Koopkracht neemt vooral toe in kinderrijke gemeenten

© Hollandse Hoogte
In 2017 had Renswoude de sterkste koopkrachtgroei met in doorsnee 1,4 procent. In Rozendaal, met relatief veel gepensioneerden met hoge inkomens, ontwikkelde de koopkracht zich het minst voorspoedig en daalde met 0,5 procent. Dit meldt het CBS op basis van regionale cijfers over de koopkrachtontwikkeling die voor het eerst gepubliceerd worden.

Eerder al deed het CBS verslag van de koopkrachtontwikkeling van de Nederlandse bevolking. In 2017 is deze in doorsnee met 0,5 procent gegroeid. Werknemers gingen er het meest op vooruit, terwijl de koopkracht van gepensioneerden afnam. De koopkracht van paren met kinderen nam relatief sterk toe met in doorsnee 1,8 procent.

Doorsnee koopkrachtontwikkeling per gemeente, 2017* (%)
 Koopkrachtontwikkeling
Appingedam0,5
Bedum0,4
Bellingwedde0,3
Ten Boer0,5
Delfzijl0,4
Groningen0,4
Grootegast0,6
Haren-0,1
Hoogezand-Sappemeer0,5
Leek0,5
Loppersum0,5
Marum0,6
Almere0,9
Stadskanaal0,3
Slochteren0,5
Veendam0,5
Vlagtwedde0,3
Zeewolde0,8
Winsum0,4
Zuidhorn0,3
Dongeradeel0,4
Achtkarspelen0,6
Ameland0,6
het Bildt0,4
Franekeradeel0,6
Harlingen0,4
Heerenveen0,4
Kollumerland en Nieuwkruisland0,4
Leeuwarden0,4
Leeuwarderadeel0,4
Ooststellingwerf0,5
Opsterland0,6
Schiermonnikoog-0,2
Smallingerland0,5
Terschelling0
Vlieland-0,3
Weststellingwerf0,4
Assen0,6
Coevorden0,5
Emmen0,5
Hoogeveen0,6
Meppel0,4
Littenseradiel0,6
Almelo0,6
Borne0,5
Dalfsen0,5
Deventer0,6
Enschede0,6
Haaksbergen0,5
Hardenberg0,8
Hellendoorn0,6
Hengelo0,5
Kampen0,5
Losser0,4
Noordoostpolder0,6
Oldenzaal0,5
Ommen0,5
Raalte0,5
Staphorst1,1
Tubbergen0,8
Urk0,7
Wierden0,6
Zwolle0,5
Rijnwaarden0,6
Aalten0,6
Apeldoorn0,4
Arnhem0,5
Barneveld0,8
Beuningen0,5
Brummen0,3
Buren0,6
Culemborg0,6
Doesburg0,5
Doetinchem0,5
Druten0,5
Duiven0,6
Ede0,5
Elburg0,4
Epe0,3
Ermelo0,3
Geldermalsen0,6
Harderwijk0,4
Hattem0,4
Heerde0,4
Heumen0,4
Lochem0,3
Maasdriel0,5
Nijkerk0,5
Nijmegen0,4
Oldebroek0,6
Putten0,6
Renkum0
Rheden0,3
Rozendaal-0,5
Scherpenzeel0,6
Tiel0,6
Voorst0,3
Wageningen0,1
Westervoort0,5
Winterswijk0,5
Wijchen0,5
Zaltbommel0,5
Zevenaar0,4
Zutphen0,5
Nunspeet0,7
Dronten0,6
Neerijnen0,7
Amersfoort0,5
Baarn0,2
De Bilt0
Bunnik0,2
Bunschoten1
Eemnes0,2
Houten0,4
Leusden0,1
Lopik1,1
Montfoort0,5
Renswoude1,4
Rhenen0,5
Soest0,3
Utrecht0,6
Veenendaal0,8
Woudenberg0,8
Wijk bij Duurstede0,6
IJsselstein0,6
Zeist0,2
Nieuwegein0,4
Aalsmeer0,5
Alkmaar0,5
Amstelveen0,1
Amsterdam0,6
Beemster0,2
Bergen (NH.)0,1
Beverwijk0,7
Blaricum-0,2
Bloemendaal-0,2
Castricum0,3
Diemen0,3
Edam-Volendam0,4
Enkhuizen0,4
Haarlem0,4
Haarlemmerliede en Spaarnwoude0,4
Haarlemmermeer0,5
Heemskerk0,6
Heemstede-0,1
Heerhugowaard0,8
Heiloo0,2
Den Helder0,4
Hilversum0,3
Hoorn0,5
Huizen0,2
Landsmeer0,1
Langedijk0,6
Laren-0,3
Medemblik0,5
Oostzaan0,4
Opmeer0,4
Ouder-Amstel0,2
Purmerend0,4
Schagen0,4
Texel0,5
Uitgeest0,6
Uithoorn0,4
Velsen0,5
Weesp0,3
Zandvoort0,1
Zaanstad0,5
Alblasserdam0,6
Alphen aan den Rijn0,5
Barendrecht0,4
Drechterland0,5
Brielle0,4
Capelle aan den IJssel0,4
Delft0,4
Dordrecht0,5
