Geen natuurlijke bevolkingsgroei in eerste kwartaal

De bevolking van Nederland is in het eerste kwartaal van 2017 met 19 duizend inwoners gegroeid. Er kwamen ongeveer 21 duizend inwoners bij doordat meer mensen zich vanuit het buitenland in Nederland vestigden dan er vertrokken. De natuurlijke aanwas was negatief: er overleden ruim 2 duizend mensen meer dan er kinderen werden geboren. Dit meldt het CBS op basis van de nieuwste bevolkingscijfers.

 infografic bevolkingsgroei

Groeitempo nog altijd hoog

De bevolkingsgroei lag in het eerste kwartaal bijna 2,5 duizend lager dan in dezelfde periode vorig jaar. Toch is het groeitempo nog altijd hoog in vergelijking met eerdere jaren. Dat komt vooral door de omvangrijke buitenlandse migratie. Ook in de eerste maanden van 2017 vestigden zich meer mensen in Nederland (54 duizend) dan er vertrokken (33 duizend). De grootste groep migranten is geboren in Syrië (per saldo ruim 6 duizend). Verder komen nog altijd veel Polen (bijna 2,5 duizend) naar ons land.

Relatief veel mensen overleden en weinig baby’s geboren

De natuurlijke groei is de laatste jaren vrij klein geweest. In de eerste maanden van 2017 was zelfs sprake van krimp; er werden 40 duizend baby’s geboren, maar er overleden ruim 42 duizend mensen.

Natuurlijke groei, migratisaldo en totale bevolkingsgroei, eerste kwartaal
 Natuurlijke groeiMigratiesaldoTotale bevolkingsgroei
200012,811,525,2
200112,711,724,4
200210,88,118,8
2003121,613,5
200410,6-5,94,7
20057,6-5,72
20069-9,1-0,1
20079-1,97,1
20087,84,912,7
20096,9915,9
20107,86,214
20119,1918,1
20125,227,3
20131,53,95,4
20146,7915,7
2015-1,510,79,2
20160,920,721,6
2017-2,221,419,1

De negatieve natuurlijke groei heeft te maken met een relatief hoge sterfte. Gedurende de eerste tien weken van het jaar overleden bijna 3 duizend mensen meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral onder ouderen waren meer sterfgevallen. Tegelijkertijd ligt het aantal geboorten op een relatief laag niveau. In 2016 kregen vrouwen gemiddeld 1,66 kind. Nog geen tien jaar geleden waren dat er 1,77. Vooral twintigers krijgen nu minder vaak een kind dan toen. Wanneer vrouwen nu net zoveel kinderen zouden hebben gekregen als toen, zou er geen sprake zijn geweest van natuurlijke krimp.

Sterfte en geboorte per week
 SterfteGeboorte
2016 131753306
2016 230773142
2016 330633186
2016 432023217
2016 531043258
2016 630363255
2016 730303234
2016 833183088
2016 931853161
2016 1031523226
2016 1130623100
2016 1230303132
2016 1330373165
2016 1430123240
2016 1527703200
2016 1627523180
2016 1727433239
2016 1827533282
2016 1929543359
2016 2026733129
2016 2127123296
2016 2226843278
2016 2325883295
2016 2426213329
2016 2525993466
2016 2626113438
2016 2726943571
2016 2826283588
2016 2927533606
2016 3025403535
2016 3125023503
2016 3225553490
2016 3325703443
2016 3427023524
2016 3525913482
2016 3625853498
2016 3727263618
2016 3825013492
2016 3926633456
2016 4026863416
2016 4129323309
2016 4227443299
2016 4329513171
2016 4427313169
2016 4529073141
2016 4628993140
2016 4729083094
2016 4829503111
2016 4930403008
2016 5031283134
2016 5130713240
2016 5233302853
2017 135663160
2017 236313141
2017 334873134
2017 436223341
2017 535693230
2017 634453208
2017 734093141
2017 833132951
2017 931453132
2017 1030452982
2017 1128342982
2017 1227653121
2017 1328163090

Als gevolg van de vergrijzing verwacht het CBS dat in de toekomst vaker perioden in het jaar voorkomen waarin de sterfte hoger ligt dan het aantal geboorten. Het omslagpunt van natuurlijke groei naar natuurlijke krimp wordt volgens de meest recente bevolkingsprognose echter pas in 2038 verwacht. Vanaf dan zullen er jaarlijks meer mensen overlijden dan er kinderen worden geboren.

Natuurlijke krimp in Europa

In enkele Europese landen worden nu al jaarlijks minder kinderen geboren dan er mensen overlijden. In Duitsland is al langer geen sprake meer van natuurlijke groei. Daar is de vergrijzing al verder gevorderd dan in Nederland. Het aandeel 65-plussers is er hoger, het aandeel vrouwen in de vruchtbare leeftijd kleiner. Vrouwen krijgen daar ook minder kinderen, gemiddeld 1,50 per vrouw. De situatie in België lijkt meer op die in Nederland. Ook daar is nog wel sprake van natuurlijke groei.
De natuurlijke aanwas in de Europese Unie als geheel was in 2015 voor het eerst negatief. Dat is een gevolg van een vergrijzende bevolking en het relatief lage aantal kinderen per vrouw in veel Europese landen.

Natuurlijke bevolkingsgroei, 2015
Natuurlijke bevolkingsgroei, 2015
 Natuurlijke groei
EU 28-117,3
Frankrijk200,6
Verenigd Koninkrijk175,5
Ierland35,5
Zweden24
Nederland23,4
België11,7
Denemarken5,7
Cyprus3,3
Finland3
Luxemburg2,1
Slowakije1,8
Oostenrijk1,3
Malta0,9
Slovenië0,8
Tsjechië-0,4
Estland-1,3
Spanje-2
Letland-6,5
Litouwen-10,3
Kroatië-16,7
Portugal-23
Polen-25,6
Griekenland-29,4
Hongarije-39,4
Bulgarije-44,2
Roemenië-63,8
Italië-161,8
Duitsland-187,6

Bronnen