Containerschepen in haven
© Hollandse Hoogte / David Rozing

Stikstofoxiden

Zeevaart grootste emissiebron stikstofoxiden

Bijna 63 procent van de emissie van stikstofoxiden (NOx) in Nederland komt voor rekening van de sector verkeer en vervoer. Hiervan wordt ruim de helft veroorzaakt door de zeevaart en een derde door het wegverkeer. Verder is de binnenvaart een belangrijke emissiebron.

Stikstofoxiden is een verzamelnaam voor stikstofmonoxide (NO) en stikstofdioxide (NO2). Van deze twee componenten is NO2 het meest schadelijk voor de volksgezondheid.
Stikstofoxiden ontstaan bij de verbranding van (motor)brandstoffen. Uit de buitenlucht afkomstige stikstof (N2) wordt daarbij onder invloed van de hoge temperaturen in de motor omgezet in NOx.

Emissie van stikstofoxiden door verkeer naar vervoermiddel, 2017* (%)
 Aamdeel
Zeevaart51,4
Wegverkeer, goederenvervoer20
Wegverkeer, personenvervoer12,6
Binnenvaart, goederenvervoer11,7
Binnenvaart, personenvervoer1,9
Luchtvaart1,6
Railverkeer (diesel)0,7

Emissie stikstofoxiden aanzienlijk lager dan in 1990

Na een lichte stijging in de jaren tachtig daalde de emissie van stikstofoxiden vanaf 1990. In 2017 waren de NOx-emissies van verkeer en vervoer 43 procent lager dan in 1990. Deze ontwikkeling werd grotendeels bepaald door het wegverkeer: enerzijds door het gebruik van driewegkatalysatoren in auto’s met een benzinemotor, anderzijds door de toepassing van steeds schonere dieselmotoren met uitlaatgasrecirculatie (EGR) en selectieve katalytische reductie (SCR).

Emissie van stikstofoxiden door verkeer en vervoer in Nederland (mln kg)
 BinnenvaartWegverkeerZeevaartTotaal verkeer en vervoer
199030,7255,188,5377,1
19913024683362
19922923985356
19932922287340
19942720789326
19952719491315
19962718294307
19973217298306
199828164102299
199929164105302
200030155111300
200131148114297
200230142116292
200331137119291
200429134122290
200528131124287
200628127131290
200728125122280
200828121117271
200926112112254
201027107111250
201129102112248
20123096106237
2013308897220
20143082102218
20153078111223
20162974111219
2017*2970111216

Daling gemiddelde NOx-emissie per voertuigkilometer

De gemiddelde NOx-emissie van het wegverkeer per voertuigkilometer is tussen 1990 en 2017 met bijna 81 procent verminderd. Bij het personenvervoer zelfs met 87 procent. Hierdoor bedraagt de NOx-emissie door het wegverkeer in 2017 nog maar 28 procent van de emissie in 1990.

Emissie van stikstofoxiden per voertuigkilometer (gram/voertuigkm)
 Wegverkeer, totaalPersonenvervoerGoederenvervoer
19902,61,87,3
19912,51,77,1
19922,31,56,7
19932,11,46
199421,25,6
19951,81,25,3
19961,71,14,9
19971,614,5
19981,50,94,1
19991,40,83,9
20001,290,743,63
20011,210,673,43
20021,140,613,33
20031,090,573,24
20041,040,523,16
20051,010,483,15
20060,980,453,19
20070,950,423,14
20080,920,43,03
20090,850,372,84
20100,810,352,75
20110,770,332,63
20120,720,312,5
20130,670,32,33
20140,620,282,16
20150,590,271,99
20160,540,251,83
2017*0,50,241,64