Verkeerprestaties bestelauto's

Wat behelst het onderzoek

Doel

Samenstellen van overzichten over de verkeersprestaties (in voertuigkilometers) per jaar van bestelauto’s met een Nederlands kenteken, uitgesplitst naar kenmerken van het voertuig.

Doelpopulatie

Alle bestelauto’s die met een geldig Nederlands kenteken die zijn toegelaten tot het verkeer op de openbare weg, inclusief:

• Bestelauto’s die in (een deel van) het jaar behoren tot de bedrijfsvoorraad.
• Bestelauto’s die slechts een deel van het jaar actief zijn op het wegennet, zoals nieuwe of geïmporteerde voertuigen en voertuigen die gedurende het jaar zijn gesloopt of geëxporteerd.

Uitgesloten zijn:

• Bijzondere kentekens zoals omschreven in artikel 4 van Hoofdstuk 2 van het Kentekenreglement, met uitzondering van die welke worden genoemd in lid 5 (ZZ-kentekens).
• Kentekens die zijn afgegeven voor voertuigen in gebruik bij de Nederlandse strijdkrachten en bij in Nederland gelegerde militaire organisaties (NATO, AFNORTH e.d.).

Statistische eenheid

Bestelauto’s met een Nederlands kenteken.

Aanvang onderzoek

Het onderzoek is voor het eerst uitgevoerd in 2008. In 2009 is het onderzoek herhaald en verbeterd. De verkeersprestaties zijn berekend op basis van de gegevens uit het register van de Stichting Nationale Autopas (NAP) van augustus. Verkeersprestaties gebaseerd op NAP zijn berekend vanaf 2001.

Frequentie

Jaarlijks.

Publicatiestrategie

De oudere jaren zijn definitief en de meest recente jaren blijven voorlopig.

Hoe wordt het uitgevoerd

Soort onderzoek

De populatie van een bepaald onderzoeksjaar bestaat uit alle bestelwagens die in het register van de RDW (Dienst Wegverkeer) op 1 januari, inclusief de bedrijfsvoorraad van 1 januari en de uitval van het jaar ervóór. Voorbeeld: voor de berekening van verkeersprestaties over verslagjaar 2008 zijn de volgende gegevens gebruikt: de populatie van 2008 bestaat uit alle bestelwagens die in het register van de RDW op 1 januari 2009 voorkomen, inclusief de bedrijfsvoorraad op 1 januari 2009 en de uitval (sloop, export en diefstal) van 2008. Dit omvat alle voertuigen die in 2008 op de weg zijn geweest. Uit het register van de Stichting Nationale Autopas (NAP) zijn de kentekens van de totale steekproefpopulatie verrijkt met kilometerstanden en bijbehorende registratiedatums. Hierbij zijn uitsluitend die kentekens geselecteerd die een in de tijd oplopende kilometerstand hebben. Op basis van de verschillen tussen kilometerstanden van twee opeenvolgende peildata zijn de afgelegde kilometers voor de periode tussen de peildata berekend. Hiermee zijn jaarkilometrages berekend voor alle voertuigen. Deze jaarkilometrages worden gebruikt om de verkeersprestaties te schatten van de verschillende soorten voertuigcategorieën. Omdat het een historisch bestand betreft kunnen met behulp van één steekproef meerdere kalenderjaren worden berekend. Met de steekproef van 2008 zijn bijvoorbeeld vier kalenderjaren berekend.

Waarnemingsmethode

Secundaire waarneming waarbij gebruik wordt gemaakt van de registers van de RDW en de NAP.

Berichtgevers

De Stichting Nationale Autopas ontvangt kilometerstanden van Nederlandse voertuigen via het systeem van Algemene Periodieke Keuring (APK) en van bij de NAP aangesloten bedrijven. De kilometerstand wordt bij de reguliere apk-keuring altijd in het databestand van de NAP opgenomen. Daarnaast registreren bij de Stichting aangesloten servicestations, schade- en herstelbedrijven ook kilometerstanden na een servicebeurt of bij reparatie van schade. Voertuigkenmerken zijn afkomstig uit de registratie van de RDW.

Controle- en correctiemethoden

In het NAP-register zijn geen standen meer beschikbaar van voertuigen die vóór 2006 zijn gesloopt, geëxporteerd of gestolen. Bij de berekening van de verkeersprestaties wordt voor ontbrekende voertuigen gecorrigeerd.

Steekproefomvang

De steekproef van kentekens wordt getrokken uit het register van de RDW (Dienst Wegverkeer). De steekproef van medio 2008 bedroeg 152.129 kentekens, medio 2009 zijn 192.657 kentekens van bestelwagens getrokken.

