Wat behelst het onderzoek
Doel
Schetsen van een beeld van de (consumptieve) bestedingen van huishoudens naar omvang, samenstelling en inkomenshoogte. Zie ook Budgetonderzoek.
Doelpopulatie
Het Budgetonderzoek doet uitspraken over de particuliere huishoudens die in Nederland wonen. Bewoners van instellingen en tehuizen behoren niet tot de doelpopulatie.
Statistische eenheid
Huishoudens
Aanvang onderzoek
Het onderzoek is in deze vorm gestart in statistiekjaar 2005 en liep in deze vorm tot en met 2010. Onderzoeken over eerdere jaren gebruiken een andere methode, zie Budgetonderzoek (BO) tot 2005.
Frequentie
Doorlopend jaarlijks onderzoek.
Publicatiestrategie
De statistiek zal één jaar na afloop van elk onderzoeksjaar voorlopige cijfers publiceren. Een jaar later worden deze voorlopige cijfers vervangen door definitieve cijfers.
Hoe wordt het uitgevoerd
Soort onderzoek
Het Budgetonderzoek bestaat uit twee afzonderlijke steekproeven. De huishoudens van de eerste steekproef noteren gedurende een halve maand alle uitgaven. De huishoudens van de tweede steekproef noteren gedurende drie maanden alle uitgaven aan artikelen met een prijs per stuk van 20 euro en meer.
Waarnemingsmethode
De eerste groep huishoudens wordt drie keer persoonlijk benaderd door een enquêteur of enquêtrice. De gegevens worden via directe computerinvoer opgenomen. De tweede groep huishoudens wordt drie keer telefonisch benaderd. De gegevens worden via de telefoon opgenomen. Bij beide groepen worden enkele gegevens schriftelijk ingevuld via speciale vragenlijsten. Ook worden gegevens over inkomen en woonlasten gekoppeld vanuit registraties waar het CBS over beschikt.
Berichtgevers
Iedere persoon van 15 jaar of ouder in het huishouden.
Steekproefomvang
Aan de enquête over de uitgaven van meer dan 20 euro doen circa 6 duizend huishoudens mee. De enquête over alle uitgaven wordt ingevuld door circa 1500 huishoudens; hiervan hebben er 1200 ook al meegedaan aan de enquête over uitgaven van 20 euro of meer.
Controle- en correctiemethoden
Controle en correctie van de gegevens vindt in het hele traject plaats:
- Tijdens het vraaggesprek elementaire controles interactief met de interviewer.
- Tijdens het invoeren van de papieren vragenlijsten vooral gericht op intikfouten.
- Tijdens de verdere verwerking van de vragenlijsten waarin bestedingen in relatie tot een bepaald huishouden worden gezet.
- Tijdens het completeren van de gegevens van het huishouden door het imputeren van bepaalde gegevens en aanvullingen met registerinformatie.
- Voorafgaande aan publicatie controle met interne en externe bronnen.
Weging
Ieder huishouden krijgt een gewicht dat omgekeerd evenredig is aan de trekkingskans.
Om de nauwkeurigheid van de uitkomsten te verbeteren wordt daarna herwogen naar netto huishoudensinkomen, huishoudensgrootte, geslacht (bij eenpersoonshuishoudens), sociaal-economische categorie hoofdkostwinner en woonsituatie (huurwoning; koopwoning).
Wat is de kwaliteit van de uitkomsten
Nauwkeurigheid
Zoals bij alle steekproefonderzoeken zijn de uitkomsten een schatting van de werkelijke waarden. Bij de interpretatie van de gegevens dient hiermee rekening gehouden te worden.
In de publicaties zijn geen gegevens opgenomen voor groepen die uit minder dan 400 personen bestaan bij de steekproef van huishoudens die uitgaven van 20 euro en meer bijhouden. Bij de steekproef van huishoudens die alle uitgaven bijhouden zijn geen gegevens opgenomen als het om minder dan 100 personen gaat.
Afwijkingen kunnen ook ontstaan door non-respons. Circa 25 procent van de benaderde huishoudens (bij huishoudens van zelfstandigen circa 10 procent) doet mee aan een van beide onderzoeken. Ook kan er sprake zijn van uitval tijdens het onderzoek.
De standaardfout van de totale bestedingen van alle huishoudens bedraagt minder dan 1 procent. Voor de totale bestedingen aan 'voeding', 'woning', 'kleding en schoeisel', 'hygiëne en geneeskundige verzorging', 'ontwikkeling en ontspanning' en 'verkeer en vervoer' ligt de standaardfout onder de 2 procent.
Volgtijdelijke vergelijkbaarheid
Door de verandering in methode zijn de cijfers tussen het oude en nieuwe Budgetonderzoek niet geheel vergelijkbaar. Deze verschillen zijn door de grote aanpassing niet kwantificeerbaar. Er is hierdoor een methodebreuk ontstaan tussen 2004 en 2005. In de daaropvolgende jaren is er nog een aantal kleinere wijzigingen aangebracht, die de volgtijdelijke vergelijkbaarheid niet beperken.
Beschrijving kwaliteitsstrategie
Zowel de interviewers aan de telefoon als de veldinterviewers controleren de kwaliteit van de bijgehouden uitgaven, vragen door en proberen huishoudens zoveel mogelijk te motiveren en bij te sturen. Bij de verwerking van de cijfers worden de gegevens middels regelgestuurd werken consequent verwerkt, uitgebreid gecontroleerd op basis van interne consistentie en volledigheid, op basis van cijfers van voorgaande jaren en met gegevens van Nationale Rekeningen en Prijzen.
