Welvarende paren, kwetsbare eenoudergezinnen

Mensen die samenwonen zijn het meest welvarend en het vaakst tevreden en gezond. Ouderen (65-plus), alleenstaanden en alleenstaande ouders zijn het kwetsbaarst. Dit blijkt uit het nieuwe rapport Kwaliteit van leven 2017 van het CBS.

Hoe tevreden zijn Nederlanders met hun leven, en hoe gezond voelen zij zich? Zijn welvarende huishoudens net zo tevreden en gezond als minder welvarende huishoudens? Om hierover een uitspraak te doen is in het onderzoek Kwaliteit van leven 2017 de volwassen bevolking in vier naar welvaart en welzijn onderscheiden groepen verdeeld. De maatstaf voor welvaart is het gestandaardiseerd besteedbaar huishoudensinkomen. Voor welzijn is nagegaan hoe gezond en tevreden deze groepen zich voelen, op basis van rapportcijfers die mensen zichzelf hebben gegeven in een enquête.

Er is één groep met een bovengemiddelde welvaart (een meer dan gemiddeld gestandaardiseerd huishoudensinkomen) en een bovengemiddeld welzijn (mensen zijn naar eigen zeggen tevreden én gezond), één groep met een bovengemiddelde welvaart en een ondergemiddeld welzijn (minder goede scores op tevredenheid en gezondheid), één groep met een ondergemiddelde welvaart (een minder dan gemiddeld gestandaardiseerd huishoudensinkomen) en een bovengemiddeld welzijn, en één groep met een ondergemiddelde welvaart en een ondergemiddeld welzijn. Deze groepen zijn niet even groot.

 kaartje

Een op de drie is welvarend en voelt zich tevreden en gezond

Een derde van de bevolking geniet volgens deze indeling een hoge kwaliteit van leven. Zij zijn relatief welvarend, en voelen zich tevreden en gezond. Dat niet alleen geld gelukkig maakt blijkt ook: 29 procent is niet welvarend maar wel tevreden en gezond, 14 procent is welvarend maar geniet geen hoog welzijn. Van bijna een kwart van de bevolking is de kwaliteit van leven relatief gering. Hun inkomen is lager dan gemiddeld en zij zijn niet tevreden met het leven en/of vinden hun gezondheid niet zo goed.

Kwetsbaar: ouderen, alleenstaanden en alleenstaande ouders

Mensen die samenwonen zijn het meest welvarend en het vaakst tevreden en gezond, vooral als ze geen kinderen hebben. Vaak zijn zij anderhalf- of tweeverdieners of kan de ene partner een laag inkomen van de andere partner compenseren. Zijn paren wat ouder, dan verdienen zij vaak nog wat meer en is hun welvaart zelfs nog wat groter.

Kwaliteit van leven naar levensfase, 2014/2016 (%)
 Welvaart groot en welzijn grootWelvaart groot en welzijn kleinWelvaart klein en welzijn grootWelvaart klein en welzijn klein
Paar, 18 tot 30 jaar48,7931,111,2
Paar, jongste kind 12 jaar of ouder46,917,420,914,8
Paar zonder kinderen, 30 tot 65 jaar45,119,819,315,9
Paar, kind(eren) onder 12 jaar37,77,638,815,9
Paar zonder kinderen, 65-plus25,313,432,129,2
Alleenstaand, 30 tot 65 jaar21,911,529,437,2
Alleenstaande ouder, kind(eren) 12 jaar of ouder20,210,233,536,1
Alleenstaand, 18 tot 30 jaar143,554,627,9
Alleenstaand, 65-plus13,79,932,543,9
Alleenstaande ouder, kind(eren) onder 12 jaar8,73,745,542
Mensen van 18 jaar of ouder, exclusief scholieren en studenten


Kwetsbare groepen in deze welvaart-welzijnsverdeling zijn ouderen (65-plus) en alleenstaanden. Vier op de tien zelfstandig wonende 75-plussers scoren laag op welvaart en welzijn. Veel ouderen zijn niet meer economisch actief, hun inkomen is gemiddeld lager dan van mensen die betaald werk hebben. Daarnaast neemt de gezondheid af met het ouder worden, zowel bij welvarende als niet-welvarende ouderen. Zij zijn wel nog net zo vaak als jongeren tevreden met het leven. Ook alleenstaanden hebben een grotere kans op een lage kwaliteit van leven. Dat geldt zowel voor oudere als voor jongere alleenstaanden.

Alleenstaande ouders met jonge kinderen combineren het minst vaak een bovengemiddelde welvaart met een bovengemiddeld welzijn. Onder hen zijn relatief veel moeders met een bijstandsuitkering. Vooral laagopgeleide alleenstaande moeders zijn kwetsbaar. Het aandeel met een uitkering is onder hen het hoogst en is bovendien toegenomen sinds 2005. Het aandeel uitkeringsafhankelijke alleenstaande moeders onder hoogopgeleide moeders is veel lager, en de laatste jaren gedaald.

Uitkeringsafhankelijke alleenstaande moeders naar onderwijsniveau (%)
 20152005
Laag51,949,5
Middelbaar2727,3
Hoog12,115,6
Mensen van 18 jaar of ouder, exclusief scholieren en studenten


Relevante links