Robuuste groei toegevoegde waarde in het mkb

© Hollandse Hoogte / Astrid Huis
De toegevoegde waarde van niet-financiële midden- en kleinbedrijven nam in 2018 toe met 5,4 procent. Ook in 2017 was de groei ruim 5 procent. Zowel de arbeidsproductiviteit als de werkgelegenheid namen toe in 2018. Dit meldt het CBS op basis van statistisch onderzoek voor het ‘Jaarbericht Staat van het MKB 2019’ van het Comité voor Ondernemerschap.

De toegevoegde waarde van het mkb in het niet-financiële bedrijfsleven, de business economy, was 241 miljard euro in 2018. De toegevoegde waarde nam in het middenbedrijf (50 tot 250 werkzame personen) en bij de zzp’ers (1 werkzame persoon) met circa 8 procent het sterkst toe. In het klein- en microbedrijf (2 tot 50 werkzame personen) groeide de toegevoegde waarde in 2018 minder dan in 2017. Bij het grootbedrijf was de groei met ruim 6 procent wel groter dan in 2017.

Toegevoegde waarde bedrijven in de business economy (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
Bedrijf20182017
Zzp (1 werkzame
persoon)
7,86,9
Micro exclusief zzp
(2 tot 10)
3,34,2
Klein
(10 tot 50)
1,95,6
Midden
(50 tot 250)
8,14,5
Groot (250 of meer
werkzame personen)
6,34,5

Groeiversnelling middenbedrijf vooral door verbetering arbeidsproductiviteit

De toename van de toegevoegde waarde is deels toe te schrijven aan een verbeterde arbeidsproductiviteit. De toegevoegde waarde per vte nam binnen het mkb toe met 2,4 procent in 2018. De arbeidsproductiviteit van het middenbedrijf nam in 2018 met 4,6 procent toe, waar deze in 2017 nog met 0,9 procent daalde. In het kleinbedrijf nam de arbeidsproductiviteit in 2018 juist af met 0,8 procent. In het microbedrijf groeide de arbeidsproductiviteit met 3,1 procent.

Arbeidsproductiviteit1 bedrijven in de business economy (x 1 000 euro)
Bedrijf20182017
Zzp
(1 werkzame persoon)
43,242,2
Micro exclusief zzp
(2 tot 10)
54,953,3
Klein
(10 tot 50)
72,372,9
Midden
(50 tot 250)
95,991,6
Groot (250 of meer
werkzame personen)
103,6102,9
1 uitgedrukt in toegevoegde waarde per vte

Personeelstekort belemmert activiteiten

Het arbeidsvolume van het mkb in de business economy is in 2018 met 2,9 procent toegenomen tot ruim 3,5 miljoen vte. Daarbij nam het aantal openstaande vacatures aanzienlijk toe. Deze toename zette door in 2019. Aan het eind van het tweede kwartaal van 2019 stonden er 161 duizend vacatures open bij midden- en kleinbedrijven met personeel, ruim 9 procent meer dan een jaar eerder. 54,8 procent van alle openstaande vacatures in Nederland zijn in het mkb.

De openstaande vacatures blijken steeds moeilijker in te vullen. Bedrijven geven namelijk steeds vaker aan dat een tekort aan gekwalificeerd personeel hen belemmert bij hun zakelijke activiteiten. Aan het begin van het derde kwartaal 2019 gaf een kwart van de ondernemers dit aan. Met 27,2 procent was het tekort het grootst bij het grootbedrijf en het kleinst bij het kleinbedrijf (22,3 procent).

Vacatures en personeelstekort1) in het niet-financiële mkb (x 1 000)
JaarKwartaalAantal openstaande vacatures MKBKlein bedrijf (5 tot 50) Middenbedrijf (50 tot 250)
2015 eerste kwartaal 70,53,13,0
tweede kwartaal 74,73,24,0
derde kwartaal 70,64,25,2
vierde kwartaal 73,85,76,5
2016 eerste kwartaal 84,85,15,2
tweede kwartaal 89,66,15,4
derde kwartaal 88,66,87,9
vierde kwartaal 90,19,09,4
2017 eerste kwartaal 105,79,010,6
tweede kwartaal120,511,911,9
derde kwartaal118,015,119,6
vierde kwartaal123,715,017,9
2018eerste kwartaal133,015,522,2
tweede kwartaal147,417,520,4
derde kwartaal142,121,328,7
vierde kwartaal136,122,128,8
2019eerste kwartaal156,522,225,0
tweede kwartaal161,021,125,6
derde kwartaal22,326,3
1)Percentage mkb-bedrijven dat wordt belemmerd door een tekort aan personeel. (Kleinbedrijf=lichtblauw, middenbedrijf=donkerblauw)

De Staat van het MKB

Het samenstellen van deze macro-economische cijfers over het mkb is verricht in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat voor de Staat van het MKB van het Nederlands Comité voor Ondernemerschap. Het Comité brengt eens per jaar in een jaarbericht al het relevante materiaal samen, maakt de balans op en blikt vooruit. Bij de duiding van de gegevens is gebruik gemaakt van de input van ondernemers, branches en wetenschappers. Het Comité voor Ondernemerschap heeft het Jaarbericht Staat van het MKB 2019 aan staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat aangeboden. Het jaarbericht is beschikbaar op de website StaatvanhetMKB.nl.

Bronnen