Patentaanvragers en -aanvragen uit Nederland

Wat behelst het onderzoek?

Doel

De statistiek Patentaanvragers en -aanvragen uit Nederland beschrijft welke ondernemingen uit Nederland patent aanvragen uitgesplitst naar bedrijfsklasse, grootteklasse en technologiegebied.

Doelpopulatie

De doelpopulatie betreft alle directe patentaanvragen uit Nederland bij het European Patent Office (EPO) en Agentschap NL, divisie NL Octrooicentrum (NLOC). De patentaanvragen bij het EPO kunnen ook zogeheten EURO-PCT-aanvragen zijn. EURO-PCT-aanvragen zijn patentaanvragen bij de World Intellectual Property Organisation (WIPO), waarvoor ook patentrecht wordt aangevraagd in één of meerdere landen die zijn aangesloten bij het Europees Octrooiverdrag. Vrijwel elke patentaanvraag wordt gekoppeld aan een onderneming uit het Algemeen Bedrijvenregister (ABR).

Statistische eenheid

Ondernemingen. Dit zijn rechtspersoonlijkheid bezittende ondernemingen of natuurlijke personen. In officiële CBS-terminologie wordt gesproken over de ondernemingengroep. Het betreft de meest omvattende eenheid van in Nederland gevestigde personen waarover overwegende zeggenschap kan worden uitgeoefend. De onderneming wordt beschouwd als de feitelijke actor in financiële processen, vooral het financierings- en inkomensverdelingsproces.

Aanvang onderzoek

Het onderzoek is gestart in 2010 met de publicatie van uitkomsten over de periode 2000 tot en met 2006.

Frequentie

Jaarlijks.

Publicatiestrategie

In het najaar van 2010 zijn gegevens over de periode 2000 t/m 2006 gepubliceerd. De gegevens over 2000 t/m 2005 zijn definitief vastgesteld. De uitkomsten over 2006 zijn voorlopig. In het jaar t+5 worden de gegevens over 2006 definitief vastgesteld. In het vervolg is de publicatiestrategie als volgt: medio jaar t+4 wordt de dataset aangevuld met gegevens over jaar t. Dit betreft voorlopige cijfers. Medio jaar t+5 worden de gegevens over jaar t definitief vastgesteld.

Hoe wordt het uitgevoerd?

Soort onderzoek

Het onderzoek is gebaseerd op registerinformatie.

Waarnemingsmethode

Elektronische opvraag van registers met patentaanvragen.

Berichtgevers

Op verzoek van het CBS heeft NLOC twee registraties ter beschikking gesteld met daarin alle patentaanvragen uit Nederland bij het EPO en het NLOC zelf.

Steekproefomvang

Niet van toepassing (integrale waarneming uit registers).

Controle- en correctiemethoden

Op basis van de naam-, adres- en woonplaatsgegevens van de aanvrager van het patent is een koppeling gelegd met de statistische eenheid onderneming uit het ABR. Er is gekozen om een patentaanvraag te koppelen aan een onderneming omdat het conceptueel helderder is en praktisch gezien ook makkelijker dan aan één van de andere statistische eenheden. Het eigendom van een patent ligt doorgaans op het niveau van de onderneming en is moeilijk door te vertalen naar bepaald (lokale) onderdelen of vestigingen van een onderneming. Opgemerkt zij dat ook universiteiten en instellingen onder de eenheid onderneming vallen. Niet alle patentaanvragen konden worden gekoppeld. Patentaanvragen die niet aan een onderneming uit het ABR gekoppeld konden worden, betreffen bijvoorbeeld patentaanvragen op persoonlijke titel. Personen komen namelijk niet voor in het ABR.

Weging

De uitkomsten m.b.t. de aanvragers (ondernemingen met patentaanvraag) zijn niet gewogen. Als een aanvrager op twee of meer technologiegebieden patenten heeft aangevraagd dan telt deze op elk technologiegebied voor vol mee. De uitkomsten m.b.t. patentaanvragen zijn wél gewogen. Indien twee of meer ondernemingen betrokken zijn bij één en dezelfde patentaanvraag dan telt de aanvraag voor een fractie (afhankelijk van het aantal betrokken) mee bij indeling naar bedrijfsklasse of grootteklasse. Ook wanneer een aanvraag naar twee (of meer) technologiegebieden is te classificeren dan telt deze op elk technologiegebied voor een fractie mee. De gepresenteerde indeling naar technologiegebied is geënt op de International Patent Classification-code. Technologiecodes worden aan patentaanvragen toegekend vanuit technologisch perspectief door de patentverlenende organisatie. De code(s) die een patentaanvraag krijgt is afhankelijk van de functie van de uitvinding of het toepassingsgebied. De IPC is verdeeld naar secties, klassen, subklassen, groepen en subgroepen (in totaal beslaat de IPC zo’n 70 000 categorieën). Op basis van de IPC heeft het CBS zelf aggregaten samengesteld (zie bijlage 3 van onderzoeksrapport ‘Patentaanvragers en -aanvragen uit Nederland’).

Wat is de kwaliteit van de uitkomsten?

Nauwkeurigheid

De statistiek is gebaseerd op registerinformatie die door het CBS verrijkt wordt met informatie uit het ABR. Het koppelen van de registerinformatie aan het ABR zal niet geheel foutloos zijn; het is mogelijk dat in een enkel geval een aanvraag aan een verkeerde onderneming is gekoppeld of dat een patentaanvraag ten onrechte niet gekoppeld is.

Beschrijving kwaliteitsstrategie

De koppeling tussen de patentregisters en het ABR heeft in eerste instantie automatisch plaatsgevonden via een aantal algoritmen die naam- en adresgegevens vergelijken. Aan elke automatische koppeling is een score toegekend die geïnterpreteerd kan worden als ‘rapportcijfer’ van de tot stand gebrachte koppeling. Het geeft aan in hoeverre de koppeling als juist beschouwd kan worden. Het rapportcijfer van de automatische koppeling komt tot stand op basis van de Largest Common Subsequence-score (LCS-score) en de trigrammenscore. Beide zijn uitkomsten van stringvergelijkingsmethoden. De trigrammenmethode meet hoofdzakelijk de materiële gelijkheid tussen stringvariabelen en de LCS-score de volgorde gelijkheid. Na het automatische koppelproces zijn een aantal bewerkingen uitgevoerd om de kwaliteit van de koppeling te verhogen. Het betrof niet alleen het controleren van koppelingen maar ook het verrichten van extra inspanningen om koppelingen met lage scores en ongekoppelde aanvragen alsnog handmatig te koppelen.