Gorinchem0,4
Gouda0,5
's-Gravenhage0,6
Hardinxveld-Giessendam0,3
Hellevoetsluis0,6
Hendrik-Ido-Ambacht0,6
Stede Broec0,4
Hillegom0,4
Katwijk0,6
Krimpen aan den IJssel0,2
Leerdam0,6
Leiden0,4
Leiderdorp0,2
Lisse0,3
Maassluis0,4
Nieuwkoop0,5
Noordwijk0,3
Noordwijkerhout0,6
Oegstgeest0,1
Oud-Beijerland0,5
Binnenmaas0,2
Korendijk0,6
Oudewater0,7
Papendrecht0,3
Ridderkerk0,4
Rotterdam0,6
Rijswijk0,1
Schiedam0,6
Sliedrecht0,3
Cromstrijen0,4
Albrandswaard0,4
Westvoorne0,1
Strijen0,2
Vianen0,4
Vlaardingen0,4
Voorschoten0,1
Waddinxveen0,5
Wassenaar-0,2
Woerden0,4
Zoetermeer0,5
Zoeterwoude0,3
Zwijndrecht0,4
Borsele0,5
Goes0,3
West Maas en Waal0,4
Hulst-0,1
Kapelle0,4
Middelburg0,3
Giessenlanden0,5
Reimerswaal0,3
Zederik0,6
Terneuzen0,2
Tholen0,6
Veere0,1
Vlissingen0,3
Lingewaal0,7
De Ronde Venen0,3
Tytsjerksteradiel0,4
Aalburg0,7
Asten0,6
Baarle-Nassau0
Bergen op Zoom0,4
Best0,7
Boekel0,8
Boxmeer0,4
Boxtel0,3
Breda0,4
Deurne0,6
Pekela0,5
Dongen0,5
Eersel0,6
Eindhoven0,6
Etten-Leur0,4
Geertruidenberg0,4
Gilze en Rijen0,4
Goirle0,3
Grave0,7
Haaren0,3
Helmond0,8
's-Hertogenbosch0,4
Heusden0,6
Hilvarenbeek0,3
Loon op Zand0,5
Mill en Sint Hubert0,4
Nuenen, Gerwen en Nederwetten0,3
Oirschot0,7
Oisterwijk0,4
Oosterhout0,4
Oss0,4
Rucphen0,2
Sint-Michielsgestel0,3
Someren0,7
Son en Breugel0,4
Steenbergen0,3
Waterland-0,1
Tilburg0,6
Uden0,5
Valkenswaard0,4
Veldhoven0,5
Vught0,2
Waalre0,3
Waalwijk0,6
Werkendam0,3
Woensdrecht0,1
Woudrichem0,4
Zundert0,3
Wormerland0,4
Onderbanken0,3
Landgraaf0,3
Beek0,3
Beesel0,7
Bergen (L.)0,5
Brunssum0,5
Gennep0,4
Heerlen0,5
Kerkrade0,3
Maastricht0,4
Meerssen0,3
Mook en Middelaar0,1
Nederweert0,5
Nuth0,2
Roermond0,5
Schinnen0,3
Simpelveld0,1
Stein0,2
Vaals-0,1
Venlo0,6
Venray0,7
Voerendaal0,2
Weert0,4
Valkenburg aan de Geul0,1
Lelystad0,8
Horst aan de Maas0,6
Oude IJsselstreek0,7
Teylingen0,2
Utrechtse Heuvelrug0,3
Oost Gelre0,8
Koggenland0,6
Lansingerland0,5
Leudal0,4
Maasgouw0,2
Eemsmond0,4
Gemert-Bakel0,6
Halderberge0,3
Heeze-Leende0,4
Laarbeek0,5
De Marne0,2
Reusel-De Mierden0,6
Roerdalen0,2
Roosendaal0,4
Schouwen-Duiveland0,2
Aa en Hunze0,2
Borger-Odoorn0,3
Cuijk0,6
Landerd0,3
De Wolden0,5
Noord-Beveland0,1
Wijdemeren0,1
Noordenveld0,2
Twenterand0,6
Westerveld0,3
Sint Anthonis0,6
Lingewaard0,5
Cranendonck0,4
Steenwijkerland0,5
Moerdijk0,4
Echt-Susteren0,3
Sluis0
Drimmelen0,4
Bernheze0,5
Ferwerderadiel0,7
Alphen-Chaam0,1
Bergeijk0,5
Bladel0,4
Gulpen-Wittem0,2
Tynaarlo0,1
Midden-Drenthe0,4
Overbetuwe0,5
Hof van Twente0,5
Neder-Betuwe1,2
Rijssen-Holten1
Geldrop-Mierlo0,6
Olst-Wijhe0,6
Dinkelland0,7
Westland0,6
Midden-Delfland0,5
Berkelland0,4
Bronckhorst0,4
Sittard-Geleen0,3
Kaag en Braassem0,4
Dantumadiel0,4
Zuidplas0,4
Peel en Maas0,5
Oldambt0,4
Zwartewaterland1
S�dwest-Frysl�n0,5
Bodegraven-Reeuwijk0,5
Eijsden-Margraten0,3
Stichtse Vecht0,3
Menameradiel0,5
Hollands Kroon0,5
Leidschendam-Voorburg0,1
Goeree-Overflakkee0,3
Pijnacker-Nootdorp0,5
Molenwaard0,7
Nissewaard0,6
Krimpenerwaard0,5
De Fryske Marren0,5
Gooise Meren-0,3
Berg en Dal0,4
Meierijstad0,6
Montferland0,6
Menterwolde0,4
* Voorlopige cijfers

