorzaakt door niet-ingezetenen binnen het Nederlandse grondgebied (bijvoorbeeld buitenlandse toeristen) niet wordt meegenomen. Dit is een belangrijk verschil met de milieu- en energiestatistieken die uitgaan van het grondgebiedprincipe. Door dit conceptuele onderscheid kunnen de cijfers uit de milieurekeningen verschillen van andere milieu- en energiestatistieken, zoals deze worden gepubliceerd in de Milieubalans, het Compendium voor de Leefomgeving en de Nederlandse energiebalans.
Aanvang onderzoek
De milieurekeningen zijn opgebouwd rondom de ‘National Accounting Matrix including Environmental Accounts’ (NAMEA), waarin de samenhang tussen een aantal belangrijke economische indicatoren en het milieu wordt getoond. De ontwikkeling van de NAMEA is begonnen in 1992. Cijfers zijn beschikbaar vanaf 1989.
Frequentie
Jaarlijks.
Publicatiestrategie
De milieurekeningen volgen de publicatiestrategie van de nationale rekeningen. Er zijn drie publicatiemomenten waarbij sprake is van steeds betere en meer gedetailleerde statistische informatie. Na afloop van het verslagjaar worden na 6, 18 en 30 maanden respectievelijk de voorlopige, nader voorlopige en definitieve jaarramingen gepubliceerd.
De milieurekeningen worden jaarlijks gepubliceerd op StatLine, de elektronische database van het CBS. Een selectie van de gegevens wordt sinds 1993 opgenomen in de jaarlijkse papieren publicatie ‘Nationale rekeningen’. Sinds 2006 verschijnt jaarlijks de publicatie ‘Nederlandse milieurekeningen’ waarin een overzicht van alle rekeningen op het gebied van milieu wordt gegeven.
Hoe wordt het uitgevoerd
Belangrijkste bronnen
De belangrijkste bronnen voor de milieurekeningen zijn de milieustatistieken (vooral emissieregistraties), de energiestatistieken (vooral de Nederlandse energiebalans) en de nationale rekeningen.
Globale structuur integratiekader
De milieurekeningen worden gepresenteerd in de vorm van een rekeningenstelsel. Een rekeningenstelsel vormt een samenhangend en geïntegreerd geheel waarin alle variabelen op een consistente wijze met elkaar samenhangen. Integratie is het onderling afstemmen, volledig en consistent maken van statistische gegevens binnen een stelsel van definities en definitievergelijkingen. Door integratie komt extra informatie beschikbaar die in het oorspronkelijke cijfermateriaal niet aanwezig is.
Wat is de kwaliteit van de uitkomsten
Volgtijdelijke vergelijkbaarheid
Ja. De milieurekeningen volgt de continuïteitsstrategie van de nationale rekeningen. Hierbij is het correct weergeven van ontwikkelingen belangrijker dan het niveau van een variabele.
Revisies
De cijfers van de milieurekeningen worden jaarlijks bijgesteld. De belangrijkste reden hiervoor is dat de bronstatistieken, en dan vooral de emissieregistratie, ook jaarlijks worden bijgesteld. Om aansluiting te houden bij de nationale milieucijfers is het noodzakelijk om elk jaar de milieurekeningen bij te stellen. Op deze manier is de publicatie van consistente tijdreeksen gegarandeerd. Bovendien komen een aantal van de cijfers die in de milieurekeningen worden gepubliceerd direct overeen met de emissiecijfers die elk jaar op StatLine, in het Compendium voor de Leefomgeving en in de Milieubalans (van het Planbureau voor de Leefomgeving) worden gepubliceerd. De berekeningsmethoden worden niet jaarlijks aangepast zodat cijfers op dezelfde manier zijn samengesteld en consistent zijn.
De berekeningsmethoden van de milieurekeningen worden aangepast als de nationale rekeningen gereviseerd worden. Dit gebeurt eens in de vijf à tien jaar. Bij een revisie van de nationale rekeningen worden alle niveaugrootheden opnieuw vastgesteld en worden nieuwe beschikbare bronnen en rekenmethoden doorgevoerd. De meest recente revisie vond plaats over verslagjaar 2001.
Beschrijving kwaliteitsstrategie
Net als de nationale rekeningen vormen de milieurekeningen een samenhangend en geïntegreerd geheel waarin alle variabelen op een consistente wijze met elkaar samenhangen. Dit draagt in belangrijke mate bij aan de kwaliteit, doordat de definitievergelijkingen die aan het systeem ten grondslag liggen het mogelijk maken om gegevens uit verschillende statistieken aan elkaar te relateren. Ook als de uitkomsten van deze statistieken niet sluiten, kan via integratie tot de meest plausibele schattingen worden gekomen. Zo moet voor vervuiling de totale herkomst van de vervuilende stoffen gelijk zijn aan de bestemming ervan. Voor materialen, zoals energieproducten, moet het aanbod gelijk zijn aan het verbruik.