Aantal bijstandsontvangers stijgt verder

Het aantal bijstandsgerechtigden tot de AOW-leeftijd is in het eerste kwartaal van 2017 gestegen tot 474 duizend. Dit zijn er 15 duizend meer dan een jaar eerder. Het aantal bijstandsontvangers met een niet-westerse migratieachtergrond is toegenomen, het aantal bijstandsontvangers met een Nederlandse of westerse achtergrond is gedaald. Dit blijkt uit de nieuwste CBS-cijfers over de bijstand.

Personen met een bijstandsuitkering
 Jonger dan 27 jaar27 tot 45 jaar45 jaar tot AOW-leeftijd
2008 I27131160
2008 II26127159
2008 III24123158
2008 IV25122157
2009 I27125159
2009 II30128161
2009 III31130162
2009 IV32134165
2010 I37140168
2010 II37142170
2010 III36142171
2010 IV38145173
2011 I40149176
2011 II39149177
2011 III36149178
2011 IV37151180
2012 I35153181
2012 II35154182
2012 III33155184
2012 IV35159186
2013 I39166190
2013 II40170193
2013 III36172195
2013 IV38176198
2014 I41181203
2014 II41183206
2014 III37182208
2014 IV38185210
2015 I41186215
2015 II41185216
2015 III39183218
2015 IV42186221
2016 I45188226
2016 II46187227
2016 III45185228
2016 IV48186230
2017 I51188235

Minder bijstandsgerechtigden met Nederlandse of westerse achtergrond

Het aantal bijstandsgerechtigden met een Nederlandse of westerse achtergrond kwam eind maart 2017 bijna 4 duizend lager uit dan een jaar eerder. Dit is het tweede kwartaal op rij dat deze groepen samen minder bijstandsgerechtigden tellen dan een jaar eerder. Er stromen nu meer personen met een Nederlandse of westerse achtergrond de bijstand uit dan in. De arbeidsmarkt trekt al wat langer aan. De werkloosheid is sinds een piek begin 2014 met ongeveer een derde gedaald. Doorgaans reageert de bijstand met vertraging op de arbeidsmarkt.

Het aantal bijstandsontvangers met een niet-westerse migratieachtergrond is tussen maart 2016 en maart 2017 met ruim 19 duizend toegenomen. Voor een aanzienlijk deel gaat het om mensen die asiel hebben aangevraagd in Nederland en een verblijfsvergunning hebben. De grootste groep zijn Syriërs. Eritreeërs komen hierna. Na het verkrijgen van een verblijfsvergunning kunnen zij een beroep op de bijstand doen. Recente immigranten hebben meestal nog niet voldoende kwalificaties om snel aan de slag te komen en zijn daarom aangewezen op bijstand.

Toe- en afname personen met een bijstandsuitkering
 Niet-westerse migratieachtergrondWesterse migratieachtergrondNederlandse achtergrond
2013 I9,72,614,3
2013 II11,73,116,6
2013 III123,215,9
2013 IV13,33,515,6
2014 I133,513,6
2014 II13311,7
2014 III12,22,49,4
2014 IV121,87
2015 I11,613,9
2015 II10,60,41,6
2015 III120,30,9
2015 IV14,20,10,6
2016 I15,6-0,11
2016 II17,4-0,20,5
2016 III18,7-0,50,1
2016 IV18,5-0,9-1,7
2017 I19,3-1,2-2,5

Aanzienlijke in- en uitstroom bij de bijstand

De ontwikkeling van het aantal personen in de bijstand is het resultaat van een dynamisch proces van instroom en uitstroom. In 2016 stroomden in totaal, inclusief personen van de AOW-gerechtigde leeftijd, 148 duizend personen de bijstand in en bijna 131 duizend eruit. Het verschil tussen instroom en uitstroom wordt bijna geheel bepaald door groepen met veel recente immigranten uit crisisgebieden. Zo was de instroom van personen die in Syrië waren geboren aanzienlijk groter dan de uitstroom: 17 duizend versus 2 duizend. Bij bijstandsgerechtigden met een Nederlandse achtergrond verschillen de instroom en uitstroom veel minder. Het gaat om respectievelijk 78 duizend instromers en 79 duizend uitstromers. Binnen de groep met een Nederlandse achtergrond is er wel een verschil tussen jongeren tot 27 jaar en 27-plussers. Bij jongeren is de instroom groter dan de uitstroom, bij de 27-plussers is het omgekeerde het geval.

Instroom, uitstroom en saldo bijstand, naar geboorteland, 2016
 Jonger dan 27 jaar27 tot AOW-leeftijdAOW-leeftijd of ouder
Nederland Instroom23,8531,5
Nederland Uitstroom19,255,84,3
Nederland Saldo4,6-2,8-2,8
Nederland
Syrië Instroom611,20,2
Syrië Uitstroom0,91,30,1
Syrië Saldo5,19,90,2
Syrië
Overige landen Instroom10,137,64,6
Overige landen Uitstroom5,936,96,3
Overige landen Saldo4,30,8-1,7