Fijnstofemissies door de landbouw

Tussen 2000 en 2016 is de uitstoot van fijnstof (Pm10) door de landbouwsector gestegen met 3 procent. In deze periode steeg de toegevoegde waarde van de landbouw met 19 procent. Sinds 2012 zijn de fijnstofemissies vrijwel constant.

Landbouw (2000=100)
 FijnstofemissieToegevoegde waarde
2000100,00100,00
2001100,4294,53
200297,4995,19
200386,3597,70
200492,24102,97
200596,02103,10
200693,99103,20
200798,37105,91
2008100,20108,82
2009100,33112,40
2010100,92112,50
2011107,69110,90
2012104,08109,51
2013102,36110,08
2014104,18114,82
2015104,38116,60
2016103,44118,81

Kader

Luchtvervuiling door fijnstof is schadelijk voor de gezondheid. Kortdurende blootstelling aan luchtverontreiniging door fijnstof en ozon was in 2013 verantwoordelijk voor 1 tot 1,5 procent van de totale voortijdige sterfte (CLO, 1992 - 2013). Voor voortijdige sterfte door respiratoire en cardiovasculaire oorzaken was dit 1 tot 4 procent. Daarnaast was in 2012 circa 1 procent van de spoedopnamen voor long- en hart- en vaataandoeningen in Nederland het gevolg van kortdurende blootstelling aan fijnstof; voor blootstelling aan ozon was dit circa 0,2 procent. De landbouwsector is een belangrijke bron voor fijnstofemissies in Nederland.

Analyse

De uitstoot van fijnstof door de landbouwsector is gestegen van 6,8 miljoen kg in 2000 naar 7,0 miljoen kg in 2016. De stijging kwam met name door de veehouderij, waar de emissies van pluimveebedrijven sterk zijn toegenomen. Het aantal kippen dat wordt gehouden is ongeveer gelijk gebleven, de toename komt met name doordat er steeds meer kippen gehuisvest zijn in scharrel- en volière-stallen, waardoor meer fijnstof in de lucht komt. Technologische innovaties hebben de fijnstofemissies nog onvoldoende kunnen reduceren. In de tuinbouw, akkerbouw en overige landbouw zijn de emissies gedaald. Veehouderij is verantwoordelijk voor 85 procent van de landbouwemissies en voor 22 procent van de totale uitstoot door bedrijven in 2016.

Internationale vergelijking

Nederland heeft voor de landbouw een relatief lage emissie-intensiteit voor fijnstof in vergelijking met andere landen. Alleen in Italië en Finland is de emissie-intensiteit nog lager.

Intensiteit fijnstofemissies landbouw, 2015 (kg/miljoen euro)
 Intensiteit fijnstofemissies
Italië583
Finland589
Nederland656
Noorwegen702
Portugal808
Slovenië910
Zwitserland1123
Zweden1209
Verenigd Koninkrijk1230
Slowakije1248
Griekenland1409
Oostenrijk1701
Frankrijk2228
Estland2292
België2324
Luxemburg2433
Tsjechië2492
Hongarije2525
Spanje2534
Duitsland3319
Denemarken4253
Polen4472
Ierland4730
Bron: Eurostat