© Hollandse Hoogte / Berlinda van Dam

Kooldioxide

Verkeer en vervoer goed voor een vijfde van de CO2-emissie

Ongeveer 20 procent van de emissie van kooldioxide (CO2) in Nederland wordt veroorzaakt door de sector verkeer en vervoer. De CO2-emissie loopt recht evenredig op met het verbruik van motorbrandstoffen. Hierdoor is de grootste verbruiker van brandstof, het wegverkeer, de grootste emissiebron bij verkeer en vervoer (77 procent).

Kooldioxide is het belangrijkste door menselijke activiteiten veroorzaakte broeikasgas. De cijfers over CO2 in dit artikel hebben betrekking op de feitelijke emissies op of boven Nederlands grondgebied. Het CBS publiceert ook CO2-emissies berekend volgens de voorschriften van de IPCC ten behoeve van internationale rapportages. De IPCC-emississies verschillen op sommige punten van de berekeningen van de feitelijke emissies.

Emissie van kooldioxide door verkeer en vervoer naar vervoermiddel, 2015
 Aandeel
Wegverkeer,
personenvervoer
51,6
Wegverkeer,
goederenvervoer
24,9
Zeevaart15,3
Binnenvaart,
goederenvervoer
5,1
Luchtvaart1,9
Binnenvaart,
personenvervoer
0,8
Railverkeer (diesel)0,3

Emissie CO2 sinds 1990 met ruim een kwart toegenomen

De CO2-emissie van verkeer en vervoer is in de periode 1990–2004 met ongeveer een kwart gestegen, daarna bleef deze vrijwel gelijk. In 2015 was de emissie van kooldioxide door verkeer en vervoer 27 procent hoger dan in 1990. De groei is vooral toe te schrijven aan het wegvervoer:
het aantal voertuigkilometers nam sterk toe en daardoor het verbruik van motorbrandstoffen. Vanaf 2010 is er bij bij de CO2-emissie door het wegvervoer sprake van een licht dalende trend. Dit is onder andere het gevolg is van de fiscale stimulering van de aanschaf van zuinige auto’s.

Emissie van kooldioxide door verkeer en vervoer
 Totaal verkeer en vervoerWegverkeerZeevaartBinnenvaart
19902984023959,33613,51854,2
199129759,524090,13386,91851,5
199231060,725263,13469,91871,8
199331158,425202,635531908
19943160125572,53620,61900,1
199531706,325562,83713,41887,5
199632148,8258323824,51905,5
199733200,4263384020,72213,2
199833809,926998,441791969,3
199935334,128305,44322,62034,7
200035660,128296,94554,32087,9
200136144,728587,54669,92173,2
20023654028935,44791,12108,9
200337074,629263,249072168,3
200437776,329902,95078,92034,4
20053780929914,95142,61963,4
200638166,130002,15427,91926,7
200738478,1305735124,81953,7
200838665,430637,75267,91935,5
200938017,330376,35095,71793,6
201038227,830411,35104,31933,5
201138578,130317,15371,52078,5
201238131,829909,85222,72215,3
201337067,329296,34812,12174,5
201437212,429131,75071,12209
201537898,229021,85807,82241,4

CO2 per voertuigkilometer na 2005 licht gedaald

De CO2 in uitlaatgassen ontstaat door de verbranding van de in de motorbrandstoffen aanwezige koolstof. Het koolstofgehalte van benzine, diesel en LPG verschilt weinig. De emissie neemt toe naarmate met het verbruik van deze motorbrandstoffen hoger is. Tussen 1990 en 2005 was de gemiddelde emissie per voertuigkilometer in het wegverkeer redelijk constant. Motoren werden weliswaar zuiniger door technische verbeteringen, maar het effect daarvan werd teniet gedaan door het toegenomen gewicht van de voertuigen. Na 2005 leidt met name het (fiscale) beleid ter stimulering van de aanschaf van zuinige auto’s tot een lichte daling in de uitstoot van CO2 per voertuigkilometer.

Bij het goederenvervoer was de sterke emissiedaling van 1990 tot 2001 het gevolg van de grote toename van het aandeel van bestelauto’s. Deze gebruiken aanzienlijk minder brandstof per kilometer dan zware bedrijfsvoertuigen.

Emissie van kooldioxide door wegverkeer
 Totaal wegverkeer PersonenvervoerGoederenvervoer
1990242,1193,2536,6
1991243,8193,7525,3
1992243,5193,7511,4
1993242,9193,7490,6
1994242194,7483,9
1995243,6195,1486,1
1996242194,9476,7
1997240,5194,1465,4
1998239,7193,8453,5
1999240,3193,5448,1
2000236,2193,2418,6
2001234,7192,7407,4
2002233191,8404,5
2003232,7192400,9
2004231,8191,8395,6
2005231,9191,5394,7
2006231,6190,5402,1
2007231,2189,5403,9
2008232,1189,2405,3
2009230,2187,7406,4
2010229,1186,9406,6
2011227,7186,4404,3
2012225,3184,3404,7
2013221,8182,7399,2
2014220,1181,4396,7
2015220,1180,8396