Regionale koopkracht afhankelijk van het type huishouden

In lijn met de landelijke ontwikkeling, steeg de koopkracht het meest in gemeenten met relatief veel paren met kinderen en werkenden. Bij paren met kinderen kwam dat deels door een hoger kindgebonden budget. Renswoude had in 2017 de sterkste koopkrachtgroei met 1,4 procent. Het aandeel paren met kinderen bedroeg in deze gemeente 39 procent en bij 53 procent van de huishoudens vormde het inkomen als werknemer de belangrijkste inkomensbron. Landelijk waren deze percentages respectievelijk 26 en 52.

In gemeenten met relatief veel gepensioneerden met een substantieel aanvullend pensioen nam de koopkracht het minst toe en in sommige gevallen daalde deze zelfs. In Rozendaal daalde de koopkracht in 2017 het meest met in doorsnee 0,5 procent. De gemeente telt relatief veel pensioenhuishoudens, 43 procent tegen 28 procent landelijk, met veelal bovengemiddelde pensioenvoorzieningen.

Hoge inkomens geen garantie voor koopkrachtstijging

De koopkrachtontwikkeling geeft inzicht in de verandering van het gestandaardiseerd huishoudensinkomen, maar zegt niets over het welvaartsniveau van huishoudens. Gemeenten waar de koopkracht stijgt, maar waar veel huishoudens met relatief lage inkomens wonen, houden een overwegend lage welvaart. Gemeenten met een koopkrachtdaling, maar naar verhouding veel hoge inkomens, blijven gekenmerkt als overwegend zeer welvarend. Rozendaal is hier een mooi voorbeeld van. Hoewel er sprake was van een koopkrachtdaling, lag het gestandaardiseerd inkomen hier in 2016 op het hoogste niveau van Nederland met in doorsnee ruim 37 duizend euro. In de gemeente Groningen daarentegen, steeg de koopkracht met 0,4 procent, maar was het doorsnee inkomen met krap 19 duizend euro het laagst van heel Nederland.

