Tweede Kamerverkiezingen 2003: gebruikelijke verdeling hersteld

27-1-2003 10:00

De PvdA heeft bij de verkiezingen van 22 januari 2003 een recordwinst geboekt. Deze winst van 15 naar 27 procent van het aantal stemmen volgt op het recordverlies bij de verkiezingen van mei 2002, toen de PvdA terugviel van 29 naar 15 procent.
Ondanks dit record wijkt het stemmenpercentage van de PvdA evenals dat van de twee andere grote partijen (CDA en VVD) maar weinig af van het gemiddelde van voorgaande verkiezingen.

Samen hebben de drie grote partijen op 22 januari bijna driekwart van de stemmen gehaald. Dit komt overeen met het gemiddelde van de acht verkiezingen die in de periode 1977-2002 zijn gehouden. Alleen bij de verkiezingen van 2002 lag het aandeel veel lager (minder dan zestig procent), door het hoge percentage stemmen voor de LPF.

Uitgebrachte stemmen op de PvdA bij Tweede-Kamerverkiezingen

PvdA

De PvdA behaalde bij de verkiezingen die in de periode 1977-2002 zijn gehouden gemiddeld 28 procent van de stemmen. De winst van 15 naar 27 procent bij de verkiezingen van 22 januari betekent voor de PvdA dus een terugkeer naar een gebruikelijk stemmenpercentage.

Overigens is het percentage van de stemmen voor de sociaal-democraten al over een veel langere periode stabiel. Sinds de verkiezingen van 1918 heeft de aanhang van de PvdA en haar voorgangers steeds tussen 25 en 35 procent gelegen. Alleen de verkiezingen van vorig jaar vormden een duidelijke uitzondering.

Uitgebrachte stemmen op het CDA bij Tweede Kamerverkiezingen

CDA

Het CDA deed in 1977 voor het eerst aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer mee. Het percentage stemmen van de drie partijen waaruit het CDA is ontstaan (KVP, ARP en CHU) daalde in de jaren zestig en zeventig van vijftig naar dertig procent. Sinds 1977 bedroeg het aandeel van het CDA in de stemmen gemiddeld 29 procent. De verkiezingen van 1989 met de toenmalige premier Lubbers als lijsttrekker vormden een hoogtepunt (35 procent), de verkiezingen van 1998 na het eerste Paarse kabinet waren een dieptepunt (18 procent). De bijna 29 procent die het CDA nu heeft gehaald, is een gemiddelde uitslag.

Uitgebrachte stemmen op de VVD bij Tweede Kamerverkiezingen

VVD

Het stemmenpercentage van de VVD lag tot begin jaren zeventig rond de tien procent. Sinds 1977 ligt het gemiddelde van de VVD op 19 procent. Het hoogtepunt werd in 1998 bereikt: bijna 25 procent met lijsttrekker Bolkestein. Na het zware verlies in 2002 volgt dit jaar een herstel naar een niveau van 18 procent, dicht bij het gemiddelde.

Joop de Beer