© Hollandse Hoogte / Phil Nijhuis

Fijnstof

Derde deel emissie fijnstof door verkeer en vervoer

Ongeveer 30 procent van de emissie van fijnstof (PM10) in Nederland wordt veroorzaakt door de sector verkeer en vervoer. Hiervan is ruim de helft afkomstig van het wegverkeer. De emissie van fijnstof door de zeevaart (38 procent) vindt grotendeels plaats op de Noordzee. De invloed op de leefomgeving is daardoor relatief laag.

Fijnstof is de verzameling van alle vaste en vloeibare deeltjes die in de lucht blijven zweven met een deeltjesgrootte kleiner dan 10 micrometer. De belangrijkste bronnen bij het verkeer en vervoer zijn de verbranding van motorbrandstoffen en de slijtage van banden, remmen en wegdek.

Emissie van fijnstof door verkeer naar vervoermiddel, 2017* (%)
 Aandeel
Zeevaart37,5
Wegverkeer, personenvervoer30,2
Wegverkeer, goederenvervoer20,8
Binnenvaart, goederenvervoer8,1
Binnenvaart, personenvervoer2,2
Railverkeer (diesel)0,6
Luchtvaart0,5

Daling fijnstofemissie ondanks toename verkeer

Ondanks een toename van het verkeer is de emissie door verkeer en vervoer in de periode 1990-2017 met 66 procent afgenomen. Dit is voornamelijk het gevolg van de toepassing van roetfilters in wegvoertuigen met een dieselmotor. Door deze aanpassing kunnen deze voertuigen voldoen aan de Europese emissie-eisen. De emissie van het wegverkeer is daardoor in 2017 nog maar een kwart van de emissie in 1990. Ook de zeevaart is, vooral de laatste tien jaar, aanzienlijk schoner geworden doordat zware stookolie niet meer als brandstof mag worden gebruikt op de Noordzee.

Emissie van fijnstof door verkeer en vervoer in Nederland (mln kg)
 WegverkeerBinnenvaartZeevaartTotaal verkeer en vervoer
199017,41,46,125,0
199116,81,45,723,9
199216,51,45,923,8
199315,41,46,022,9
199414,51,46,222,2
199513,71,46,321,4
199612,81,46,520,7
199712,01,56,820,5
199811,51,37,120,0
199911,41,47,320,2
200010,91,47,720,1
200110,41,47,719,6
20029,81,37,618,9
20039,31,37,618,3
20049,01,27,417,7
20058,61,27,617,5
20068,21,18,017,4
20077,91,17,116,2
20087,51,16,415,0
20096,91,06,414,3
20106,51,05,913,5
20116,11,05,012,1
20125,61,04,711,4
20135,20,94,410,6
20144,80,94,610,4
20154,70,94,19,8
20164,70,93,28,9
2017*4,40,93,28,6

Emissie per voertuigkilometer sterk gedaald

De gemiddelde fijnstofemissie van wegvoertuigen per voertuigkilometer is in de periode 1990–2017 met 83 procent verminderd. De emissie van fijnstof per km door de verbranding van brandstof is met 92 procent gedaald, vooral door het gebruik van roetfilters. De slijtage-emissies van banden, remvoeringen en wegdek zijn min of meer gelijk gebleven. Het aandeel daarvan in de totale emissie van fijnstof van het wegverkeer is toegenomen van 12 procent in 1990 tot ruim 60 procent in 2017.

Emissie van fijnstof per voertuigkilometer (uitlaat) (gram/voertuigkm)
 Wegverkeer, totaalPersonenvervoerGoederenvervoer
19900,160,090,58
19910,150,080,55
19920,140,070,50
19930,130,070,44
19940,120,060,40
19950,110,060,36
19960,100,060,32
19970,090,050,27
19980,080,050,24
19990,080,050,22
20000,070,040,20
20010,070,040,18
20020,060,030,16
20030,050,030,15
20040,050,030,14
20050,050,030,13
20060,040,020,12
20070,040,020,11
20080,040,020,10
20090,030,020,09
20100,030,020,09
20110,030,010,08
20120,020,010,07
20130,020,010,06
20140,020,010,05
20150,020,010,05
20160,010,010,05
2017*0,010,010,04