Conjunctuurklok

De conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur.

Hoe wordt de klok gemaakt?

Van elke indicator, bijvoorbeeld het bruto binnenlands product, wordt eerst de lange termijn trend bepaald. Vervolgens wordt het verschil gemeten tussen de lange termijn trend en de huidige stand van zaken. Dit verschil bepaalt de plaats van de indicator (het bbp) in de klok.

Er zijn vier mogelijkheden: de indicator bevindt zich onder of boven de trend en neemt daarbij toe of af. Die vier mogelijkheden komen overeen met de vier conjunctuurfasen:

  1. boven de trend en afgenomen (het kwadrant linksboven, kleur oranje; neergaande conjunctuur)
  2. onder de trend en afgenomen (het kwadrant linksonder, kleur rood; laagconjunctuur)
  3. onder de trend en toegenomen (het kwadrant rechtsonder, kleur geel; opgaande conjunctuur)
  4. boven de trend en toegenomen (het kwadrant rechtsboven, kleur groen; hoogconjunctuur)

Op de verticale as (de y-as) van de conjunctuurklok staat voor iedere indicator de afwijking van de lange termijn trend. Op de horizontale as (de x-as) van de klok is de maand-op-maand-ontwikkeling geplaatst.

Hoe gebruik je de klok?

Door de vijftien geselecteerde indicatoren gezamenlijk af te beelden, ontstaat een samenhangend beeld van de stand van de conjunctuur op een bepaald moment. Het gaat om de plaats en de beweging van de puntenwolk: in een periode van hoogconjunctuur liggen de meeste indicatoren rechtsboven, in een periode van laagconjunctuur linksonder. Normaliter beweegt de puntenwolk tegen de klok in. Het verloop is echter grillig en vooral op korte termijn moeilijk voorspelbaar.

Zeker in het begin kun je het beste een paar indicatoren uitschakelen (‘uitvinken’). Doe dat met ‘orders’, ‘grote aankopen’, ‘uitzenduren’, ‘rente’, ‘vacatures’ en ‘faillissementen’. Dan houd je een aantal bekende bestedingsindicatoren over, plus het consumenten- en het producentenvertrouwen. Het consumentenvertrouwen is een zogeheten ‘voorlopende’ indicator: verbetert het vertrouwen, dan zal het de maanden daarna meestal ook goed gaan in de economie. Werkloosheid is een ‘achterlopende’ indicator. De werkloosheid loopt pas op als het al langere tijd slecht gaat met de economie en, bijvoorbeeld, de consumptie en de investeringen al enige maanden teruglopen.

Wat kun je ermee?

Je krijgt direct een goed beeld van de conjuncturele fase waarin de economie zich bevindt. Het CBS publiceert elke laatste week van de maand het conjunctuurbeeld van diezelfde maand. Kijk bijvoorbeeld eens naar het laatste conjunctuurbeeld en vergelijk dat met het beeld van een maand eerder. Welke indicatoren zijn van kwadrant veranderd? In welk kwadrant ligt het zwaartepunt van de puntenwolk? Wat zegt dit over de conjunctuur op dit moment?

Interessante links

Weten hoe de Conjunctuurklok werkt? Bekijk het onderstaande filmpje:

 

Zien hoe de economische crisis verliep? Bekijk het onderstaande filmpje:

Klik op de onderstaande link om naar de Conjunctuurklok