Detailhandel zet 2,7 procent meer om in tweede kwartaal

© CBS / Nikki van Toorn
De omzet van de detailhandel was in het tweede kwartaal van 2019 2,7 procent hoger dan een jaar eerder. Het volume was 2,4 procent groter. Net als in vorige kwartalen waren vooral de internetverkopers en de branches in woninginrichting, zoals de meubel- en keukenbranche, verantwoordelijk voor de positieve omzetontwikkeling. Vanuit de foodsector kwam geen positieve impuls. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe kwartaalcijfers.

De omzet van de detailhandel is al ruim vijfenhalf jaar elk kwartaal hoger dan in hetzelfde kwartaal een jaar eerder. De laatste daling dateert van het vierde kwartaal van 2013, toen was de detailhandelsomzet voor het laatst lager (1,0 procent).

Omzet detailhandel1) (koopdaggecorrigeerd) (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
JaarKwartaalOmzetVolume
20131e kwartaal-3,7-5,0
2e kwartaal-1,5-3,0
3e kwartaal-2,3-3,5
4e kwartaal-1,0-1,2
20141e kwartaal1,51,7
2e kwartaal0,91,7
3e kwartaal0,41,5
4e kwartaal2,22,8
20151e kwartaal1,73,1
2e kwartaal2,42,9
3e kwartaal3,02,6
4e kwartaal2,11,6
20161e kwartaal1,70,6
2e kwartaal1,91,0
3e kwartaal1,81,3
4e kwartaal4,13,5
20171e kwartaal4,23,2
2e kwartaal4,23,9
3e kwartaal4,93,9
4e kwartaal3,62,6
20181e kwartaal2,82,4
2e kwartaal4,13,9
3e kwartaal3,12,9
4e kwartaal3,42,5
20191e kwartaal3,42,6
2e kwartaal2,72,4
1)excl. apotheken en tankstations

Omzet foodsector gedrukt door lager volume
In de foodsector was de omzet in het tweede kwartaal 0,2 procent hoger dan in hetzelfde kwartaal vorig jaar. De omzetontwikkeling werd gedrukt door een lager volume (-0,8 procent). De omzet van foodspeciaalzaken zoals slagerijen, groentezaken, kaaswinkels en slijterijen was 2,4 procent lager, hun volume 3,0 procent lager. Bij supermarkten groeide de omzet in het tweede kwartaal nog met 0,5 procent, maar nam het volume af met 0,4 procent.

Hogere omzet non-foodsector ondanks omzetdaling modebranches en speelgoedwinkels
In de non-foodsector werd in het tweede kwartaal van dit jaar 2,4 procent meer omgezet dan in dezelfde periode in 2018. Vooral meubelwinkels (+9,2 procent) en doe-het-zelf-, keuken- en vloerenwinkels (+4,8 procent) deden goede zaken. Winkels in consumentenelektronica zetten 3,8 procent meer om. Daarentegen was de omzetontwikkeling in het tweede kwartaal in de modebranches negatief. Winkels in schoenen (-2,9 procent) en kleding (-0,7 procent) verkochten minder. Ook speelgoedwinkels moesten flink omzet inleveren (-18,3 procent).

Omzet branches detailhandel, 2e kwartaal 2019 (koopdaggecorrigeerd) (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
BrancheOmzetVolume
Detailhandel (excl. apotheken en geen tankstations)2,72,4
Winkels in voeding en genotmiddelen0,2-0,8
Supermarkten0,5-0,
Voedingspeciaalzaken-2,4-3,0
Non-foodwinkels zijnde geen apotheken2,42,7
Winkels in consumentenelektronica, witgoed3,84,9
Winkels in overige huishoudwaren5,96,0
Winkels in dhz, keukens, vloeren4,85,1
Bouwmarkten0,91,1
Winkels overige huishoudartikelen6,86,9
Winkels in meubels en woninginrichting9,29,0
Winkels in recreatie-artikelen-1,2-2,2
Speelgoedwinkels-18,3-21,7
Winkels in kleding-0,71,7
Winkels in schoenen en lederwaren-2,9-2,2
Drogisterijen0,2-1,6