Weging

Voor het schatten van de jaarkilometrages wordt onder meer de ratioschatter toegepast. Deze ratioschatter corrigeert voor de scheefheid van het aantal dagen dat voertuigen aan het verkeer deelnemen. De jaarkilometrage van een voertuig hangt samen met het aantal dagen dat het voertuig aan het verkeer heeft deelgenomen. Tevens wordt hiermee gecorrigeerd voor het minder beschikbaar zijn van kilometerstanden van de nieuwste voertuigen en voor de bedrijfsvoorraad.

Onderverdelingen

Voertuigkilometers van Nederlandse bestelwagens zijn uitgesplitst naar Nederlandse voertuigen op Nederlands grondgebied en Nederlandse voertuigen op buitenlands grondgebied. Daarnaast zijn er cijfers van de totale afstand afgelegd op Nederlands grondgebied. Hierbij is onderscheid gemaakt naar kilometers afgelegd door Nederlandse en buitenlandse voertuigen. Voor de hierboven genoemde uitsplitsingen alsook voor het berekenen van gegevens voor de jaren 1990 t/m 2000 zijn naast de informatie uit de NAP diverse andere bronnen gebruikt, namelijk:

• statistiek van het wegvervoer
• wegvervoergegevens van Eurostat
• BedrijfsVoertuigenEnquête (BVE), dit onderzoek is beschikbaar t/m 1993

Ophoging

Niet alle kentekens van bestelauto’s komen voor in het NAP-register. Bij de ophoging worden de resultaten van de kentekensteekproef ‘vertaald’ naar de aantallen in het totale voertuigpark.  

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten

Nauwkeurigheid

Bij steekproefonderzoek wordt slechts van een deel van de populatie informatie verkregen. De geschatte uitkomsten op basis van de steekproefgegevens zullen niet exact gelijk zijn aan de werkelijke uitkomsten en hebben dus een onnauwkeurigheidsmarge. De relatieve marges van de totale verkeersprestatie bedragen in:

• 2008: 0,5 procent
• 2009: 0,5 procent
• 2010: 0,5 procent 

In de BVE van 1993 waren de marges voor bestelauto’s 3,4%.

Volgtijdelijke vergelijkbaarheid

Tot en met 1993 zijn de verkeersprestaties van bestelauto’s bepaald op basis van de vierjaarlijkse bedrijfsvoertuigenenquête (BVE). De BVE is nu niet meer beschikbaar. De laatste (gepubliceerde) uitvraag voor de BVE was in 1993 (Het bezit en gebruik van bedrijfsvoertuigen 1993, CBS, Voorburg/Heerlen, 1994). De gegevens van 2001 en navolgende jaren zijn gebaseerd op de gegevens uit het NAP-register volgens boven beschreven methodiek. In de tussenliggende periode van 1994 tot en met 2000 zijn de verkeersprestaties van bestelauto’s geschat door interpolatie tussen het BVE-niveau van 1993 en gegevens uit het NAP-register van 2001.

Smoothing effect 

Verkeersprestaties berekend op grond van de NAP-gegevens zijn onderhevig aan een smoothing effect. Afgelegde kilometers voor één voertuig zijn berekend op basis van de verschillen tussen kilometerstanden van twee opeenvolgende peildata en omgerekend naar een gemiddeld kilometrage per dag. De periode tussen de twee peildata valt echter zelden volledig samen met de verslagperiode (kalenderjaar). Een voorbeeld: als de kilometerstand van een auto wordt opgenomen op 1 augustus 2007, 1 augustus 2008 en 1 augustus 2009, wordt de jaarkilometrage van verslagjaar 2008 deels gevormd door dagkilometrages gebaseerd op de peilstanden tussen 1 augustus 2007 en 1 augustus 2008 én deels door de dagkilometrages gebaseerd op de peilstanden tussen 1 augustus 2008 en 1 augustus 2009. Doordat gemiddelde dagkilometrages worden meegenomen, die berekend zijn op basis van periodes die zich uitstrekken over eerdere en latere jaren dan de verslagperiode treedt een smoothing effect op. De jaarlijkse variatie wordt hierdoor afgevlakt.

Definities

Verkeersprestatie

De afgelegde afstand door (motor)voertuigen gedurende een bepaalde periode uitgedrukt in voertuigkilometers.

Voertuigkilometer

De uniforme maateenheid voor de verkeersprestatie overeenkomend met de door één (motor)voertuig afgelegde afstand van één kilometer.

Bestelauto's

Drie- en vier-wielige vrachtvoertuigen, waarvan het ledig gewicht vermeerderd met het laadvermogen ten hoogste 3500 kg bedraagt.

Leeftijd voertuig

De leeftijd van het voertuig is afgeleid van het bouwjaar van het voertuig.