Wijzigingen bij de berekening van de dienstenprijsindex (DPI)

Samenvatting

- Bij de samenstelling van de dienstenprijsindex (DPI) volgt het CBS met ingang van 2012 de classificatie van producten naar activiteit (CPA 2008)
Het basisjaar voor de dienstenprijsindex is verlegd van 2006=100 naar 2010=100. 
- Het CBS heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt gelijktijdig wijzigingen in de wegingen van de afzonderlijke diensten en de berichtgevers door te voeren.
- De wijzigingen hebben invloed op het verloop van de indexreeksen.

Inleiding

De dienstenprijsindex meet de prijsontwikkeling van diensten die bedrijven leveren op het gebied van commerciële dienstverlening. De prijsontwikkeling van de afzonderlijke diensten wordt gewogen met de binnenlandse productiewaarden uit de Nationale rekeningen.
Naast de dienstenprijsindex worden ook de prijsontwikkelingen van de afzonderlijke diensten gepubliceerd. Deze zijn gegroepeerd volgens de classificatie van producten naar activiteit.
De classificatie die bij de berekening van de DPI wordt gebruikt, wijzigt vanaf 2012 naar CPA 2008. Als gevolg van deze wijziging is er een basisverlegging van 2006=100 naar 2010=100 doorgevoerd. Het wijzigen van de classificatie en de basisverlegging biedt de gelegenheid om andere wijzigingen en verbeteringen door te voeren. In dit artikel worden de wijzigingen toegelicht.

Veranderingen

De onderstaande veranderingen zijn doorgevoerd:

1. Wijziging classificatie en publicatieschema
De diensten die bijdragen aan de DPI worden geclassificeerd volgens de CPA-classificatie. De dienstenprijsindex omvat de secties H tot en met N. Deze classificatie volgt het gemeenschappelijke Europese kader voor de vergelijking van statistische gegevens over goederen en diensten. De CPA is op 4-digitniveau gelijk aan de NACE/SBI-indeling die de classificatie van economische activiteiten weergeeft. In 2008 is een nieuwe CPA-classificatie opgesteld. Deze vervangt de classificatie uit 2002. Dit heeft op sommige punten grote wijzigingen tot gevolg. Met name branches die eerder onder de ‘overige zakelijke dienstverlening’ vielen, hebben een aparte 2-digitcode gekregen. Met ingang van 2012 wordt deze classificatie gevolgd.

2. Wijziging indexreferentiejaar naar 2010=100
Het indexreferentiejaar voor de dienstenprijsindex is gewijzigd van 2006=100 naar 2010=100. De DPI-uitkomsten zijn vanaf 2010 herberekend volgens de nieuwe classificatie en met nieuwe wegingen. In de nieuwe publicatietabel staan tevens de historische indexcijfers geschakeld aan de nieuwe reeks. De indexcijfers voor 2010 zijn met behulp van de oude gewichten gekoppeld aan de nieuwe reeks. Aggregatie van de reeks vóór 2010 is daardoor niet mogelijk met de nieuwe gewichten. Daarvoor zijn de oude gewichten nodig. Deze zullen eerst moeten worden gecorrigeerd voor de basisverlegging door middel van een zogenoemde price update. De publicatie van de oude reeks op basis van 2006=100 is met ingang van het vierde kwartaal van 2011 gestopt.

3. Wijziging wegingen
De wegingen van de afzonderlijke diensten zijn vernieuwd. Deze wegingen zijn op hoofdgroepen gebaseerd op de binnenlandse productiewaarden uit 2008. Voor de verdeling van de productiewaarden naar deelmarkten is gebruik gemaakt van gegevens van de productiestatistiek. De productiewaarden zijn vervolgens herschaald naar 1 000 000 weegpunten. De nieuwe weegpunten per 2-digitdienst staan in onderstaande tabel.

Tabel 1. Weegpunten per DPI-dienst

Diensten                                                                                                                                                                                                 Weging

Totaal DPI                                                                                                                                                                                                  1000000
  
H Vervoer en opslag 
49 Vervoer te land en vervoer via pijpleidingen                                                                                                                                           30620
50 Vervoer over water                                                                                                                                                                                16449
51 Luchtvaart                                                                                                                                                                                               25088
52 Opslag en vervoerondersteunende diensten                                                                                                                                          27149
53 Post- en koeriersdiensten                                                                                                                                                                        14571
I Logies-, maaltijd- en drankverstrekking 
55 Verschaffen van accommodatie                                                                                                                                                               7485
56 Eet- en drinkgelegenheden                                                                                                                                                                      37387
J Informatie en communicatie 
58 Uitgeverijdiensten                                                                                                                                                                                    37082
59 Productie van films en van video- en televisieprogramma's, geluidsopnamen en muziekuitgeverijen                                                      8856
60 Uitzending van radio- en televisieprogramma's                                                                                                                                         5701
61 Telecommunicatie                                                                                                                                                                                    47950
62 Computerprogrammering, advisering en aanverwante diensten                                                                                                            46289
63 Diensten op het gebied van informatie                                                                                                                                                      3545
K Financiële instellingen 
64 Financiële diensten, met uitzondering van verzekeringen en pensioenfondsen                                                                                   104862
65 Verzekeringen en pensioenfondsen, met uitzondering van verplichte sociale verzekeringen                                                               37077
66 Ondersteunende financiële diensten en verzekeringen                                                                                                                          18099
L Verhuur van en handel in onroerend goed 
68 Exploitatie van en handel in onroerend goed                                                                                                                                         147934
M Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening 
69 Rechtskundige en boekhoudkundige diensten                                                                                                                                        51387
70 Diensten van hoofdkantoren; advies op het gebied van bedrijfsbeheer                                                                                                 77010
71 Architecten en ingenieurs; technische testen en toetsen                                                                                                                       29818
72 Speur- en ontwikkelingswerk op wetenschappelijk gebied                                                                                                                    32287
73 Reclame en marktonderzoek                                                                                                                                                                   28351
74 Andere vrije beroepen en andere wetenschappelijke en technische diensten                                                                                      21001
75 Veterinaire diensten                                                                                                                                                                                  1623
N Verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening 
77 Verhuur en lease                                                                                                                                                                                     28308
78 Arbeidsbemiddeling en personeelsvoorziening                                                                                                                                       56233
79 Reisbureaus, reisorganisatoren, reserveringsbureaus en aanverwante diensten                                                                                13978
80 Beveiligings- en opsporingsdiensten                                                                                                                                                         4313
81 Diensten in verband met gebouwen; landschapsverzorging                                                                                                                  21039
82 Administratieve en ondersteunende diensten ten behoeve van kantoren en andere zakelijke dienstverlening                                     18508

De wegingen van de afzonderlijke berichtgevers zijn tevens vernieuwd. Deze wegingen zijn, waar mogelijk, gebaseerd op omzetten op activiteitenniveau uit de productiestatistiek. Indien deze omzetgegevens niet beschikbaar zijn, zijn de gewichten gebaseerd op omzetten die door de bedrijven bij de start van de dienstenprijzenstatistiek zijn opgegeven.