Doorsnee gestandaardiseerd inkomen per gemeente, 2016 ( duizend euro)
 Gestandaardiseerd inkomen
Appingedam21,8
Bedum25,4
Bellingwedde23,8
Ten Boer26,5
Delfzijl23,3
Groningen18,9
Grootegast24,6
Haren29,8
Hoogezand-Sappemeer22
Leek24,8
Loppersum24,4
Marum25,2
Almere25,9
Stadskanaal22,1
Slochteren25,9
Veendam23,1
Vlagtwedde22,5
Zeewolde26,6
Winsum25,2
Zuidhorn26,6
Dongeradeel23,1
Achtkarspelen23
Ameland24,5
het Bildt23,5
Franekeradeel23,7
Harlingen22,3
Heerenveen24,5
Kollumerland en Nieuwkruisland23,7
Leeuwarden21,9
Leeuwarderadeel26
Ooststellingwerf24,2
Opsterland25,2
Schiermonnikoog24,7
Smallingerland23,8
Terschelling24,2
Vlieland23
Weststellingwerf23,7
Assen24,6
Coevorden24,8
Emmen23,2
Hoogeveen23,6
Meppel25,1
Littenseradiel26,5
Almelo22,6
Borne26,7
Dalfsen27,2
Deventer24,5
Enschede21,1
Haaksbergen26,3
Hardenberg25
Hellendoorn25,6
Hengelo24,1
Kampen24,5
Losser25,3
Noordoostpolder25,1
Oldenzaal25,3
Ommen25,7
Raalte26,4
Staphorst26,3
Tubbergen27,2
Urk25,8
Wierden27,7
Zwolle24,9
Rijnwaarden24,2
Aalten25,1
Apeldoorn25,9
Arnhem22,3
Barneveld26,6
Beuningen27,4
Brummen26,6
Buren27,7
Culemborg26,6
Doesburg23,5
Doetinchem24,9
Druten26,5
Duiven26,9
Ede26,3
Elburg25,7
Epe25,6
Ermelo27
Geldermalsen28,4
Harderwijk25,7
Hattem26,7
Heerde26,4
Heumen29,3
Lochem27,6
Maasdriel27,1
Nijkerk27
Nijmegen20,7
Oldebroek25
Putten26,3
Renkum27,5
Rheden24,5
Rozendaal37,2
Scherpenzeel27,7
Tiel24,7
Voorst27,2
Wageningen20,4
Westervoort25,3
Winterswijk24,3
Wijchen26,9
Zaltbommel26,8
Zevenaar25
Zutphen24,3
Nunspeet26,1
Dronten25,5
Neerijnen27,7
Amersfoort27,1
Baarn28,2
De Bilt29,5
Bunnik31,5
Bunschoten27,5
Eemnes29,5
Houten30,6
Leusden30,2
Lopik27,9
Montfoort29,3
Renswoude27,8
Rhenen26,4
Soest28,2
Utrecht23,8
Veenendaal25,5
Woudenberg28,3
Wijk bij Duurstede28,7
IJsselstein28,2
Zeist26,6
Nieuwegein26,6
Aalsmeer28,9
Alkmaar25,8
Amstelveen27,5
Amsterdam22,2
Beemster29,8
Bergen (NH.)28,9
Beverwijk25,1
Blaricum32,4
Bloemendaal35,4
Castricum30
Diemen24,1
Edam-Volendam29,2
Enkhuizen25
Haarlem26,1
Haarlemmerliede en Spaarnwoude29,5
Haarlemmermeer28,9
Heemskerk26,9
Heemstede32,5
Heerhugowaard26,8
Heiloo30,2
Den Helder24
Hilversum26,1
Hoorn25,5
Huizen27,7
Landsmeer30
Langedijk27,9
Laren33,2
Medemblik26,5
Oostzaan29,1
Opmeer27,2
Ouder-Amstel30,4
Purmerend25,9
Schagen26,9
Texel25,6
Uitgeest29,5
Uithoorn27,8
Velsen26,5
Weesp26,9
Zandvoort25,4
Zaanstad25
Alblasserdam25,4
Alphen aan den Rijn27,5
Barendrecht30,2
Drechterland27,5
Brielle29,6
Capelle aan den IJssel25,3
Delft20,8
Dordrecht24,4
Gorinchem24,8
Gouda25,6
's-Gravenhage22,7
Hardinxveld-Giessendam26,3
Hellevoetsluis27,6
Hendrik-Ido-Ambacht28,6
Stede Broec25,9
Hillegom27
Katwijk26,6
Krimpen aan den IJssel26,5
Leerdam24,9
Leiden22,8
Leiderdorp28,7
Lisse27,1
Maassluis25,5
Nieuwkoop28,7
Noordwijk27,9
Noordwijkerhout27,5
Oegstgeest32,9
Oud-Beijerland28,4
Binnenmaas28,6
Korendijk28,4
Oudewater28,9
Papendrecht27,3