Internetverkopen winnen verder terrein
De verkopen via internet namen in het tweede kwartaal wederom veel sterker toe dan de winkelverkopen. De internetomzet was in het tweede kwartaal 18,2 procent hoger dan een jaar eerder. De sterkste groei van de internetomzet was bij de multi-channelers. Voor die bedrijven is de verkoop via internet een nevenactiviteit, naast de fysieke verkoop in winkels. De internetomzet van de multi-channelers was in het tweede kwartaal 23,2 procent hoger dan een jaar eerder. Bij de pure internetverkopers (postorderbedrijven en webwinkels) was de omzet 14,7 procent hoger.

Omzet internetverkopen detailhandel1) (% verandering t.o.v. een jaar eerder)
JaarKwartaalDetailhandel Multi-channel Postorderbedrijven, webwinkels
20141e kwartaal9,516,85,6
2e kwartaal13,621,99,1
3e kwartaal8,816,44,8
4e kwartaal15,017,713,3
20151e kwartaal17,822,914,8
2e kwartaal19,520,618,8
3e kwartaal24,923,026,0
4e kwartaal25,121,527,4
20161e kwartaal24,016,728,6
2e kwartaal21,216,923,9
3e kwartaal16,011,118,9
4e kwartaal19,820,319,5
20171e kwartaal16,117,515,3
2e kwartaal20,625,617,7
3e kwartaal21,124,219,5
4e kwartaal21,321,621,1
20181e kwartaal21,125,618,4
2e kwartaal18,025,413,4
3e kwartaal17,728,711,7
4e kwartaal15,625,89,6
20191e kwartaal16,623,612,2
2e kwartaal18,223,214,6
1)excl. apotheken en tankstations

Ondernemersvertrouwen detailhandel omlaag
Het vertrouwen van detailhandelaren was aan het begin van het derde kwartaal lager dan drie maanden eerder. De vertrouwensindicator daalde in deze periode van 10,9 naar 7,6. De daling wordt vooral veroorzaakt door verslechterde omzetverwachtingen. Rekende aan het begin van het tweede kwartaal per saldo (het verschil tussen het aantal ondernemers dat een omzetstijging verwacht en het aantal ondernemers dat een daling verwacht) nog bijna 38 procent van de detailhandelsondernemers op een stijging van de omzet, aan het begin van het derde kwartaal ging per saldo 3 procent uit van een omzetdaling.

Ondernemersvertrouwen detailhandel1)
JaarKwartaalVertrouwen
20131e kwartaal-3,4
2e kwartaal-4,2
3e kwartaal-6,6
4e kwartaal-4,2
20141e kwartaal-4,0
2e kwartaal3,4
3e kwartaal5,9
4e kwartaal7,1
20151e kwartaal2,5
2e kwartaal9,0
3e kwartaal7,7
4e kwartaal7,4
20161e kwartaal9,0
2e kwartaal3,2
3e kwartaal7,5
4e kwartaal9,0
20171e kwartaal12,0
2e kwartaal9,0
3e kwartaal15,1
4e kwartaal14,7
20181e kwartaal14,8
2e kwartaal2,4
3e kwartaal8,6
4e kwartaal12,6
20191e kwartaal4,9
2e kwartaal10,9
3e kwartaal7,6
1)De horizontale lijn geeft het langjarig gemiddelde weer (3,8).

Het percentage detailhandelsbedrijven dat last heeft van een tekort aan personeel daalde van 12,7 aan het begin van het tweede kwartaal tot 12,2 procent aan het begin van het derde kwartaal. Aan het begin van het vierde kwartaal vorig jaar bereikte het percentage detailhandelsbedrijven met personeelstekort een piek (16 procent).

Het aantal faillissementen in de detailhandel nam dit jaar toe. Er gingen in het tweede kwartaal 98 detailhandelsbedrijven failliet, 15 meer dan in het eerste kwartaal.

De cijfers in dit artikel zijn voorlopig en bijgewerkt tot en met 30 augustus 2019