Ridderkerk25,5
Rotterdam20,9
Rijswijk25,4
Schiedam23,1
Sliedrecht25,1
Cromstrijen28,7
Albrandswaard30,4
Westvoorne30,6
Strijen27,9
Vianen26,9
Vlaardingen23,6
Voorschoten30,5
Waddinxveen27,2
Wassenaar31,1
Woerden28,7
Zoetermeer26,7
Zoeterwoude29,9
Zwijndrecht25,2
Borsele27
Goes25,5
West Maas en Waal26,5
Hulst26
Kapelle27,9
Middelburg25,1
Giessenlanden28,3
Reimerswaal25,1
Zederik28,1
Terneuzen25,2
Tholen24,9
Veere28
Vlissingen23,6
Lingewaal27,7
De Ronde Venen29,7
Tytsjerksteradiel25,5
Aalburg26,5
Asten26,6
Baarle-Nassau26,4
Bergen op Zoom25,1
Best28,4
Boekel27,5
Boxmeer26,9
Boxtel26,2
Breda25,3
Deurne26,1
Pekela21,9
Dongen26,8
Eersel28,9
Eindhoven23,4
Etten-Leur26,6
Geertruidenberg26,3
Gilze en Rijen26,5
Goirle27,9
Grave26,5
Haaren29,8
Helmond23,7
's-Hertogenbosch26,1
Heusden26,8
Hilvarenbeek29,2
Loon op Zand26,7
Mill en Sint Hubert26,7
Nuenen, Gerwen en Nederwetten30,3
Oirschot28,4
Oisterwijk28,4
Oosterhout26,1
Oss25,7
Rucphen25,5
Sint-Michielsgestel28,8
Someren26,4
Son en Breugel30,1
Steenbergen25,8
Waterland29,7
Tilburg22,7
Uden26,2
Valkenswaard25,9
Veldhoven27,8
Vught28,7
Waalre30,7
Waalwijk25,3
Werkendam26,8
Woensdrecht26,5
Woudrichem27,2
Zundert26,6
Wormerland27,4
Onderbanken25,2
Landgraaf24,3
Beek26,5
Beesel25
Bergen (L.)25,3
Brunssum23,2
Gennep26,2
Heerlen21,5
Kerkrade22
Maastricht21
Meerssen27,5
Mook en Middelaar29,6
Nederweert26,4
Nuth26,5
Roermond23,5
Schinnen27,2
Simpelveld25,1
Stein25,8
Vaals22,1
Venlo23,6
Venray25,9
Voerendaal27,4
Weert25,7
Valkenburg aan de Geul25,3
Lelystad24,2
Horst aan de Maas27,1
Oude IJsselstreek24,5
Teylingen29,4
Utrechtse Heuvelrug29,1
Oost Gelre26,6
Koggenland28,2
Lansingerland31
Leudal27,2
Maasgouw26,9
Eemsmond22,7
Gemert-Bakel25,9
Halderberge26,2
Heeze-Leende29,8
Laarbeek26,9
De Marne23,4
Reusel-De Mierden27,9
Roerdalen26,4
Roosendaal25,1
Schouwen-Duiveland26,2
Aa en Hunze27,2
Borger-Odoorn25,1
Cuijk25,5
Landerd27,8
De Wolden27,1
Noord-Beveland25,9
Wijdemeren29,4
Noordenveld26,4
Twenterand24,2
Westerveld26,5
Sint Anthonis27,8
Lingewaard26,8
Cranendonck26,9
Steenwijkerland24,6
Moerdijk26,8
Echt-Susteren25,8
Sluis25,4
Drimmelen27,8
Bernheze27,9
Ferwerderadiel23,7
Alphen-Chaam29,1
Bergeijk28
Bladel27,3
Gulpen-Wittem26,3
Tynaarlo28,6
Midden-Drenthe26,1
Overbetuwe27,5
Hof van Twente26,5
Neder-Betuwe25,2
Rijssen-Holten25,4
Geldrop-Mierlo26,5
Olst-Wijhe26,6
Dinkelland27,5
Westland27,5
Midden-Delfland31
Berkelland25,7
Bronckhorst26,8
Sittard-Geleen24
Kaag en Braassem28,6
Dantumadiel23,1
Zuidplas28,8
Peel en Maas26,7
Oldambt22,4
Zwartewaterland25,6
Súdwest-Fryslân24,4
Bodegraven-Reeuwijk28,9
Eijsden-Margraten28,6
Stichtse Vecht28,7
Menameradiel25,9
Hollands Kroon26,2
Leidschendam-Voorburg27,9
Goeree-Overflakkee26,7
Pijnacker-Nootdorp30,6
Molenwaard27,2
Nissewaard26,1
Krimpenerwaard27
De Fryske Marren25,3
Gooise Meren30,2
Berg en Dal25,2
Meierijstad27
Montferland25
Menterwolde23,9

Relevante links